You are here

MESLEKİ TÜKENMİŞLİK VE REHBER ÖĞRETMENLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

BURNOUT AND A RESEARCH ON GUIDANCE COUNSELORS

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Burnout is a fact which is seen in businesses related with people that appeared as depersonalization to the people faced in their businesses, feeling themselves emotional exhausted and decreasing of their personal accomplishment and emotional competence. Guidance Counselors are mostly who are in communication with the managers of education organizations, teachers, students and families. The goals of the study are to determine the burnout level of the Guidance Counselors and to investigate the variables affected burnout. There are no significant relationships between burnout level and age and marital status variables, and significant relationships are found between certain dimensions of burnout and sex, educational background, the department graduated, period of duty, school types, socio-economic situation of the school’s environment, the level of happiness related to the work environment, managers to see to appreciate, efficient visual profession herself/himself, making the profession willingly and the moral satisfaction.
Abstract (Original Language): 
Bireylerin işleri gereği karşılaştıkları insanlara karşı duyarsızlaşmaları, duygusal yönden kendilerini tükenmiş hissetmeleri, kişisel başarı ve yeterlik duygularının azalması şeklinde ortaya çıkan tükenmişlik (burnout) daha çok insan işi yapılan mesleklerde görülen bir olgudur. Öğretmenler, tükenmişliğin olumsuz sonuçlarının gözlendiği gruplardan biridir. Rehber öğretmenler eğitim kurumlarında yöneticiler, öğretmenler, öğrenciler ve ailelerle en çok iletişim halinde olan bireylerdir. Dolayısıyla yoğun insan ilişkileri içinde olan rehber öğretmenlerin tükenmişlik yaşama ihtimalleri diğer bireylere kıyasla daha fazladır. Çalışmanın amacı, resmi ve özel ilköğretim/ortaöğretim okullarında görev yapan rehber öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini belirlemek ve tükenmişliğe etki eden değişkenleri incelemektir. Araştırma kapsamına giren rehber öğretmenlerde yaş ve medeni durum değişkenlerinin tükenmişlik ile anlamlı bir ilişkisi bulunmazken, cinsiyet, eğitim düzeyi, mezun olunan bölüm, mesleki kıdem, çalışılan okul türü, çalışılan ortamın sosyo-ekonomik durumu, çalışılan ortamdan memnuniyet duyma, üstlerden takdir görme, meslekte kendini verimli görme, mesleği isteyerek yapma ve manevi doyum değişkenleri ile tükenmişlik arasındaki belirli boyutlardaki ilişkiler anlamlı bulunmuştur.

REFERENCES

References: 

