You are here

RİSKLİ ALACAKLARIN ZEKÂTI VE ALACAĞIN ZEKÂTA MAHSUP EDİLMESİ

The Obligatory Alms of Risky Debts and Setting off Debts to Obligatory Alms

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Trade relations are the indispensable elements of human life. Being a debtee in these relations is an inevitable issue. The subject of debts arise from trade relations or lending has great importance in terms of giving alms to the holders of right, that is one of the bases of Islam. Not all the main criteria necessary for giving alms are not necessary for the alms of debts. There isn't a complete ownership, alias quality for debts and this circumstance makes the alms of debts disputable. Moreover, is it possible to set off the (debts to obligatory alms? In this essay, alms of risky debts will be explained with regards to debt and debtee within the context of general obligatory alms criteria and the subject of setting off debts to alms will be dwelle on.
Abstract (Original Language): 
Ticârî ilişkiler insan hayatının vazgeçilmez unsurlarındandır. insanın bu ilişkilerde alacaklı olması kaçınılmaz bir konudur. Ticaretten veya borç vermekten kaynaklanan alacakların zekâtı konusu, islam'ın temellerinden biri olan zekâtın hak sahibine verilmesi açısından önemlidir. Zekâtın verilebilmesi için gerekli olan genel kriterlerin tamamı alacakların zekâtı için geçerli değildir. Alacaklarda tam mülkiyet, nâmî özellik bulunmamaktadır. Bu durum alacakların zekâtını tartışmalı hale getirmektedir. Ayrıca alacakların zekâta mahsup edilmesi mümkün müdür? Bu makalede riskli alacakların zekâtı, genel zekât verme kriterleri bağlamında, alacak ve alacaklı açısından değerlendirilerek açıklanacak ve ala¬cakların zekâta mahsup edilmesi konusu üzerinde durulacaktır.

REFERENCES

References: 

