You are here

Home » Content

Eleşkirt (Ağrı) Yöresindeki Tersiyer Yaşlı Volkanizmanın Jeokimyasal Özellikleri ve Bölgesel Yayılımı

Geochemical characteristics ^and areal/regional distribution of the Tertiary volcanism

Journal Name:

  • Jeoloji Mühendisliği Dergisi

Publication Year:

  • 1993
Author Name
Abstract (2. Language): 
Tertiary volcanism in the surroundings of Eleşkirt, a provincial, town, of Ağrı, in Eastern Anatolia, commenced at the beginning of Upper Miocene and continued till to the middle of Lower Pliocene, with three main/ distinct, phases. Upper1 Miocene aged Kösedağ volcanics are. represented by dacitic lavas, tuffs and. agglomerates.. Upper Miocene, aged Sekirdağ volcani.cs are. mainly represented by andésites with subordinate trachyandesite and dacite type lavas' and pyrocla.sti.cs, Upper Miocene-Lower Pliocene, aged. Karakurt volcanics are largely represented by dacites and locally by rhyodacite, rhyolite .and andesitic lavas- interbedded with tuffs .and ignimbrites. The results of geochemical (carried out on this ttiree-distirtcit volcanic rocks) analyses indicate a subalkaline affinity with calcalkaline characteristics and show similar chemical characteristics with that of Cascade-type cale alkaline, volcanic rock. The geochemical results also indicate that the volcanic, rocks of the investigated area were, basically originated from, a crustal magma and. represents the earliest products, of the post-collisional volcanism in the Eastern Anatolia, resulting from, mantle uplifting underlying a thick, crust, that was- formed, in. a compressional regim
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Doğu Anadolu'da Ağrı il merkezine bağlı Eleşkirt ilçesi dolaylarında Tersiyer yaşlı volkanizma Üst Miyosenbaşlarından, başlayarak farklı üç ana. evre ile Alt Pliyosen ortalarına değin devam etmiştir. Üst Miyosen yaşlı Kösedağ volkanitleri dasitik lav, tüf ve aglomeralardan; Üst Miyosen yaşlı Sekirdağ volkanitleri çoğunlukla andezit, ender olarak, da trakiandezit ve dasit türde lav ve piıoklasüklerden; Üst Miyosen.-A.lt Pliyosen yaşlı Karakurt volkanitleri ise çoğun dasit., yer yer de riyodasit, riyolit ve andezit, türde, lavlar ve bunlarla ardalanmalı olarak gözlenen tüf ve ignimhrit yatak.« lanmalanndan meydana gelmişlerdir. Yapılan jeokimyasal, çalışmalarla, her üç evreye ait volkanik .kayaçların Subalkalen nitel.ik.te olup, kalkalkalen özellikler taşıdıklan; Kaskat (Cascade) tipi kalkalkalen volkanitlerle benzer kimyasal kapsamda oldukları; esas olarak kabuksal kökenli bir magmadan tünedikleri ve Doğu Anadolu'da çarpışma sonrası oluşan volkanik topluluğun, ilk temsilci ürünleri olarak, sıkışma rejimi ile kaknlaşan kıta kabuğu içinde manto yükselimi ile oluşabilecekleri sonucuna varılmış ve volkanizmanın bölgesel yayılımı araştırılmıştır.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastrmx_13969_42_pp_74-88.pdf
74-88
  • Turkish

REFERENCES

References: 

