Journal Name:
- Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi
| Author Name | University of Author | Faculty of Author |
|---|---|---|
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
Bu yazıda, basın ile basın ürünleri olan gazete, dergi, afiş, broşür, resim, kitap
ve kitaplıklar hakkında özlü bilgiler verilmekte ve bunların halk eğitiminde nasıl
kullanılabileceği üzerinde durulmaktadır. Basın konusuna geçmeden önce basının
doğuşu ve gelişmesinden, üstün yönlerinden kısaca bahsedilmektedir,
BASIN
En eski ve bugün de önemini koruyan kitle iletişim aracı "basm,tdır. Geniş
anlamıyla basın belirli zamanlarda basılıp, her çeşit haberi ve flkiri topluma ulaştıran
tüm yayın ürünleridir. Genellikle günlük basın ürünlerine gazete, haftalık, onbeşgünlük
veya aylık basın ürünlerine de dergi denilmektedir. Kitap, broşür, afiş
ve benzerleri de basın ürünleri arasında yer almaktadır. Dar anlamıyla basın ise, sadece
gazete ve dergileri kapsamakta, diğer basın ürünleri bu kavramın dışında kalmaktadır.
Basın ve yayın terimi bir arada ve kitle iletişimi anlamında kullanıldığı zaman
gazete, dergi, kitap, televizyon, radyo gibi bütün kitle iletişim araçları kastedilmektedir
(înuğur 1978 s. 19).
Basının en önemli özelliği belirli zamanlarda basılması ve yayınlanmasıdır.
Yayın için bu özellik söz konusu değildir. Buradan haraketle basın; Haberleri ve fikirleri
toplama, değerlendirme, işleme ve bunlan başkalarına ulaştırarak kamuoyu
oluşturma sanatını gerçekleştiren yazılı kitle iletişim aracı olarak tanınabilir.
Basının Doğuşu ve Gelişmeler
Toplumun bir üyesi olan insan daima çevresinde olup bitenleri öğrenmek, kendi
başına gelenleri başkalarına duyurmak, bunlar üzerinde düşünmek ve düşündüklerini
başkalarına iletmek ihtiyacını duymuştur. İşte bu ihtiyaç iletişim eylemini
yaratmıştır. İnsanlar arasında ilk üetişim işaretleşme ile başlamıştır. İlkel
toplumlarda yüksek tepeler üzerinde ateş yakılarak belirli dumanların çıkartılması,
Afrika yerlilerinde olduğu gibi tam tam çalarak işaret ve seslerin verilmesi buna örnektir.
D
aha sonraları tarihte yaya ve atlı habercilere Taşlanmaktadır. Moğol İmparatorluğu
haber ulaştırma işinde ikiyüzbin atlı haberciden yararlanmıştır. Ancak, zamanla
haberlerin yaya ve atlı haberciler aracılığıyla ve kişiden kişiye aktarılmak
suretiyle iletilmesinde bazı sakıncalar ortaya çıkmış, iletilen haberin anlamının değiştiği,
çoğu kez söylenti haline geldiği, habercilerin haberleri genellikle kendi
amaçlarına göre dönüştürdükleri görülmüştür. Bu sakıncaları ortadan kaldırmak
amacıyla bazı toplumlarda önlemler alınmıştır. Örneğin, haberlerin habercilere ezberietilmesi
yoluna başvurulmuştur. Peru'da haberciler, haberleri iyice ezberlemekte
ve daha sonra iletmekteydiler. Yazının bulunmasına kadar bu şekilde biçimlenen
doğrudan doğruya iletişim eylemi, yazının icadından sonra dolaylı iletişim şekline
dönüşmüştür (înuğur 1978 s.26).
Yazının bulunmasından sonra da üetişim eylemi birçok aşamalar geçirmiş,
uygarlığa paralel bir gelişim göstererek önce basın, sonra da teknik, ekonomik, sosyal,
hukukî ve kültürel olanaklardan yararlanarak çağdaş basını oluşturmuştur.
FULL TEXT (PDF):
- 2