You are here

DOĞU ANADOLU AĞIZLARINDA ARA ÜNLÜLER

INTERMEDIATE VOWELS IN EASTERN ANATOLIAN ACCENTS

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
The phonological units that differ from one language to another are the vibrations that occur in places of articulation and can be heard by human ear. Every standard language and its accents bear many phonetic differences. While in standard languages sounds get standardized and set up a system according to the rules of the standard languages, in accents which do not totally conform to the standard language, the variety and number of phonetic units increase because of geography, cultural differences, contact and archaic remains. This is also valid in between the standard language of Turkey and its accents. In East Anatolian accents, too, in internal phases different phones appear and this creates a richer vowel system when compared to the standard language because this accent has not only protected the sounds from old Turkish to today but also identified and characterized some Oghuz features that have occurred since old Anatolian Turkish. In the research and selections revised about the region, fourteen vowels which carry the characteristics of intermediate vowels, which are used in different variety and frequency and which are marked with different separation markers have been identified and evaluated with examples in addition to eight vowels of the standard language.
Abstract (Original Language): 
Dilden dile farklılık gösteren ses birimler sesleme örgenlerinde oluşan, kulağın algılayabildiği titreşimlerdir. Her ölçünlü dil ile ağızları arasında ses birimlerin çeşitliliği bakımından farklılıklar bulunur. Ölçünlü dillerde sesler standartlaşıp ait oldukları dilin kurallarına göre sistemleşirken, ölçünlü dilin kurallarına çok da uymayan ağızlarda, coğrafya, kültürel farklılık, etkileşimler ve arkaik kalıntılar nedeniyle, seslerin çeşitliliği ve sayısı oldukça artar. Bu durum Türkçenin ölçünlü dili ile ağızları arasında da söz konusudur. Doğu Anadolu ağızlarında da, gerek Eski Türkçeden bugüne, çeşitli dönemlerde kullanılmış bazı sesleri koruması, gerekse Eski Anadolu Türkçesinin oluşumundan itibaren ortaya çıkmış bazı Oğuzca özellikleri benimseyip karakterize etmesi sonucunda, ara merhalelerde çeşitli sesler ortaya çıkmış ve ölçünlü dile göre daha zengin bir ünlüler sistemi oluşmuştur. Bölge ile ilgili taranan derleme ve incelemelerde, ölçünlü dilin sekiz temel ünlüsü yanında, ara ses niteliğinde olan, çeşitli sıklık ve yaygınlıkta kullanılan, farklı ayırt işaretleri ile işaretlenmiş on dört ünlü tespit edilmiş ve örneklerle değerlendirilmiştir.

REFERENCES

References: 

