Journal Name:
- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası
| Author Name | University of Author | Faculty of Author |
|---|---|---|
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
Diğer pek çok alanda yapmış olduğu çalışmalarının yanında asıl önemini "anlayış sosyolojisi" yönteminin yaratıcısı olmaktan alan Weber, sosyal olayları anlamlandırmakta kullandığı "ideal tip" kavramının özellikle hukuk sosyolojisi alanında da kullanılabilir olduğunu çalışmalarında ortaya koymuştur.
Weber'e göre hukuk sosyolojisi tam içeriği ile ele aldığımız zaman, hukuki olguların
diğer tüm sosyal olgularla olan ilişkilerinin de gözönünde bulundurulması gerekecektir. Hukuk alanında karşımıza çıkan yasa, ilk olarak sosyal bir düzenlemenin siyasi planındaki yürütme aracı olarak görülmektedir. Yasanın nasıl ortaya çıktığı, yaptırım mekanizmasının nasıl düzenlenebileceği ve nasıl işlediği, ne dereceye kadar etkili olduğu ve bu etkinin hangi faktörlerle belirlendiğinin de ortaya konulması gerekecektir. Değişen toplumsal kurallarla bu kuralların niçin, nasıl ve hangi yollarla değişime uğradığı, somut koşullara bağlı olarak, sosyal davranışlardan hangilerinin yasalarla kontrol edilmesinin zorunlu olduğunun saptanması, hangilerin ahlâk, din, gelenek gibi diğer sosyal denetim biçimleriyle kontrol edilmesi ve hangilerinin hiçbir sosyal denetime maruz kalmayacağına ilişkin sorulara da yanıt bulmak zorundadır. Weber böyle bir hukuk sosyolojisi sistematiği yazmayı amaçlamam ıştır. Weber'in hukuka olan ilgisi adli prosedürün "hukuksal düşünce" (Legal thought, rechtliches
denken) olarak bilinen sorunun etrafında yoğunlaşmıştır.
Weber işe önce sağlam çözüm ve ölçüm araçlarından, incelemelerde kullanılacak anlamlan açık, sınırlı, şüpheye yer bırakmayan birtakım "kavramlardan başlamak gerektiğine inanmıştır. Eğer sosyologun elinde böyle güvenilir araçlar yoksa, bütün açıklama denemeleri boşunadır, incelenen sosyal olayın daha ilk yorumlanmasında birtakım kelimeler, kavramlar kullanılacak, bunların belirsizlikleri araştırıcının sağlıklı sonuçlara ulaşmasını engelleyecektir. Bu nedenle hukuk alanında sosyolojik araştırma yapacak olan araştırıcı da öncelikle kavramların anlamlandırılması sorununu çözümlemek zorundadır.
FULL TEXT (PDF):
- 1-4
274-281