You are here

Home » Content

HADİSLERİ BAKIMINDAN SİYÂSETNÂMELER (IV).

-Ebû’n- Necîb’in en- Nehcü'l- Meslûk'unda Yönetilenlerle İlgili Rivâyetler-

Journal Name:

  • Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

Publication Year:

  • 2003

Key Words:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Since the begining of the history, in the management of the states those who govern and those who are governed reflect cultural differences. Ebu Necib Şeyzeri whose work we hope to illuminate the cultural and political undersduting of a period was presented to Selahaddin Eyyubi. Than some translations of that work has been done. This work called as the Nehcu’l-Mesluk has importance as it shows the ahlu’ssunna policy understanding of its time. In this work I aimed to study hadiths about those who were governed in the work of Nehcu’l Mesluk which has political, theologic, historic and cultural importance.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Tarih boyunca devletler ve milletlerin yönetiminde Yöneten- Yönetilen ilişkisi kültürel farklılıkları yansıtır. Bu yüzden bir devlette hâkim kültürün yasa ve kânunları belirlediği görülür. Belli bir dönemin kültürel ve siyâsî anlayışına ışık tutacağını umduğumuz Ebû Necîb Şeyzerî'nin eserine, Salahaddin Eyyubî'ye sunulmuş ve sonra bu eserin birkaç tercümesi yapılarak Osmanlı Pâdişahları'nın siyâset anlayışına da tesir ettiğini tahmin ettiğimiz en- Nehcü'l- Meslûk adı verilen bu eser, mezhebi açıdan Sünnî Siyâset anlayışını göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmada siyâsî, teolojik, târihî ve kültürel ehemmiyete sahip olan eserde yer alan, yönetilenlerle ilgili hadislerin incelenmesi amaçlanmıştır.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-hadisleri-bakimindan-siyasetnameler-iv.pdf
  • 1
45-58
  • Turkish

REFERENCES

References: 