ACAR Turgut, Gümüşhane ve Yöresi Halk Ağızları (Atatürk Üniviversitesi Yayınlanmamış Doçentlik Tezi), Erzurum 1982.
AKÇAM Murat, Torul ve Kelkit Yöresi Ağızları (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 1999.
AKSOY Ömer Asım, Gaziantep Ağzı I, Gramer (Fonetik-Morfoloji-Sentaks), TDK 75
Yay., İstanbul 1945.
ALAY Emin, Edirne İli Ağızları, TDK Yay., Ankara 1998.
BAYATLI Hidayet Kemal, Irak Türkmen Türkçesi, TDK Yay., Ankara 1996.
BURAN Ahmet - OĞRAŞ Şerife, Elazığ İli Ağızları, Örnek Ofset Yay., Elazığ 2003.
,
Keban, Baskil ve Ağın Yöresi Ağızları, TDK Yay., Ankara 1997.
CAFEROĞLU Ahmet, Güney-Doğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar, TDK Yay., İstanbul 1945.
Eû , Sivas ve Tokat İllerinden Toplamalar, TDK Yay., İstanbul 1944.
ffl COŞKUN Volkan, "Türkiye Türkçesinde Ünlüler ve Ünsüzler", TDAY-Belleten, TDK Yay., Ankara 1999, s. 41-50.
Eû DALLI Hüseyin, Kuzeydoğu Bulgaristan Türk Ağızları Üzerine Araştırmalar, TDK
Yay., Ankara 1976.
ffl DEMİR Necati, Ordu İli ve Yöresi Ağızları, TDK Yay., Ankara 2001.
ffl DEMİRCAN Ömer, Türkçenin Ses Dizimi, Dergâh Yay., İstanbul 2001.
Eû DOĞAN Şaban, Sivas Merkez İlçe ve Köyleri Ağızları (Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van 2001.
E
E
E
E
E
E
E
E
İBRAHİM TOSUN •
YAZ
SUMME
R 2012 • SAYI NUMBER 4
ffl EFENDİOĞLU Süleyman, "Ağrı İli Ağızları"
Turkish Studies İnternational Periodicial For the Languages and History of Turkish or Turkic, Volume 4/5 Spring 2009, s. 808¬840.
ffl
ERCİLASUN Ahmet Bican, Kars İli Ağızları -Ses Bilgisi-, TDK Yay., Ankara 2002.
E ERDEM Mehmet Dursun - DAĞDELEN Güner, Karabük ve Yöresi Ağızları, Karabük Valiliği Yay., Karabük 2012.
E ERDEM Mehmet Dursun - KİRİK Esra, Kahramanmaraş ve Yöresi Ağızları, Öncü Basımevi, Ankara 2011.
E EREN M. Emin, Zonguldak İli Ağızları (Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış DoktoraTezi) , Ankara 1991.
ffl ERSÖZ Serpil, "Artvin İli Zeytinlik Köyü Manileri ve Ağız Özellikleri", Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, C. X, S. 1, İzmir 2010, s. 49-66.
ffl ERTEN Münir, Diyarbakır Ağzı, TDK Yay., Ankara 1994.
EQ GECE Mehmet, Azeri Şivesi, Güney Azerbaycan Ağızlarından, Serap Ağzı (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 1985.
ffl GEMALMAZ Efrasiyap, Erzurum İli Ağızları II, TDK Yay., Ankara 1995.
E GÖKÇUR Engin, Van ve Merkez Köyleri Ağızları (Yüzüncü Yıl Ünüversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van 2006.
E GÖNEN Mehmet Emin, Van Gölü Kuzey Havzası Ağızları (Dicle Üniversitesi Sosyal 76 Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Diyarbakır 2003.
ffl GÜLENSOY Tuncer, Kütahya Yöresi Ağızları, TDK Yay., Ankara 1988.
ffl GÜLSEREN Cemil, Malatya İli Ağızları, TDK Yay., Ankara 2000.
E GÜNAY Turgut, Rize İli Ağızları, Ankara Üniv. Basımevi, Ankara 1978.
ffl GÜNŞEN Ahmet, Kırşehir ve Yöresi Ağızları, TDK Yay., Ankara 2000.
EQ KARAHAN Leyla, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, TDK yay., Ankara 1996.
ffl KORKMAZ Zeynep, Güney-Batı Anadolu Ağızları, Sesbilgisi (Fonetik), DTCF Yay., Ankara 1956.
EQ , Nevşehir ve Yöresi Ağızları, I. C., Ses Bilgisi (Phonetique), TDK Yay.,
Ankara 1963.
E KÖKTEKİN Kâzım, "Doğubayazıt Ağzının Ses Özellikleri", A. Ü. Türkiyat
Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 33, Erzurum 2007, s. 1-9.
E KÜÇÜKER Paki, Bingöl Merkez İlçe ve Köyleri Ağızları (Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ 1988.
E NURİ Muhsin Kevser, Erbil ve Amirli Ağızları (İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul 1987.
ffl OLCAY Selahattin, Doğu Trakya Yerli Ağzı, TDK Yay., Ankara 1995.
EQ , Erzurum Ağzı, TDK yay., Ankara 1995.

Doğu Anadolu Ağızlarında Ara Ünlüler
YAZ
SUMME
R 2012 • SAYI NUMBER 4
E
ÖZÇELİK Sadettin - BOZ Erdoğan, Diyarbakır İli Çüngüş ve Çermik Yöresi Ağzı,
TDK Yay.,
Ankar
a 2001.
ffl ,
Urf
a Merkez Ağzı, TDK Yay., Ankara 1997.
E
ÖZER Osman, Karlıova ve Yöresi Ağızları (Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ 1990.
ffl
ÖZKAN Fatma, Osmaniye Tatar Ağzı, TDK Yay., Ankara 1997.
E
ÖZKAN İbrahim Ethem, Ardanuç ve Yöresi Ağızları (Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kayseri 1994.
E
ÖZMEN Şeyda, Muş Merkez Ağzı (Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ 2007.
E
ÖZTÜRK, İrfan, Adilcevaz Ağzı, (Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüYayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van 2000.
E
PİLANCI Hülya, Eskişehir ve Yöresi Ağızları (Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kayseri 1991.
ffl
SAĞIR Mukim, "Anadolu Ağızlarında Ünlüler", TDAY-Belleten, TDK Yay., Ankara 1997, s. 391-409.
E SAĞIR Mukim, "Türkiye Türkçesi Ağızlarının Ünlü Varlığı", Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or
Turkic Volume 3/3 Spring 2008, s. 563-578.
ffl , Erzincan İli Ağızları, TDK Yay., Ankara 1995.
E SELEN Nevin, Söyleyiş Sesbilimi, Akustik Sesbilimi ve Türkiye Türkçesi, Ankara
1979.
EQ TOK Turgut, Denizli İli Güney ve Güneybatı Ağızları (Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi), Denizli 2002.
EQ TONUÇ Suat - ENGENÇ Hasan, Erciş Ağzı, Yüzüncü Yıl Üniversitesi. Lisans Tezi, Van
1996.
EQ TOSUN İbrahim, Çemişgezek, Pertek ve Hozat Yöresi Ağızları, (Fırat Ünüversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Elazığ 1996.
EQ VARDAR Berke, Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, Multilingual Yay., İstanbul
2002.
ffl , XX. Yüzyıl Dilbilimi, Multilingual Yay., İstanbul 1999.
EQ ZÜLFİKAR Hamza, "Van Gölü Çevresi Ağızlarının Özellikleri", Ömer Asım Aksoy Armağanı, TDK Yay., Ankara 1978, s. 297-317.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com