You are here

KARAFERYE KAZASI KADI SİCİLLERİ

The Karaferye Court Records

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Court registers (şer‘iye sicilleri or şer‘iye defterleri) consist of records on various issues kept by the Ottoman kadis who functioned as the representatives of the state, local administrators and judges. Court registers thus occupy a very privileged and important position among the Ottoman archival materials. Shedding light upon various domains thanks to the diversity of the documents they contain and serving as the principal sources, these sicils encompass invaluable information as to the socio-economic history of the Ottoman provinces. Located to the east of present-day Greek Macedonia and in the vicinity of the Thermaic Gulf, Karaferye (Béroia/Véria) was a district (kaza) that lived under Ottoman rule for more than five centuries. Characterized by the coexistence of various ethnic and religious groups, the town enjoyed significant potential in terms of production and economic dynamism. Thus, it is extremely important to appraise the existence of locally-produced documents as well as their contents in order to shed further light upon the Ottoman past of the town. So far a total of 140 defters pertaining the court records of Karaferye district have been identified; 127 in Greece and 13 in Turkey. In terms of periodicity, the defters reflect an uneven distribution, with 43 belonging to the 17th century, 67 to the 18th century and 30 to the 19th century. The corpus in question dates from the year 1602 to 1891. With thousands of documents consisting of more than 12 thousand pages, the Karaferye court registers indeed amounts to a colossal collection. Further studies drawing upon these defters, which are largely in good state, with most of the documents keeping their original quality, will not only constitute a valuable source for local history research at the district level, but also contain substantial information for inquiries into Ottoman history based upon survey and sampling methods. The present study attempts to compile all available information about these registers found in the two countries, presents an overview and finally provides an overall catalogue.
Abstract (Original Language): 
Osmanlı Devleti’nin taşradaki temsilcisi, yargıç ve yerel yöneticisi olan kadıların kendilerine akseden konuları ve yaptıkları işlemleri kaydettikleri şer‘iye sicilleri Osmanlı arşiv evrakı arasında ayrıcalıklı ve önemli bir konuma sahiptir. İçerdikleri belge çeşitliliği bakımından çok farklı alanlara ışık tutan ve birinci dereceden kaynak durumundaki bu defterler özellikle Osmanlı taşrasının sosyo-ekonomik tarihine ilişkin paha biçilemez bilgiler içermektedir. Yunanistan Makedonyası’nın güneyinde, Selânik körfezine pek te uzak olmayan bir konumda yer alan Karaferye (Béroia/Véria) beş yüzyılı aşkın Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında bulunmuş, farklı dinî ve etnik grupların birlikte yaşadıkları, üretim ve ekonomik canlılık açısından kayda değer potansiyele sahip bir kazadır. Kazanın, Osmanlı geçmişinin aydınlatılması açısından mahallinde kaleme alınmış belgelerin varlığı ve verdikleri bilgilerin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Karaferye kazasının Yunanistan’da 127, ülkemizde ise 13 adet olmak üzere toplam 140 adet kadı sicil defteri tespit edilebilmiştir. Defterler XVII. yüzyıla ait 43, XVIII. yüzyıla ait 67 ve XIX. yüzyıla ait 30 adet olmak üzere sayısal olarak dağılmışlardır. Söz konusu külliyat 1602-1891 yılları arası dönemi içermektedir. Karaferye Sicilleri toplam on iki binin üzerinde sayfada barındırdığı binlerce belgeyle büyük bir koleksiyon oluşturmuştur. Oldukça iyi durumda ve çoğu orijinal hallerini koruyan defterlere dayalı çalışmalar kaza ölçeğinde yerel tarih araştırmaları için kaynak teşkil ettiği gibi Osmanlı tarihinin sondaj ve örnekleme yöntemleriyle yürütülecek incelemeler için de önemli bilgiler içermektedir. Bu çalışmada her iki ülkede bulunan siciller ile ilgili mevcut malumat derlenmiş, ülkemizdeki defterler ve yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiş, sicillerin durumu genel olarak değerlendirilmiş ve bir toplu katalog oluşturulmuştur.

REFERENCES

References: 