Aktimur, H. T., Tekir, M. E,., Yurdakul, M,. E., Ercan.»
T..,,, Kcccr, M,,, Ürgün, B., Gürbüz, M., Can, B, ve
Yaşar T.,,, 1991, Kars-Arpaçay dolayının jeolojisi ve
Ncojen-Kuvatcrner yaşlı volkanitlerin petrolojisi:
Türkiye Jeoloji Kurultayı. BülL, 6,104-117.
Auyoshkov, E, V., 1973,, Stress in 'the lithosphère caused
by crystal thickness inhomogenities: Jour. Geophys.,
78,7675-7708,
Artyushkov, E. V., 1981,» Mechanism of continental
riflogcncsis: Tectonophysics, 73,9-14.
Barben, F., Innocenti, F., Ferrara, G., Keller, J. ve
Villan, L., 1974, Evolution, of the Aeolian arc
volcanism (Southern Tyrrhenian Sea): Earth. Planet,
Sei. Lett, 21,269-276.
Bayraktutan, S., 1978» Tekman havzasının, sedimanter
liıofasiycsleri ve çökelme tarihçesi: 'Türkiye JeoL
Kurul. 1987 Bildiri Özleri Kitabı, 69-70.
Bilgin, A.,, 1934, Serçeme (Erzurum.) deresi ve
dolayındaki volkaniüerin jeokimyası: Türkiye Jeoloji
Kurultayı BülL, 5,41-50.
Bilgin, A., 1987,, Serçeme (Erzurum) volkaniilerinin
mineralojisi, petrografisi: A. Ü. İsparta Müh. Fak.
Derg.,3,47-59.
Buket, E., 1988,, Doğu. Anadolu volkanik provensinin
jeokimyası; Varto (Doğu. Anadolu) yöresindeki
Tersiyer ve Kuvaterncr yaşlı volkaniklerin ana,, iz»
nadir toprak element içerikleri ve Sr, Nd izotop
jeokimyası: Hacettepe Üniversitesinde
Yerbilimlerinin 20. Yılı Sempozyumu Bildiri Özleri
Kitabı, 54.
Buket, E., 1989, Petrology and major element
gcochcmislrg of Tertiary and Quaternary volcanics
from Varto' region, Eastern. Turkey; Metu Journal of
Pure and applied sciences,,, 22/3,69-89.
Di Giralomo, P., 1984, Magmatic character and
geotectonic setting of some Tertiary-Quaternary
Italian volcanic rocks; Orogenic, Anorogcnic and
transitional association-A review: Bull. Volcan..,
47/3,421-432.
86
'Ercan., T., 1986, Anadolu'nun sönmüş volkanları, yeniden
püskürecekler mi?: Tübitak Bilim ve Teknik Berg.,
222,17-19,
Ercan, T., Fujitani, T., Matsuda, J-L» Notsu, K., Tokel,
S. ve Ui, T., 1990,, Doğu ve Güneydoğu Anadolu
Neojen-Kuvaterner volkaoitlerine ilişkin yeni
jeokimyasal, radyometrik ve izotopik verilerin
yorumu: MTA-Berg., 110,, 143-164.
Ercan, T.,» Tokcl, S.s Matsuda, J.L, Ui,, T., Notsu,, K. ve
Fujitani, T., 1992, Hasandağı-Karacadağ (Orta
Anadolu) .Kuvaterner volkanizmasına ilişkin yeni
jeokimyasal izotopik ve radyometrik. veriler: Türkiye
Jeoloji Kumltayı Bülteni, 7,8-21,
Ercan, T. ve Asutay, H. I.,, 1993,, Malatya-Elazığ-
Tunceli-Bingöl-Diyarbakır, dolaylarındaki Neojen-
Kuvatemer yaşlı volkanitlerin petrolojisi: AÜFF Jeoloji
Böl. Suat Erk Sempozyumu Bildiriler Kitabı
291-302..,
Gottini, V., 1968,, The TiO2 Frequency in. volcanic rocks:
Geol.Rdsck, 57,930-935.
Gottini» V., 1969, Serial character of the volcanic rocks of
Pantelleria: Bull, Volcan,., 3,818-827.
Gülen, L., 1980, Strontium isotope geochemistry of