KUR’ÂN-I KERİM
ACLÛNÎ, İsmâil b. Muhammed: Keşfu’l-Hafâ ve Müzilu’l-İlbâs ammeştehera mine’l-Ehâdîs
alâ Elsineti’n-Nâs, I-II, Beyrut 1988.
ALGÜL, Hüseyin: Yönetenlerin Yönetimi ( Müellif: Ebû Necîb), Tercüman 1001 Temel
Eser, İstanbul 1974 (Önsöz).
ALİ Abdullah Mûsâ, el-Menhecu’l-Meslûk fî Siyâseti’l-Mülûk, (Müellif:Ebû Necîb), Ürdün
1987 ( Mukaddime ).
ALİ el- KÂRÎ, Nureddin Ali b. Muhammed, el-Esrâru’l-Merfu’a fî’l-Ahbâri’l-Mevzû’a, Beyrut
1986.
ALPARSLAN, Mahmut, İslâm’da Devlet Düşüncesi ve Kutadgu Bilig, İ. Ü. Ed. Fak. Tarih
Enst. Dergisi, S. 13, Yıl 1983-1987.
BAĞDÂDÎ, Ebû Bekir Ahmed b. Ali, Târîhu Bağdâd, (ed-Dimyâtî ve Ibnu’n-Neccâr zeylleri
ile birlikte), I-XVIII, Beyrut Trz.
BAĞDATLI, İsmail Paşa, Hediyyetü'l- 'Arifîn Esmâu'l- Müellifîn, (İstanbul 1951 baskısından
ofset), I- II, Beyrut 1982.
.................. , Îzâhu'l- Meknûn, (İstanbul 1945 baskısından ofset), Beyrut 1982.
BANARLI, Nihad Sâmi, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul 1987.
BARTHOLD, W., İslâm Medeniyeti Tarihi, (Trc. ve ilave, M.F. Köprülü), Ankara,1984.
BAŞER, Said, Kutadgu Bilig'de Kut ve Töre, Ankara, 1990.
BEYHAKÎ, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin, es- Sünenu'l-Kübrâ, ( İbn Türkmânî'nin el-
Cevheru'n- Naki'si ile birlikte), I-X, Dâru'l- Fikr, Beyrut Trz.
.................. , el-Câmiu'ş-Şâbu'l-İman, I-X, Bombay 1987
BROCKELMANN, Carl, Geschichte der Arabischen Litteratur, (G.A.L.), I-II, Leiden, 1943,
Supplementbände, I-II, Leiden 1937.
BUHÂRÎ, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil, el-Câmiu's-Sahîh, I-IX, Beyrut Trz.
.................. , el-Edebu'l-Müfred, Beyrut Trz.
BURSALI, M. Tahir, Siyasete Müteallik Âsâr-ı İslâmiyye, (Ed. Krt. Ş. Severcan),
E.Ü.S.B.E.Dergisi, S. 4, 585-595, 1990,
.................. , Osmanlı Müellifleri, I-II, İstanbul 1972.
CAFEROĞLU, Ahmet, Türk Dili Tarihi, İstanbul 1984.
CÜBRAN Mes'ûd, er-Râid, Beyrut 1978.
DAHHÂK, Ebû Bekir Amr b. Ebî Âsım, Kitabu's-Sünne, Beyrut 1985.
DEFTERDAR, Sarı Mehmet Paşa, Nesâyihu'l-Vüzerâ ve'l- Ümerâ, İstanbul 1987.
DEVELLİOLU, Ferit, Osmanlıca Türkçe Lügat, Ankara 1996.
DEYLEMÎ, Şîrveyh b. Şehrdâr, Kitabu Firdevsi'l-Ahbâr, I-V, Beyrut 1987.
DONUK, Abdülkadir,Türk Devletinde Hakimiyet Anlayışı, İ.Ünv. E. F. Tarih Enst. Dergisi,
S. 10- 11, 1979- 1980.
EBÛ DÂVUD, Süleymân b. Eş'âs, Sünen, İstanbul Trz.
EBÛ NU'AYM, Ahmed b. Abdullah, Hıltetü'l- Evliyâ, I- IX, Beyrut 1988.
EBÛ 'UBEYD, Kâsım b. Selâm, Kitâbu'l- Emvâl, (Trc. C. Saylık), İstanbul 1981.
EBÛ YÛSUF, Ya'kûb b. İbrâhim, Kitâbu'l- Harâc, Beyrut 1302.
ELBÂNÎ, Muhammed Nâsıruddîn, Silsiletu'l- Ehâdîsi's- Sahîha, I- IV, Beyrut 1985.
.................. , Silsşletu Ehâdîsi'd- Da'îfe ve'l- Mevdû'a, I- IV, Beyrut 1985.
FIĞLALI, E. Ruhi, Çağımızda İtikâdî İslâm Mezhepleri, İstanbul 1986.
FÎRÛZÂBÂDÎ, Muhammed b. Ya'kûb, el- Kâmusu'l- Muhît, (M. Âsım Efendi Terc.), I- IV,
İstanbul 1304.
GAZÂLÎ, Muhammed b. Muhammed, İhyâu 'Ulûmi'd- Dîn, I- IV, Beyrut Trz.