A. Basılı Eserler
Akgündüz, Ahmet, Şer’iye Sicilleri: Mahiyeti, Toplu Kataloğu ve Seçme Hükümler, I-II, İstanbul 1988, 1989.
Alioğlu, Saliha, H. 1133-1134 (M. 1721-1722) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iye Sicili (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, Bornova 2002.
Anastasopoulos, Antonios, Imperial Institutions and Local Communities: Ottoman Karaferye, 1758-1774, University of Cambridge, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Cambridge 1998.
, “Hoi Othomanikoi Hierodikastikoi Kodikes (Sitzil) tes Veroias: Provlemata Taxinomeses (The Ottoman Court Registers (Sher‘iye Sicilleri) of Veria: Classification Problems)”, Imeros, 1, (2001), s. 149-169.
Karaferye Kazası Kadı Sicilleri
25
, “Lighting the Flame of Disorder: Ayan Infighting and State Intervention in Ottoman Karaferye, 1758-59”, International Journal of Turkish Studies, 8/1-2, (2002), s. 73-88.
, “Building Alliances: A Chistian Merchant in Eighteenth Century Karaferye”, Oriente Moderno, 25 (86), Nr. 1 The Ottomans and the Trade, (2006), s. 65-75.
, “Crisis and State Intervention in Late Eigthteenth-Century Karaferye”, The Ottoman Balkans, 1750-1830, Ed. Frederick F. Anscombe, Markus Wiener Pub., 2006, s. 11-33.
Balta, Evangelia, “Yunanistan’da Türk Arşivleri”, Çev. H. Milas, Tarih ve Toplum, C. XII, S. 67, (1989), s. 42-44.
, “Turkish Archival Material in Greek Historiography/Yunan Tarihçiliğinde Türkçe Arşiv Materyalleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Dünyada Türk Tarihçiliği, C. 8, S. 15, (2010), s. 755-832.
Çatal, Hazım, H. 1176-1178 (M. 1762-1764) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iyye Sicili (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, İzmir 2008.
, Karaferye Kazası Hicri 1201-1202 (Milâdi 1787-1788) Tarihli Şer‘iyye Sicili (Transkripsiyon ve İnceleme), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeniçağ Tarihi Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2012.
Dimitriadis, Vassilis, “Ottoman Archive Materials in Greece”, Die Staaten Südosteuropas und die Osmanen, Ed. H. Georg Mayer, Münih 1989, s. 179-186.
Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, VIII. Kitap Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 308 Numaralı Yazmanın Transkripsiyonu-Dizini, Haz. S. Ali Kahraman-Y. Dağlı-R. Dankoff, İstanbul 2003.
Gara, Eleni, “The Grek Newspapers of İzmir and the Eastern Crissis of 1875-1878”, Son Yüzyıllarda İzmir ve Batı Anadolu Uluslararası Sempozyumu Tebliğleri, Haz. T. Baykara, İzmir 1994, s. 115-122.
, “In Search of Communities in Seventeenth Century Ottoman Sources: The Case of the Kara Ferye District”, Turcica, XXX, (1998), s. 135-162.
, “Lending and Borrowing Money in an Ottoman Province Town”, Acta Viennensia Ottomanica: Akten des 13. Ciepo-Symposiums, Vienna: Institut für Orientalistik, Ed. M. Köhbach-G. Prohazka-Eisl-C. Römer, Vienna 1999, s. 113-119.
, Kara Ferye 1500-1600 Menschen, Lokalgesellschaft und Verwaltung in Einer Osmanischen Provinz, Geisteswissenschaftlichen Fakultät der Universität Wien, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Viyana 2000.
, “Murderers and Judges in Ottoman Veria (Kara Ferye)”, Imeros, Issue 1, (2001), s. 113-130.
, “The Town and District of Veria in Ottoman Times”, Ematias Melemata [Acts of the Symposium Emathia-Historical and Archaelogical Approaches Veria: Oi Philoi tou Byzantinou Mouseiou Beroias], Beroias, 2007, s. 53-61.
Gedikli, Fethi, “Osmanlı Hukuk Tarihi Kaynağı Olarak Şeriye Sicilleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, III/5, (2005), s. 187-213.
Vehbi Günay
26
Günay, Vehbi, Tevârih-i Âl-i Osmân, Edremit Muzaffer Akpınar Halk Kütüphanesi’nde Bulunan Yazmanın Tanıtımı ve Yeni Türk Harflerine Çevirisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bitirme Tezi, İzmir 1989.
, H. 1159 (M. 1746) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iye Sicili (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir 1993.
, “Karaferye Müftüsü Salih Efendi’nin Terekesinde Yer Alan Kitaplar”, 3 Mayıs 1944 50. Yıl Türkçülük Armağanı, İzmir 1994, s. 95-107.
, “Balkanlara Ait Siciller ve Karaferye Kazası Şer‘iye Sicilleri Kataloğu”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, II, 1997 [1998], s. 103-113.