Akçamete, G., Kaner, S., Sucuoğlu, B., Öğretmenlerde Tükenmişlik, İş Doyumu ve
Kişilik, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2001.
Akten, S., Rehber Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi,
Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı,
Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2007.
Ardıç, K., Polatcı, S., Tükenmişlik Sendromu ve Madalyonun Öbür Yüzü: İşle
Bütünleşme, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,
Sayı 32, 2009, s. 21-46.
Arı, G.S., Bal, E.Ç., Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi,
Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt 15, Sayı 1,
2008, s. 131-148.
Baltaş, Z., Baltaş, A., Stres ve Başa Çıkma Yolları, 24. Baskı, Remzi Kitabevi,
İstanbul, 2008.
Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı: 33 Yıl:2012/2 (37-61 s.)
59
Başören, M., Çeşitli Değişkenlere Göre Rehber Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeylerinin
İncelenmesi (Zonguldak İli Örneği), Zonguldak Karaelmas Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı,
Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak, 2005.
Baykoçak, C., Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Sorunları ve Tükenmişlik
Düzeyleri (Bursa İli Örneği), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Yüksek Lisans Tezi, Sakarya, 2002.
Besler, E., Mesleki ve Teknik Eğitim Kurumlarında Görev Yapan Öğretmenlerde
Tükenmişliğin İncelenmesi, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
Teknoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2006.
Cordes, C.L., Dougherty, T.W., A Review and Integration of Research on Job
Burn-out, Academy of Management Review, Vol. 18, No. 9, 1993, s. 621-658.
Çam, O., Tükenmişlik Envanterinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Araştırılması, Editörler:
Rüveyda Bayraktar, İhsan Dağ, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel
Çalışmaları, Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara, 1992, s. 155-
160.
Çam, O., Tükenmişlik, Saray Medikal Yayıncılık, İzmir, 1995.
Çokluk, Ö., Örgütlerde Tükenmişlik, Editörler: Cevat Elma, Kamile Demir, Yönetimde
Çağdaş Yaklaşımlar, Anı Yayıncılık, Ankara, 2003, s. 109-133.
Dursun, S., Öğretmenlerde Tükenmişlik İle Yükleme Biçimi, Cinsiyet, Eğitim Düzeyi
ve Hizmet Süresi Değişkenleri Arasındaki Yordayıcı İlişkilerin İncelenmesi,
Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi,
Trabzon, 2000.
Ergin, C., Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin
Uyarlanması, Editörler: Rüveyda Bayraktar, İhsan Dağ, VII. Ulusal Psikoloji
Kongresi Bilimsel Çalışmaları, Türk Psikologlar Derneği Yayınları, Ankara,
1992, s. 143-154.
Freudenberger, H.J, Staff Burn-out, Journal of Social Issues, Vol. 30, No. 1, 1974,
s. 159-165.
Garden, Anna-Marina, Depersonalization: a Valid Dimension of Burnout?, Human
Relations, Vol. 40, No. 9, 1987, s. 545-559.
Girgin, G., Baysal, A., Tükenmişlik Sendromuna Bir Örnek: Zihinsel Engelli
Öğrencilere Eğitim Veren Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişlik Düzeyi, TSK
Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2005, s. 172-187.
Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı: 33 Yıl:2012/2 (37-61 s.)
60
Güllüce, A. Ç., Mesleki Tükenmişlik ve Duygusal Zeka Arasındaki İlişki, Atatürk
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans
Tezi, Erzurum, 2006.
Gümüş, H., Farklı Mesleklerde Çalışanların İş ve Yaşam Doyumlarının Tükenmişlik
Düzeyleri Açısından Karşılaştırılması, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Erzurum, 2006.
Hock, R. R., Professional Burnout Among Public School Teachers, Public
Personnel Management, Vol. 17, No. 2, 1988, s. 167-189.
Iacovides, A., Fountoulakis, K.N., Kaprinis, St., Kaprinis, G., The Relationship
Between Job Stress, Burnout and Clinical Depression, Journal of Affective
Disorders, Vol. 75, 2003, s. 209-221.
Izgar, H., Okul Yöneticilerinde Tükenmişlik, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2001.
Jackson, S.E., Schwab, R.L., Schuler, R.S., Toward an Understanding of the
Burnout Phenomenon, Journal of Applied Psychology, Vol. 71, No. 4, 1986,
s. 630-640.
Kaçmaz, N., Tükenmişlik (Burnout) Sendromu, İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 68,
1, 2005, s. 29-32.
Kepekçioğlu, E. S., Öğretim Elemanlarında Tükenmişlik, Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Anabilim
Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Bolu, 2009.
Köse, S., Altın Gülova, A., Tükenmişlik (Burnout): Türkiye’deki Genel Cerrahlara
Yönelik Bir Araştırma, 14. Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Erzurum,
2006, s. 255-261.
Leiter, M., The Dreams Denied: Professional Burnout and The Constraints of
Human Service Organizations, Canadian Psychology, Vol. 32, No. 4, 1991,
s. 547-558.
Maslach, C., Stress, Burnout and Workaholizm, In R.R. Kilburg, P.E. Nethan, R.W.
Thoresan (Eds.), Professional in distress: Issues, Syndromes and Solutions in
Psychology Washington, DC: American Psychological Association, 1986,
s. 53-75.
Maslach, C., Schaufeli W. B., Leiter M. P., Job Burnout, Annual Review of
Psychology, Vol. 52, 2001, s. 397-422.
M.E.B. Okullar, http://istanbul.meb.gov.tr/okullar.aspx, 31.08.2010.
Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı: 33 Yıl:2012/2 (37-61 s.)
61
Okutan, E., Kişilik Özelliklerinin Tükenmişliğe Etkisi: Bir Örnek Olay İncelemesi,
Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi ve Endüstri
İlişkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Sakarya, 2010.
Özgen, I., Yiyecek-İçecek İşletmeleri Çalışanlarında Tükenmişlik Sendromu: İzmir
Adnan Menderes Havalimanı Örneği, 1. Ulusal Gastronomi Sempozyumu ve
Sanatsal Etkinlikleri, Antalya, 2007, s. 116-124.
Pines, A., Aranson, E., Career Burnout; Causes&Cures, Free Press, New York,
1988, s. 9-33.
Seğmenli, S., Rehber Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi, Hacettepe
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara,
2001.
Yükselen, C., Pazarlama Araştırmaları, 5. Baskı, Detay Yayıncılık, Ankara, 2011

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com