.................. , Nasîhatu'l- Mülûk, (Trc. O. Şekerci), İstanbul 1969.
GÖKBERK, Mâcit, Felsefe Tarihi, İstanbul 1985.
GÖZE, Ayferi, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, İstanbul 1986.
GÜNGÖR, Erol, İslâm'ın Bugünkü Meseleleri, İstanbul 1984.
HÂKİM, Ebû Abdullah en- Nîsâbûrî, el- Müstedrek, I- IV, Beyrut Trz.
HAMEVÎ, Ebû Abdullah Ya'kûb, Mu'cemu'l- Buldân, I- V, Beyrut 1979.
HAMİDULLAH, Muhammed, Mecmu'atu'l- Vesâiki's- Siyâsiye, Beyrut 1985.
.................. , İslâm Hukûku Etüdleri, (Trc. Heyet), İstanbul 1984.
.................. , İslâm Peygamberi, (Trc. S. Tuğ), I- II, İstanbul 1980.
.................. , İslâma Giriş, (Trc. K. Kuşçu), İstanbul 1965.
.................. , İslâm'da Devlet İdâresi, (Trc. K. Kuşçu), İstanbul Trz.
HARÂİTÎ, Ebû Bekir Muhammed b. Câ'fer, Müntekâ min Mekârimi'l- Ahlâk, Beyrut 1986.
HASAN, İbrahim Hasan, İslâm Târihi, (Trc. S. Gümüş, İ. Yiğit), I- VII, İstanbul 1991.
HATİBOĞLU, M. Said, İslâm'da İlk Siyâsi Kavmiyetçilik, A.Ü.İ.F. Dergisi, S. XXIII, 1978.
HAVÂRİZMÎ, Ebû Müeyyed Muhammed b. Mahmûd, Câmi'u'l- Mesânîd, Beyrut Trz.
HEYSEMÎ, Nureddîn Ali b. Ebî Bekir, Mecme'u'z- Zevâid, I- X, Beyrut 1967.
HİTTİ, Philip, K., Siyasi ve Kültürel İslâm Tarihi, (Trc. S. Tuğ), I- IV, ????
HOLT, p. M., Heyet, İslâm Târihi Kültür ve Medeniyeti, (Trc. Heyet), I- IV, İstanbul 1988.
İBN ABDİLBERR, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdillah, Câmi'u Beyâni'l- 'ilim ve Fazlihi, Beyrut
1978.
İBN 'ARRÂK, Ebû Hüseyin Ali el- Kinânî, Tenzîhu'ş- Şerî'ati'l- Merfû'a, I- II, Beyrut 1981.
İBN BÂLBÂN, Alâuddîn Ali el- Fârisî, el- İhsân fî Tarîbi Sahîhi İbn Hibbân, I- VII, Beyrut
1988.
İBN EBÎ'D- DÜNYÂ, Ebû Bekir Abdullah b. Muhammed, el- Hilm, Kâhire Trz.
.................. , Kazâu'l- Havâic, Kâhire Trz.
.................. , Kitâbu's- Samt ve Âdâbu'l- Lisân, Beyrut 1986.
.................. , Zemmu'l- Ğîbe ve'n- Nem'ime, Kâhire Trz.
İBN ESÎR, Ebû'l- Hüseyin Ali el- Cezerî, el- Kâmil fî't- Târîh, I- IX, Mısır 1970.
.................. , el- Fâik fî Ğarîbi'l- Hadîs, I- V, Beyrut Trz.
F. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (2003)
____________________________________________________________________________ 57
İBN HACER, Şihâbuddîn b. Ali el- Askalânî, el- İsâbe fî Temyîzi's- Sahâbe, I- VIII, Beyrut
Trz.
İBN HALLİKÂN, Ebû'l- Abbâs Ahmed b. Muhammed, Vefeyâtu'l- 'Ayân, I- VIII, Beyrut
1977.
İBN HANBEL, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed: el-Müsned, I-X, Beyrut 1991.
.................. , Kitûbu’z-Zühd, (Thk. M. Sa’îd Zeğlûl), Beyrut 1986.
İBN HİBBÂN, Ebû Hâtim Muhammed, es- Sîretu'n- Nebeviye ve Ahbâru'l- Hulefâ, Beyrut
1987.
İBN HİŞAM, Ebû Muhammed Abdülmelik, es- Sîretü'n- Nebeviye, I- IV, Kâhire 1955.
İBN 'IMÂD, Ebû'l- Fellâh Abdülhay, şezerâtü'z- Zeheb, I- VIII, Beyrut Trz.
İBN İSHÂK, Muhammed b. İshâk, Kitâbu'l- Mübtede' ve'l- Meb'as ve'l- Meğâzî, (Thk. M.
Hamidullah), Konya 1981.