Abdullah, Osman Hüseyn, ez-Zekât, ed-Damanu'l-ictimâiyyi'l-Islâmî, Kahire 1989. Ahmed b. Hanbel, Müsnedu Ahmed b. Hanbel, Çağrı Yay., İstanbul 1992. Akyüz, Vecdi, ibadetler ilmihali Serisi IIIZekât, İz Yay., İstanbul 2006.
Ali Muhyiddin Karadaği, Buhus fi Fıkhi Kazâyâ'z-zekâti'l-Muasır:Dirase Fıkhiyye Mu-karene maa't-Tatbikati'l-Muasıra aleŞ-Şerikat vel-Eshüm, Darü'l-Beşairi'l-İslamiyye, Beyrut 1983.
Aybakan, Bilal, "Nakit", DİA, XXXII, İstanbul 2006.
Bâbertî, Ekmeluddin Muhammed b. Mahmud (ö.1384), el-İnaye Şerhul-Hidaye, Dâru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut 2007.
Bilmen, Ömer Nasuhi, Hukukı islâmiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu, Bilmen Yay., İstanbul 1985.
Buhâri, Ebu Abdillah Muhammed b. İsmail, Sahîhu'l-Buhârî, Çağrı Yay., İstanbul
1992.
Cezîrî, Abdurrahman, Kitabul-Fıkh alâl-Mezahibil-Erbea, Daru'l-Kütübi'l-İlmiyye,
Beyrut 1990.
Dalgın, Nihat, "Zekât Hükümleri", Ondokuz Mayıs Üniversitesi ilahiyat Fakültesi Dergisi, sayı:16, 2003.
Döndüren, Hamdi, islâm Hukukuna Göre Alım-Satımda Kâr Hadleri, İnce Matbaa¬cılık, Balıkesir 1984.
Dumlu, Emrullah, Ticaret Mallarının Zekâtı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum, 2008.
Ebû Ubeyd, Kâsım b. Sellam, Kitabü'l-Emval, tahk., Muhammed Halil Haras, Mektebetü'l- Külliyati'l-Ezheriyye;Darü'l-Fikr, Kahire1981.
ed-Dihlevi, Şâh Veliyyullah İbn Abdurrahim, Huccetullahi'l-Bâliğa, Dâru İhyâi'l-
Ulûm, Beyrut 1992.
el-Halebî, İbrahim b. Muhammed b. İbrahim el-Hanefî (ö.956), Multeka'l-Ebhur, tahk., Vehbi Süleyman Ğavicî el- Elbânî, Dâru'l-Beyrûtî, Dımeşk 2005.
el-Kardâvî, Yusuf, Fıkhu'z-Zekât islam Hukukunda Zekât, (Çev., İbrahim Sarmış), Ka-yıhan Yay., İstanbul 1984.
el-Kâsâni, Alauddin Ebû Bekr b. Mes'ud el-Hanefî (ö.h.587), Bedâi'u's-Sanâi' fi TertîbiŞ-Şerâi', Dâru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut 2003.
el-Makdîsî, Şemsuddin Abdurrahman b. Muhammed b. Ahmed İbn Kudâme (ö. 682), eş-Şerhu'l-Kebîr, tahk., Muhammed Şerefüddîn Hattâb Dâru'l-Hadîs, Kahire 2004.
el-Meydânî, Abdulğanî el-Ğuneymî (ö.1292/1881), el-Lübâb fî şerhil-kitâb, Dersaa-det Kitabevi, İstanbul ty.
en-Nevevî, Ebû Zekeriyâ Muhyiddîn b. Şeref eş-Şafiî (ö.676), el-Mecmû Şerhul-Me-hezzeb, tahk., Dâru'l-Fikr, Beyrut 2005.
Erdoğan, Mehmet, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, Ensar Neşriyat, İstanbul 2010.
RİSKLİ
ALACAKLARI
N ZEKÂTI VE
ALACAĞIN ZEKÂTA MAHSUP EDİLMESİ
327
es-Semerkandî, Ebû Bekr Alaeddin Muhammed b. Ahmed b. Ebî Ahmed (539/1144), Tuhfetü'l-fukaha, Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 1984.
es-Serahsî, Şemsu'l-Eimme Ebu Bekr Muhammed b. Ebi Sehl (h.400-483/m.1009-1090), Kitâbu'l-Mebsût fi'l-Fıkhi'l-Hanefî, tahk., Muhammed Hasan İsmail, Dâru'l-Kütübi'l-'İlmiyye, Beyrut 2009.
eş-Şâfiî, Ebû Abdillah Muhammed b. İdrîs (ö.150/204), el-Umm, Dâru'l-Kütübi'l-ilmiyye, Beyrut 2002.
eş-Şeybâni, Ebû Abdullah Muhammed b. Hasan (ö.189), Kitâbü'l-Asl, Âlemü'l-Kü-
tüb, Beyrut 1990.
eş-Şîrâzî, Ebû İshak İbrahim b. Ali b. Yusuf el-Fîrûzâbâdî eş-Şâfiî (ö.393/476), tahk., Adil Ahmet Abdulmevcûd, el-Mühezzeb, Dâru'l-Marife, Beyrut 2003.
eş-Şirbînî, Şemsuddin Muhammed ibn Muhammed el-Hatîb eş-Şâfiî (ö.977), Muğnil-Muhtâc ilâ Marifeti Meâni Elfâzil-Minhâc, Daru'l-Feyhâi, Şam 2009.
et-Tenûhî, Ebû Sa'id Sahnûn b. Sa'id (ö.240), el-Müdevvenetül-Kübrâ, Daru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut 2005.
ez-Zurkânî, Muhammed b. Abdulbakî b. Yusuf, Şerhu'z-Zurkânî alâ Muvattai imam Mâlik, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 1990.
Hacak, Hasan,"Mal", DİA, XXVII, Ankara 2003.