mount Ararat,,, and Süphan volcanics,, Eastern Turkey:
EOS, Transactions American Geophysical Union, 61,
17.
Gülce,, L., 1983, Van gölü civarı çarpışma, zonu
volkanizması; bir izotop jeokimya çalışması:
Hacettepe- Üniv. Yerbilimleri. 20. Yılı Sempozyumu
Bildiri Özleri Kitabı, 53.
Güner, Y. ve Şaroğlu, F., 1987,, Doğu Anadolu'da
Kuvaterner volkanizması ve jeotermal enerji açısından
önemi: Türkiye 7. Petrol Kong. Bildiriler Kitabı»
371-383...
Irvine, T, N. ve Baragar, W, R, A.,,, 1971,, A guide to the
chemical classification of the common votcanic rocks:
Canad. Jour... Earth, Seien., 8.523-548.
lonocenti, F., Mazzuoli, R,, Pasquare, G., Radicati, F,.,
ve Villan., L., 1976, Evolution of the volcanism in 'the
area, of interaction, between the .Arabian,, Anatolian, and
Iranian, plates (Lake Van., Eastern Turkey)1: Journal of
Volcan. Geoth. Research., 1,103-112.
innocenti, F., Mazzuoli, R,..,, Päsquare, G,,, Scrri,, G. ve
Villari, L., 1980, Geology of the volcanic area north
of Lake Van (Turkey): Geol. Rdsch., 69/1,292-3:23.
Innocenti, F., Manetti, P-, Mazzuoli, R., Pasquare, G.,, ve
Villari,, L., 1981, Anatolia and northwestern Iran: R.
S. Thorpe Ed., Andésites: Orogenic andésites and
related rocks da. Wiley, Newyork, N. Y., 327-349.
înnocenti, F., Mazzuoli, R., Pasquare, G., Radicati, F. ve
Villari, L., 1982, Tertiary and Quaternary volcanism
of the Erz.iiro.m-K.ariS area (Eastern Turkey),, Geochronologica!
data, and geodynamic evolution: Jour. Volcan.,
Geoth. Res., 13,» 223-240.
Kamank, A., 1975» Sarıkamış-Pasioler civarında perlit
imkanlan hakkında rapor: MTA Rap. No: 5369
(yayınlanmamış), .Anlara
Kamaniı, A., 1977,,, Sarıkamış Perlitlerinin jeoloji ve
jenezi: TIK I, Ulusal Perlit Kong., Bildiriler Kitabı,
143-15:2.
Keskin, M., 1992-a, Erzurum-Kars platosunun çarpışma
kökenlrvolkanizmasının jeokimyasal karakteristikteri:
45, Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri Kitabı,
49.
Keskin, M,..,, 1992-b, Collision volcanism on the
Eızurum-Kars plateau, northeastern Anatolia, Türkiye:
Work in Progress on die Geology of Türkiye Abstracts,.
38, Keele University .Department of Geology,, England.,
Kind, K. ve Çağlayan, A., 1980, Kağızman(Kars)-Ağn-
Taşbçay (Ağrı) dolayının jeolojisi: MTA. Rapor No:
(Yayınlanmamış), .Ankara.
Lambert, I.,, Holland, J. G. ve Owen, P., F, 1974,
Chemical petrology of a isuite calc-alkaline lavas from.
mount Ararat, Turkey: Jour. Ged., 82,419-438..,
Le Bass, M. J., Le Maître, K. W., Streckeisen» A., ve
Zanettin, B., 1936,. A. chemical classification of
volcanic rocks based on the total .alkali-silica diagram:
' Journal of .Petrology,, 27/3,745-750.
Macdonald, G. A. ve Katsura, J., 1964,, Chemical composition
of Hawaiian lavas: Journal of Petrology,,, 5,» 83-
133.