İBN MÂCE, Ebû Abdullah el- Kazvînî, Sünen, I- II, Beyrut 1987.
İBN SA'D, Muhammed, K. Et- Tabakâtu'l- Kebîr, I- VIII, Beyrut 1985.
İBN TAĞRİBERDÎ, Ebû Mahâsin Yûsuf, en- Nücûmu'z- Zâhire, I- XIV, Kâhire 1963.
İBNÜ'L- CEVZÎ, Ebû'l- Ferec Abdurrhmân b. Ali, el- Mevzû'ât, I- III, Beyrut 1983.
KADI 'IYÂZ, 'Iyâz b. Mûsâ, eş- Şifâ, Beyrut 1985.
KAFESOĞLU, İbrahim, " Nizâmü'l- Mülk", İslâm Ans., M. B. Y., C. VI., 329- 333. İstanbul
1993.
.................. , Büyük Selçuklu Vezîri Nizâmü'l- Mülk'ün Eseri Siyâset- Nâme ve Türkçe Tercümesi,
Türkiyât Mec., C. XII, İstanbul 1955.
KANDEHLEVÎ, Yûsuf, Hayâtu's- Sahâbe, (Trc. Y. Erol, A. Ö. Tekin), I- IV, İstanbul 1988.
KÂSÂNÎ, Ebû Bekir b. Mes'ûd, K. Bedâi'u's- Sanâ'î, Beyrut 1986.
KÂTİP ÇELEBİ, Keşfu'z- Zünûn, ( Ma'ârif Matbaası 1941'den ofset), Beyrut 1982.
KAZICI, Y. Z., Şeker, M., İslâm Türk Medeniyeti Târihi, İstanbul 1982.
KEHHÂLE, Ömer Rıza, Mu'cemü'l- Müellifîn, I- XV, Dımaşk 1908.
KEZER, Aydın, Türk ve Batı Kültüründe Siyaset Kavramı, Ankara 1987.
KINALIZADE, Ali Efendi, Ahlâk-ı Alâi, Tercüman 1001 Temel Eser, ????
KOCA, Sekbanbaşı, Hülâsatü'l- Kelâm fî Reddi'l- Avâm, (Hzl. A. Uçman), Tercüman 1001
Temel Eser, ???
KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul 1984.
KURTUBÎ, Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed, el- Câmi' li Ahkâmi'l- Kur'ân, I- IX, Beyrut
Trz.
LEVEND, A. Sırrı, "Siyâset- Nâmeler", T. D. Araştırmaları Dergisi (Belleten), Ankara 1962.
MALATYEVÎ, Muhammed b. Gâzî, Berîdu's- Sa'âde, Tahran 1932.
MÂLİK b. Enes, el- Muvatta', Beyrut 1990.
MÂVERDÎ, Ebû'l- Hasan Ali b. Muhammed, el- Ahkâmu's- Sultâniye, Mısır 1973.
.................. , K. Buğyetu'l- 'Ulyâ fî Edebu'd- Dîn ve'd- Dünyâ, (Trc. A. Akın), İstanbul 1982.
.................. , K. Nasîhatu'l- Mülûk, İskenderiye 1988.
MEYDAN Larousse, "Siyaset", İstanbul 1987.
MÜNÂVÎ, Abdurraûf, Künûzu'l- Hakâik fî Hadîsi Hayri'l- Halâik, (el- Câmi'u's- Sağîr'in
hâmişinde), I- II, Beyrut Trz.
MÜNZİRÎ, Zekiyyuddîn Abdülazîm, et- Terğîb ve't- Terhîb, I- IV, Beyrut 1986.
MÜSLİM, Ebû'l- Hüseyin Müslim b. Haccâc, el- Câmi'u's- Sahîh, (Nevevî Şerhiyle birlikte),
I- V, Kâhire Trz.
NEBHÂN, Muhammed F., Nizâmü'l- Hükm fî'l- İslâm, Beyrut 1408.
NESÂÎ, Ebû Abdurrahmân Ahmed b. Şu'ayb, Sünen, (Süyûtî Şerhiyle birlikte), I- VIII, Beyrut
1988.
.................. , K. 'Ameli'l- Yevm ve'l- Leyle, Beyrut 1987.
NİZÂMÜ'l- Mülk, Hasan b. Ali, Siyâset Nâme, (Trc. M. A. Köymen), İstanbul 1990, (Trc.
N. Bayburtlugil), İstanbul 1987.
Yrd. Doç. Dr. Veli ATMACA
____________________________________________________________________________
58
ÖGEL, Bahaeddin, Türklerde Devlet Anlayışı, Ankara 1982.
.................. , Türk Kültür Tarihine Giriş, I- IX, Ankara 1991.
ÖZTUNA, Yılmaz, İslâm Devletleri I, Ankara 1989.
ÖZTÜRK, Nureddin, Eski Edebiyatımızda Bir Sosyo- lojik Ortak Örnek Olarak Daire-i Adliye,
Sohbet Der., S.II, 1991.
PAKALIN, M. Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve terimleri Sözlüğü, I- III, İstanbul 1983.