Hallaf, Abdulvehhab, ilmu usûli'l-fıkh, Eda Neşriyat, İstanbul 1991.
Hammâd, Nezih, iktisadi Fıkıh Terimleri, İz Yay., İstanbul ty.
Ibn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd, Es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul
1992.
İbn Âbidîn Muhammed Emîn (ö.1252/1836), Hâşiyetü Reddi'l-Muhtâr ale'd-Durri'l-Muhtar Şerhu Tenvîril-Ebsâr, Dâru'l-Fikr, Beyrut 2005.
İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed b. Saîd el-Endülüsî (ö.456), el-Muhallâ bi'l-Asâr, tahk., Abdulgaffar Süleyman, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 2003.
İbn Kesir, Hadislerle Kur'an-ı Kerim Tefsiri, (Çev. Bekir Karlığa), İstanbul 1989.
İbn Kudâme, MuvafFakuddîn Ebu Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Muhammed el-Makdîsî el-Hanbelî (ö.620), el-Muğnî, tahk., Muhammed Şerefüddîn Hattâb Dâru'l-
Hadîs, Kahire 2004.
İbn Rüşd el-Hafîd, Ebû'l-Velid Muhammed b.Ahmed b. Muhammed b. Ahmed el-Mâlikî, (ö.595), Bidâyetül-Müctehid ve Nihâyetül-Muktesıd, tahk., Abdulmecîd Ta'mî Halebî, Dâru'l-Marife, Beyrut 1997.
İbnü'l-Hümam, Kemâluddîn Muhammed b. Abdilvâhid (ö.861/1456), Şerhu Fethul-Kadir, Dâru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut 2009.
Karaman, Hayreddin, islâmın Işığında Günün Meseleleri, Nesil Yayınları, İstanbul
1988.
Keskin, Mehmet, Caferi ilmihali, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., Ankara 2012.
Köse, Murtaza, "Fî Sebîlillâh" Kavramının Zekât Açısından Tahlili" Atatürk Üniversi¬tesi ilahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 21, 2004.
328
Yusuf ŞEN
Malik b. Enes
(h.ö.93/179)
, el-Muvatta, Çağrı Yay., İstanbul 1992.
Merginânî, Ebu'l-Hasan Burhaneddin Ali b. Ebi Bekr (ö.h.593), el-Hidâye Şerhu Bidâyetil-Mübtedi, Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 1990.
Mevsîlî, Abdullah b. Mahmûd b. Mevdûd (ö.683), Kitâbul-ihtiyâr li Ta'lîli'l-Muhtâr,
Dâru'l-Ma'rife, Beyrut 2010.
Muhyi Muhammed Müs'ad, Nizamü'z-Zekât Beynen-nas vet-Tatbik, el-Mektebü'l-Arabi'l-Hadis, İskenderiye 2003.
Müslim, Ebu'l-Huseyn Müslim b. El-Haccac el-Kuşeyri en-Nisabûrî, (ö.261), el-Câmius-Sahîh, Çağrı Yay., İstanbul 1992.
Özek, Ali, Asr-ı Saadette Zekâtın Tatbikatı, (Türkiye'de Zekât Potansiyeli İçinde) İSAV Yay., İstanbul 1987.
Remlî, Şemsuddîn Muhammed b. Ebi'l-Abbâs Ahmed b. Hamza İbn Şihâbuddîn (ö. 1004/1595), Nihâyetül-Muhtâc ilâ Şerhil-Minhâc fil-Fıkh alâ Mezhebil-imâm eş'Şâfiî, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 2003.
Şa'ban, Zekiyyüddin, islam Hukuk ilminin Esasları, (Çev. İbrahim Kâfi Dönmez, TDV. Yay., Ankara 1990.
Şafak, Ali, "Zekât Muvacehesinde Borç ve Alacakların Durumu", islam Medeniyeti Mecmuası, sayı: 11, 1968.
Şebramellisî, Ebu'z-Ziyâ Nûriddîn Ali b. Ali (ö.1087), Hâşiye alâ Nihâyetü'l-Muhtâc, Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 2003.
Şen, Yusuf, "İslam Hukukunda Arabuluculuk", Hitit Üniversitesi ilahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 22, 2012.
Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed (ö.1250 ), Neylül-Evtâr Şerhu min Esrâri Münteka'l-Ahbâr, Dârü'l-Kelimi't-Tayyîb, Beyrut 2009.
Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ Servet, (h.209-297), el-Câmiu's-Sahîh, Çağrı Ya¬yınları, İstanbul 1992.
Yavuz, Yunus Vehbi, islâm'da Zekât Müessesesi, Ahmet Sait Matbaası, İstanbul 1972.
Zeydan, Abdülkerîm, el-Vecîzfî Usûlil-fıkh, Dersaadet Kitabevi, İstanbul ty.
Zihni, el-Hac Mehmed, Nimeti islâm, Salah Bilici Kitabevi, İstanbul 1990.
Zuhaylî, Vehbe, el-Fıkhu'l-islâmî ve Edilletuh, Dâru'l-fikr, Dımeşk 1989.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com