Matsuda, J. I..,, 1990, K-Ar Ages of Turkey volcanics;
Geochemical Study of Collision volcanism. at the
plate boundary in Turkey, 63-68.
Nagao, K.,, Matsuda, J. L, Kita, 1. ve Ercan,. T., 1989,
Noble gas and carbon isotopic composition in
Quaternary volcanic .area, in Turkey: Jeomorfoloji
Derg., 17,101-110.
Özgür, N. ve Bilgin, A., 1990, Sankamış-Kars perlit ve
obsidiyeol.erin.in jeokimyası, jenezi ve ekonomik
önemi: Jeomorfoloji Dcrg., 18,. 25-38.
Pearce, J... A,., Bender, J. F,., de Long, S. E,., Kidd, W. S.
F.,, Low, F... J.,,, Güner, Y., Şaroğlu, F., Yılmaz, Y.,,
Moofbath, S. and Mitchell, J. G., 1.990,,, Genesis of
collision volcanism in Eastern Anatolia, Turkey:
Jour. Volcan. Geoth. Res.,, 44,189-229.
Peccerillo, A.., ve Taylor,,, S. R,, 1976,, Geochemistry of
Eocene calc-alkaline volcanic- rocks from the- Kastamonu,
aerea, northern Turkey:: Contrib. Mineral. Petrol..,
58,63-81.
Rittmann, A., 1962, Volcanoes and their activity: John
Wiley .and sons, Newyork, London., 305 pp.
Rittmann, A. ve Villan, L., 1979, Volcanism as a tracer
in geodynamic processes: Geologie en Mijnbouw,
58/2, 225-230.
Sanver, M., 1968, A palaeomagnetic study of Quaternary
volcanic rocks from Turkey: Phys. Earth,. Planet.,
Interiors, 1,403-421.
Savcı, G., 1.980, Doğu Anadolu volkanizmasının
neotektonik önemi: Yeryuvarı ve İnsan, 5/3-4,46-49.
Şaroğlu, F., Güner, Y.,-Kidd, W. S... F... ve Şcngör, A, M,.
C, 1980, Neotectonics of Eastern Turkey: New
evidence for crustal shortening and thickening in a
collisional zone: EOS, Transactions Américain
Geophysical Union, 61, 17,360.
Şaroğlu, F... ve Yılmaz, Y,., 1984, Doğu Anadolu'nun
tektoniği ve ilgili magmaüzması: Türkiye Jeoloji
Kurumu. Ketin Sinip,. Bildiriler Kitabı, 149-162.
Şaroğlu, E ve Yılmaz, Y., 1.991, Geology of the Karlıova
region; Intersection of the north Anatolion and East.,
Anatolian transfrom faults: Bull, Tech... Univ..
Istanbul, 44/3-4,475-493.
Şengör, AJwLC. ve Kidd, W.S..F. 1979, Post-coUisional
tectonic, of the Turkish-Iranian, plateau, and a comparison
with Tibet: Tectonophysics, 55, 361-376,.,
Taner, M. .F., 1977, Etude géologique et petrograpMque de
la region de Giioeyce-îkizdere, située au sud de Rize
(Pontides orientales, Turquie): Doktora tezi, Cenevre
Univ., İsviçre,, 180 s. (Yayınlanmamış)
Taylor, S.., R.,, ve Me Lenoan, M. S. 1.981, The
composition and evolution of the continental crust;
rare, earth element, evidence from sedimentary rocks:
Phil. Trans. Roy,. Soc. London, A. 301, 388-399.,
Tokel, S., 1979, Erzurum-Kars yöresindeki Neojen
• çöküntüsüyle ilgili volkanizmanm incelenmesi:
Doçentlik tezi, Karadeniz Teknik Univ., 106 s.
(Yayınlanmamış), Trabzon.
Tokel, S., 1980-a, Doğu Anadolu'da Neojen volkanizmasının
jeokimyası: Türkiye Jcol. Kur... 34. Türkiye