PALABIYIK, Abdülkadir, Hadîs Açısından İlk Devir İslâmî Türk Edebiyatı Üzerine Bir
İnceleme, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir 1991.
RAYYİS, M. Ziyâuddin, İslâm'da Siyâsî Düşünce Tarihi, (Trc. A. Sarıkaya), İstanbul 1990.
SA'LEBÎ, İbn İshâk Ahmet b. İbrâhim, 'Arâisu'l- Mecâlis, Beyrut 2000.
SEHÂVÎ, Muhammed b. Abdurrahman, el- Makâsıdu'l- Hasane, Mısır 1956.
SEM'ÂNÎ, Ebû Sa'd Abdulkerim b. Muhammed, el- Ensâb, I- V, Beyrut 1988.
SENA, Cemil, Filozoflar Ansiklopedisi, I- IV, İstanbul 1974.
SOFUOĞLU, M. Cemâl, Kur'ân ve Hedîs Kültürünün Kutadgu Bilig'teki İzleri, D. E. Ü. İ.
Fak. Dergisi, S. V., 1989.
SUBHİ es- Sâlih, İslâm Mezhepleri ve Müesseseleri Tari, (Trc. İ. Sarmış), İstanbul 1983.
SÜREYYÂ, Mehmed, Sicilli Osmânî, I- IV, İstanbul 1971.
SÜYÛTÎ, Celâleddin Abdurrahman, el- Câmi'u's- Sağîr, I- II, Beyrut Trz.
.................. , el- Leâli'l- Masnû'a, I- II, Beyrut 1983.
ŞENEL, Alâeddin, Siyasal Düşünceler Tarihi, Ankara 1985.
ŞEYZERÎ, Ebû Necîb Abdurrahman, el- Menhecü'l- Meslûk fî Siyâseti'l- Mülûk, (Thk. Nşr.
Ali Abdullah Mûsâ), rdün 1987.
.................. , Nehcü's- Sülûk fî Siyâseti'l- Mülûk, (Trc. Nahîfî Mehmed Efendi), Bulak 1257/
1841.
ŞİRVANİ, Harun Han, İslâmda Siyasî Düşünce ve İdare, (Trc. K. Kuşçu), Ankara 1965.
TABERÂNÎ, Ebû Kâsım Süleyman, el- Mu'cemu'l- Kebîr, (Thk. Hamdi A. Es- Silefî, 13, 14,
15, 16 ve 21. ciltler eksik.), I- XXV, Beyrut 1983
.................. , el- Mu'cemu's- Sağîr, I- II, Beyrut 1983.
.................. , Müsnedü'ş- Şâmiyyîn, I- II, Beyrut 1989..
TABERÎ, Ebû Ca'fer Muhammed, Târihu'r- Rüsul ve- Mülûk, I- XI, Kâhire Trz.
TÂHİRU'l- Mevlevî, Edebiyat Lügatı, İstanbul 1973.
TEKİN, Talât, Orhon Yazıtları, Ankara 1988.
TİRMİZÎ, Ebû 'İsâ Muhammed b. 'Îsâ, el- Câmi'u's- Sahîh, I- V, Beyrut 1988.
.................. , Şemâil- i Şerîfe, (Trc. H. Nakşibedhî, Sdl. M. S. Aydın), I- II, İstanbul 1976.
TUNÇAY, Mete, Batı'da Siyasal Düşünceler Tarihi -2-, Ankara 1986.
UĞUR, Ahmet, Osmanlı Siyâset Nâmeleri, Kültür ve Sanat Yay.??? Trz.
VAN DEN BERGH, C., " Sühreverdî ", İslâm Ans., M. B. Y., C. XI, 87- 88, İstanbul 1993.
YARDIM, Ali, Hadîs I- II, İzmir 1984.
YILDIRIM, Ahmet, Tasavvufun Temel Öğretilerinin Hadîslerdeki Dayanakları, Ankara
2000.
YILDIRIM, Enbiya, Geleneksel Hadis Yorumculuğu, İstanbul 2001.
YILDIZ, H. Dursun, Heyet, Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Târihi, I- XIV, İstanbul1984.
YUSUF Has Hâcib, Kutadgu Bilig, (Çev. R. Rahmetî Arat), Ankara 1991.
YÜCEL, Yaşar, Osmanlı Devlet Teşkilâtına Dâir Kaynaklar, ( Kitâb-i Müstetâb, K.
Mesâlihi'l- Müslimin, Hırzu'l- Mülûk), Ankara 1988.
ZEHEBÎ, Şemseddin Muhammed b. Ahmed, Siyeru 'Alâmi'n- Nübelâ, I- XXI, Beyrut 1985.
ZEMAHŞERÎ, Ebû'l- Kâsım Cârullah, el- Keşşâf an Hakâiki't- Te'vîl, I- IV, Beyrut Trz.
ZİRİKLÎ, Hayreddin, el- 'Alâm, I- XII, Beyrut 1969

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com