You are here

TATAR EDEBİYATININ GELİŞİMİ

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
The development of Tatar Literature dates back to many centuries. As the beginning of their individual literary art, Tatars also count the works written in Runic letters. The period of Bolgar nation that is well-known throughout the world with its high civilization is considered as the first period of Tatar written literature. The period between the mid 13th. century and the mid 15th. century is known as the Altın Ordu (Golden Army) Period of Tatar Literature. During the reign of Kazan Khan, it is known that the Tatar civilization reached its heights. After the decline of Kazan Khan, the quietness in the social life lasts a long time. In the second half of the 18th. century, the mind and reason that determine social development in the worldly sense gain importance. In this period Tatar Literature reaches not only towards the East but also the West. The 20th. Century Tatar Literature developed its traditions of aesthetic and ideas within the context of reform, and also aspired to the European civilization. The publication of the books played an important role. After the revolution in 1917, Tatar Literature developed under the Soviet ideology ,and despite many shortcomings, left a strong canon to the 21st century. Protecting the rich literary legacy, keeping up with the time, and looking at the future with hope, Tatar Literature continues to develop and offer great works of art.
Abstract (Original Language): 
Tatar edebiyatı, çok eski asırlara uzanan gelişme sürecine sahiptir. Tatarlar da kendilerine ait olan söz sanatının başlangıcı olarak Runik yazı ile kaydedilen eserleri saymaktadırlar. Tatar yazılı edebiyatının ilk devri olarak, yarattığı üstün medeniyeti ile dünya çapında ün kazanmış Bolgar Devleti’nin hüküm sürdüğü devir kastetilmektedir. XIII. yüzyılın ortaları ile XV. yüzyılın ortaları Tatar Edebiyatı tarihinde Altın Ordu Devri Tatar Edebiyatı olarak belirleniyor. Kazan hanlığı devrinde de Tatar medeniyetinin son derece yüksek seviyelere ulaştığı bilinmektedir. Kazan Hanlığı yıkıldıktan sonra toplum hayatında gözlemlenen durgunluk çok uzun sürer. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında toplumun gelişmesini dünyevi temelde belirleyen eğitim ve akıl gücü öne çıkar. Bu devirde Tatar edebiyatı yalnız Doğu’ya değil, Batı’ya da yönelmeye başlamıştır. XX. yüzyıl Tatar edebiyatı doğrudan doğruya ceditçilik hareketine bağlı fikri-estetik gelenekleri geliştirip Avrupa’nın eriştiği medeniyeti de örnek alarak, devam etti. Tatar edebiyatını yeni temeller üzerinde geliştirmede matbu kitabın rolü gayet büyüktür. 1917 yılı inkılabından sonra Sovyet ideolojisine bağlı olarak gelişen Tatar edebiyatı birçok eksiklere rağmen XXI. yüzyıla zengin bir miras bırakmıştır. Edebiyatın gerçeği sanat olarak benimsemesi hiçbir zaman duraklamıyor. Geçmişteki zengin edebi geleneklerini koruyup zamana uyum sağlayan ve geleceğe umutla bakan Tatar edebiyatı bugün de gelişmekte ve derin içerikli eserler ile zenginleşmektedir.

REFERENCES

References: 

1. Beşirov F. (2002), ХХ. yöz başı Tatar Prozası, Казан: Fiker.
2. İslamov R. (1998), Altın Urda hem Memlükler Mirası: Yazma Miras, Medeni
Bağlanışlar, Kazan: “Matbugat Yortı” Neşriyatı .
3. Ganiyeva R. (1988), Vostoçnıy Renessans i Poet Kul Gali, Kazan: İzd-vo KGU.
4. Ganiyeva R.(2002), Tatarskaya Literatura:Traditsii, Vzaimosvyazi, Kazan: İzd-vo
Kazanskogo Universiteta.
5. Gıylmanov G. (1999), “Tuksanınçı Yıllar Edebiyatı”, Kazan Utları Jurnalı, Sayı 10,
Kazan.
6. Minnegulov H. (1993), Tatarskaya Literatura i Vostoçnaya Klassika (Voprosı
Vzaimosvyazey i Poetiki), , Kazan: İzd-vo KGU.
7. Özkan F.(1994), Abdullah Tukay’ın Şiirleri; İinceleme-Metin-Aktarma, Ankara:
Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.
8. Sayapova A. (1997), Poeziya Dardmenda i Simvolizm, Kazan: İzd-vo KGPU.
9. Sülti R. (1998), İdegey Destanı, Ankara: Türksoy Yayınları.
10. (1999), Srednevekovaya Tatarskaya Literatura VIII-XVIII vv, Kazan: İzd-vo
“Fen”.
11. (2001), Tatar Edebiyatı Tarihı, Altı Tomda, 6. Tom, Kazan: Rannur.
12. (2001), Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi (Nesir-Nazım), Tatar
Edebiyatı, , C. 18, Ankara: T.C.Kültür Bakanlığı.
13. (2001) Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi (Nesir-Nazım), Tatar
Edebiyatı, , C. 19, Ankara: T.C.Kültür Bakanlığı.
14.Yalçıgol, T. (2001), Risalei Gazize, 1. Kitap, Казан: İzd-vo KGU
15. Zaripova Ç. (2003), K Probleme Demonizma v Tvorçestve Sagita Rameyeva v
Kontekste Vostoçno-Yevropeyskoy Estetiki, Kazan: Master-Lain.
16. Zaripova Ç. (1997), “Tukay Şiğriyetinde Dini Motivlar Çağılışı”, Tukay hem ХХ.
gasır medeniyete, Şagıyrnen 110 Yıllıgına Bagışlangan Halıkara Konferentsiya Materialları,
Kazan.
17. Zaripova-Çetin Ç. (2004), “Sagit Remiev ve Nesimi.” Gazi Üniversitesi Sosyal
Bilimler Araştırmaları E-Dergisi, N 2, Eylül.
18. Zaripova-Çetin Ç. (2003), “Şeyhzade Babiç’in Eserkerinde Dini Motifler”,
Tyurkologiya Jurnalı, (112) Mayıs, Туркистан.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com