, “Balkan Şehir Tarihleri Kaynağı Olarak Şer‘iye Sicillerinin Envanter ve Kataloglarının Tespiti Hakkında”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XVIII/2, (Aralık 2003), s. 71-82.
, Anonim Kitâb-ı Tevârih-i Âl-i Osman, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., Bornova 2011.
Kamacı, Gamze, H. 1204-1207 (M. 1789-1792) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iye Sicili-I (1-50. Varak) (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, Bornova 2011.
Kamburidis, Konstantinos, 1073-78/1662-1667 Yıllarında Yenişehir Fenâr Şer‘iye Sicilleri, Kozani 2000.
Kılıç, Meryem, H. 1196/1197 (M. 1781/1783) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iye Sicili (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, Bornova 2006.
Kiel, Machiel - Gara, Eleni, “Karaferye”, TDVİA, C. XXIV, İstanbul 2001, s. 391-394.
Konuk, Neval, “Karaferye Camileri, Mescitleri ve Namazgâhı”, Uluslararası Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu-II 13-15 Mayıs 2010 Bildiriler, C. II, Manisa 2010, s. 109-128.
, Yunanistan’da Osmanlı Mimarisi I, Ankara 2010.
Kramers, J. H., “Karaferiye”, İ.A., C. VI, İstanbul bt. y., s. 246.
Ménage, V. L., “Karaferye”, E.I²., s. 600-601.
Neumann, Christoph K., “Rich and Poor in Karaferye: Investigations in Probate Inventories of the Eighteenth Century [Arm und Reich in Qaraferye: Untersuchungen zu Nachlaßregistern des 18. Jahrhunderts]”, Der Islam 53, 2, (1996 [1997]), s. 259-312.
, “Bücher in Karaferye”, XXVIII. Deutscher Orientallistentag Orientalistik Zwischen Philologie und Sozialwissenschaft, Universität Bamberg 26-30 März 2001.
Ortaylı, İlber, “Balkanlar ve Batı’da Osmanlı Tarihiyle İlgili Arşivler”, Osmanlı Arşivleri ve Osmanlı Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul 1985, s. 195-199.
Özen, Şükrü, “Osmanlı Hukuk Literatürü: Tespitler ve Teklifler”, Dünden Bugüne Osmanlı Araştırmaları-Tespitler, Problemler, Teklifler, Ed. A. Akyıldız-Ş. Tufan Buzpınar-M. Sinanoğlu, İstanbul 2007, s. 97-116.
Öztürk, Şenay, H. 1105-1106 (M. 1693/1695) Tarihli Karaferye Kazası Şer‘iyye Sicili (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, İzmir 2009.
Karaferye Kazası Kadı Sicilleri
27
Öztürk Yılmaz, Şenay, “564 Numaralı Şer‘iye Siciline Göre Karaferye Kazası”, Yeni Türkiye, Rumeli-Balkanlar Özel Sayısı-II, Yıl: 21 Sayı: 67, (Mart-Haziran 2015), s. 1735-1746.
Sakaoğlu, Necdet, “Diplomatik Gizlilik-Tuğralı, pençeli fermanları sanatkâr yazar, tebdil-i kıyafet haberci taşırdı”, NTV Tarih, 24, (Ocak 2011), s. 32-33.
Uğur, Yunus, “Mahkeme Kayıtları (Şer‘iye Sicilleri): Literatür Değerlendirmesi ve Bibliyografya”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C. 1, S. 1, (2003), s. 305-344.
, “Şer’iye Sicilleri”, TDVİA, C. 39, İstanbul 2010, s. 8-11.
Ülker, M. Birol-Aydın, Bilgin, “Türkiye Haricinde Bulunan Osmanlı Kadı Sicilleri”, Türklük Araştırmaları Dergisi, S. 16, (2004), s. 201-214.
Vasdravellis, I. K., “Veria Tarihi Arşivi ve Makedonya Tarih Arşivi”, Makedonika Dergisi, 2, (1941-1952), s. 89-128.
, Historical Archives of Macedonia/Historika Archeia Makedonias, II-Veria, Thessalonike/Selânik 1952.
Yazıcı, Ömür, Karaferye Kazası (H. 1204-1207/M. 1789-1792) Tarihli Şer‘iye Sicili-II (51-87. Varak) (Transkripsiyon ve İnceleme), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Yayımlanmamış Bitirme Tezi, İzmir 2012.
B. İnternet Sayfaları
http://arxeiomnimon.gak.gr (Erişim: 31.01.2016)
http://arxeiomnimon.gak.gr/browse/index.html?cid=175573&start=80 (Erişim: 31.01.2016)
http://arxeiomnimon.gak.gr/browse/index.html?code=GRGSA-IMA (Erişim: 31.01.2016)
http://arxeiomnimon.gak.gr/browse/resource.html?tab=01&id=175574&lang=tr (Erişim: 31.01.2016)
http://hazine.info/archive-macedonia-thessaloniki/ Vakali, Anna, “Historical Archive of Macedonia (Thessaloniki)”, (Erişim: 15.02.2016)
http://katalog.devletarsivleri.gov.tr/Osmanli/Arsiv.aspx (Erişim: 31.01.2016)
http://www.isam.org.tr/ (Erişim: 12.02.2016)
http://ktp.isam.org.tr/?url=kaynaksicil/ (Erişim: 12.02.2016)
http://www.gak.gr (Erişim: 31.01.2016)
http://www.ime.gr/publications/print/imeros/en/01/index.html (Erişim: 31.01.2016)
http://www.sa.aegean.gr/iridion/html/en/staff_cv_en.php?id=6 (Erişim: 31.01.2016)
http://www.yazmalar.gov.tr/ (Erişim 17.08.2015)
http://www.apenet.eu (Erişim: 11.03.2016)
http://www.apex-project.eu/ (Erişim: 11.03.2016)

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com