HATİPOĞLU MEHMED Hayatı ve Eserlerine Dair

XV. yüz yıl şair ve mesnevi yazarlarından olan Hatiboğlu' nun hayatı hakkında kaynaklarda hiç bir bilgi bulunmamakla birlikte eserlerinden bazı ip uçları yakalamak mümkün olmaktadır. Buna göre Hatiboğlu Germiyan Beyliği'nin Honas Kalesi'nde doğmuştur. Bu hususu Ferahnâme adlı eserinde şöyle ifade etmektedir : Bu Hatiboğlu duasın kıl kabûl Sen bilürsin zahmeti çok çekdi ol Mevlûdı hem Kal'a-i Honas'dur Germiyan milkinde bellü hâsdur Pâdişahun kal'ası çok şehri bol Kal'alar içinde likin hâsdur ol1 Doğum yerinin belli olmasına karşılık doğum tarihi belli değildir. Bununla birlikte Ferahnâme''deki İy Hatiboğlu düriş hak yolda sen Kim nasîb oldı sana hulk-ı hasen Geçdi kırkdan çünki ömründen sagış Bu geçen ömründe yokdur bir sag iş Sen sevinmegil sakalufi agma Düşisersin ol cehennem agma2 ifadesiyle yaşının kırkı geçtiğini ve sakalının ağardığım söylemektedir. Bu ifadelerden hareket eden bazı araştırmacılar «Şair Ferahnâme''sini yazdığı tarihlerde kırk yaşlarında bulunduğunu söylemektedir. Bu eserini 829'da (1426) bitirip I I . Murad'a sunmuş olduğuna göre kırk sene evvel yani 789'da (1387) dünyaya gelmiş olması lâzım gelir» diyerek Hatiboğlu'nun doğum tarihini 789 (1387) olarak kabul etmektedirler3. Fuat Köprülü de «Eserini yazdığı zaman yaşı henüz kırka vâsıl olmuştu. Bu hesapta 789'da (1387) doğmuş oluyor» diyerek aynı yılı Hatipoğlu'nun doğum yılı olarak kabul etmektedir1. Ancak şair Ferahnâme''den on iki yıl önce 817'de (1414) nazmettiği Letâyifnâme adlı eserinde Geçdi kırk yıl işde ömründen hisâb Gitmedi bir kez gözünden işi bu hâb5 dediğine göre daha o yıllarda kırk yaşlarında olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Ferahnâme'mn yazıldığı yıllarda yaşının elliden fazla olması icap etmektedir. Bu bakımdan gerek Köprülü'nün gerekse İsmail Hikmet Ertaylan'm kabul ettikleri tarih onun gerçek doğum yılını aksettiren bir tarih değildir. Bu tarihin daha erken olması gerekir. Ayrıca Ferahnâme'yi yazdığı yıllarda «sakalının ağardığım» söylemesi de bu yıllarda yaşının elliyi aştığını göstermektedir. Yaşı bu yıllarda elli bile kabul edilse doğumu 779 (1377) veya daha önce bir tarihe tekabül eder. Bu durumda Hatiboğlu'nun doğumunun 775 ile 779 yılları arasında kabul edilebilir.