Jeoloji Bilimsel ve Teknik Kurultayı Bildiri Özleri
Kitabı, 33. ...
Tokel, S,., 1980-b, tz ve ana element ayırtman diyagramlanyla
Anadolu'da Neojen volkanizmasının tektonik
yerleşiminin incelenmesi: Tübitak. 7. Bilim. Kong.
Yerbilimleri Seksiyonu Tebliğleri Kitabı, 1-10..
Tokel, S,.,, 1981, Plaka tektoniğinde magmatik yerleşimler
ve jeokimya; Türkiye'den örnekler.:: Yeryuvarı
ve İnsan, 6/3-4,53-6,5...
Tokel, S,, 1984, Doğa Anadolu'da kabuk deforaıasyon
mekanizması ve genç volkanitlerin petrojenezi:
Türkiye Jeoloji Kor. Ketin Simp. Bildiriler Kitabı»
121-130.
Tokel, S., 1985, .Post, collision. Neogene- volcanism in
Eastern Anatolia; implications for their petragenetic
mechanism: IAVCEI 1985 İlmi Toplantısı Bildiri
Özleri KiuAı, Giardini-Naxos» İtalya.
Tokel, S.,» Ercan, T., Akbaşlı, A., Yıldırım, T., Fişekçi,
A., Selvi, Y., Ölmez, M, ve Can. B,, 1988, Neogene
tholeiitic province of Central Anatolia; implication
for magma genesis and post-collision, liüıospheric
dynamics: Metu Jour. Püre Appl. Seien., 21/1-3»
461-477.
Tokel, S. ve Ercan,, T., 1992,Anadolu'da çarpışma sonu
volkanizmasının jeokimyasal ayırtman özellikleri;;
y iten blok-manto etkileşimi: Türkiye Jeoloji
kurultayı 1992 Bidiri Özleri. Kitabı, 36.
Turcotte, D,. L., 1983, Mehamsm of cristal déformation:
J. Geol. Soc. London, 140,701-724.
Turcotte, D,. L, ve Emennan, S. H., 1983, Mechanism, of
active ani passive rifting: Tectonophysics, 79,39-50.
Turnerx F.. J,. ve Vefhoogen, J., i960, Igneous and
metamorphic petrology: Me Graw-Hill Book Co.,
Newyoik.
Turkecan, A., 1991, Muş yöresindeki Pliyosen, yaşlı
volkaniflerin petrolojisi: MTA Berg., 112,85-102.
Türkecan, A. Dönmez,. M., Özgür, t. B., Mutlu, G.,
Sevin, D, ve Bulut, V., 1992-a, Patnos-Tutak-Halnur.
(Ağn) yöresinin jeolojisi ve volkanik kayaçların
petrolojisi: MTA Rap,., No: (yayınlanmamış),.,
Ttirkeon, A., Dönmez, M., Sevin, D..,, Özgür, 1. B. ve
Mutlu, G., 1992-b, Peıakalen volkanizma ve Doğu
Anadolu'daki örnekleri: Türkiye Jeolojisi Kurultayı
Bülteni?, 108-115.
Wager, L, R., I960, The major element variation of the
Layered series of the Skaergaard intrusion: Journal of
Petrology, 1,364-398.
WedepoW, K. H., 1975, The contribution of chemical data
to assumptioiis about the origin of magmas from the
mantle: Fortschr. Mner., 52/2,141-172,,
Yılmaz,, Y., 1984» Türkiye'nin jeolojik tarihinde magmaük.
etkinlik, ve tektonik evrimle ilişkisi: Türkiye Jeoloji
Kumunu Ketin Simp. Bildiriler Kitabı, 63-81.
Yılmaz, Y., Şaroğlıı, R ve Güner, Y., 1987-a» Initation
of die neonıagmatism in East Anatolia: Tectonoplıys-
• ics, 134,177-199.
Yılmaz, Y.t Şaroğlu, R ve Güner, Y., 1.987-b, Doğo,
AnadolııA Solhan (Mu§) volkanitlerinin petrojenetik
• incelenmesi: Hacettepe Yerbilimleri, 14,133-163.
,88

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com