You are here

ORTAOKUL 8. SINIF TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ OKUMA METİNLERİNİN DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME TEKNİKLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

INVESTIGATION OF READING TEXTS IN THE 8 SECONDARY SCHOOL TURKISH CLASS TEXTBOOKS IN TERMS OF THINKING DEVELOPMENT TECHNIQUES

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1578

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
The changes in the field of education and technology, innovation has brought a number of the point of access to and use of information. In parallel with these changes in the renewed Turkish national education system, scientific, critical, accurate, constructive and creative thinking skills and aims to educate individuals to use them all his life. One of the main goals of mother-tongue teaching is to move the individual’s ability to communicate to the highest level; the others are to build a cognitive structure developing the main language skills such as listening, speaking, reading and writing. In this regard, it is necessary for mother-tangue teaching to have an improving conceptual skill qualification, rather than just a transfer of information.Aiming to provide skill rather than information, the Turkish course also aims to develop critical and creative thinking skills along with the language using skills. The ability to gain critical, constructive and creative thinking skills has a cozy relationship with the development of language skills. This intellectual line of development skills which requires the use of higher-level mental is among the achievements based on constructivist approach to the Turkish course. These skills, gained by the analysis of the text formats in which the conceptual skill techniques are used, are also the basic skills that the individual will need for all his life. The individuals who learn the techniques for developing conceptual skills and practising them for all his life, point a new human type that all the education systems aim to train. Therefore, acquiring conceptual skills at early ages must be provided in order to raise individuals who can make their own decisions, think in original and creative ways and shape their own future. And the thinking training is the way through this. Turkish curriculum (2005), prepared on the basis of the constructivist approach, aims to share its part in the development of the individual’s skills for language and thinking. Texts in the course books, one of the most concrete sources of the relationship between language and thinking, are the most concrete tools for the development of these skills. Therefore, the texts chosen for the course books need to be the most outstanding examples of Turkish and world literature and they also need to improve the students’ skills for language and thinking. The purpose of the study in question is to detect the techniques for developing skills for thinking which are in the 8th Grade Turkish course books which are being taught in years between 2012-2013 and to develop examples out of the given data. Qualitative research data collection techniques for data analysis is used in the research. What forms the samples of the research is the Turkish 8th Grade course books in the Papers Journal no.2652 released in January 2012 by the Ministry of National Education. Also, the reading texts in the sample group of the research have been examined and listening texts have not been included. According to the results obtained from research, it has been detected that the informative texts are less involved than the storytelling and poetry texts in the course books (Ministry of National Education, Bisiklet and Enderun Publishings) included in sample groups. Taking the grade level into consideration, informative texts need more attention in terms of quality and quantity. It has also been detected in three books from different publishing companies that the techniques for thinking developments in informative texts don’t have a sufficient intensity and a regular distribution.
Abstract (Original Language): 
Eğitim ve teknoloji alanında meydana gelen değişmeler, bilginin erişimi ve kullanımı noktasında bir dizi yeniliği beraberinde getirmiştir. Bu değişimlere paralel olarak yenilenen Türk millî eğitim sistemi de bilimsel, eleştirel, doğru, yapıcı ve yaratıcı düşünme becerilerine sahip ve bunları tüm yaşamı boyunca kullanabilen bireylerin yetiştirilmesini hedeflemektedir. Anadili öğretimindeki temel amaçlardan biri, bireyin iletişim yetisini en üst noktaya taşımak; bir diğeri de dinleme, konuşma, okuma, yazma gibi temel dil becerilerini geliştirecek bir bilişsel yapı oluşturmaktır. Bu bakımdan anadili öğretiminin, salt bilgi aktarımı yerine, düşünme yeteneğini geliştirici bir nitelik taşıması gerekir. Bilgiden çok beceri kazandırmayı amaçlayan Türkçe dersi, dil kullanım becerilerinin gelişimi yanında eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesini de amaçlamaktadır. Eleştirel, yapıcı ve yaratıcı düşünme becerisi kazanabilmek dil becerilerinin gelişimiyle yakından ilişkidir. Üst düzey zihinsel becerilerin kullanımını gerektiren bu düşünsel gelişim çizgisi, yapılandırmacı yaklaşımı esas alan Türkçe dersinin de kazanımları arasında yer almaktadır. Düşünceyi geliştirici tekniklerin kullanıldığı metin yapılarının çözümlenmesiyle kazanılabilecek bu beceriler, aynı zamanda bireyin tüm yaşamı boyunca gereksinim duyacağı temel becerilerdir. Düşünceyi geliştirme yöntemlerini öğrenen ve bu becerileri ömür boyu kullanabilecek bir alışkanlık haline getiren bireyler; 21. yy. da, tüm eğitim sistemlerinin yetiştirmeyi amaçladığı yeni bir insan tipine işaret etmektedir. Dolayısıyla kendi kararlarını alabilen, özgün ve yaratıcı düşünen ve geleceğine yön veren bireyler yetiştirmek için düşünme becerilerinin erken yaşlarda kazanımı sağlanmalıdır. Bunun yolu ise düşünme eğitiminden geçmektedir. Yapılandırmacı yaklaşım esas alınarak hazırlanan Türkçe öğretim programı (2005), da bireyin dil ve düşünme becerilerinin geliştirilmesinde Türkçe dersinin payına düşeni gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Dil ve düşünce arasındaki ilişkinin en somut kaynaklarından olan ders kitaplarındaki metinler de bu becerilerin gelişiminde en somut araçlardır. Dolayısıyla ders kitaplarına seçilen metinlerin Türk ve dünya edebiyatının en seçkin örnekleri olmasının yanında öğrencilerin, dil ve düşünme becerilerini geliştirecek nitelikte olmasına da dikkat edilmelidir. Söz konusu çalışmanın amacı, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında okutulmakta olan ortaokul 8. Sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan düşünceyi geliştirme tekniklerini tespit etmek ve elde edilen verilerden hareketle öneriler geliştirmektir. Araştırmada nitel araştırma veri toplama tekniklerinden doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini MEB tarafından yayımlanan Ocak 2012 tarih ve 2652 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yer alan Türkçe 8. Sınıf ders kitapları oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmada örneklem grubunda 4 Elif AKTAŞ – Yasemin BAKİ yer alan kitaplardaki, okuma metinleri incelenmiş, dinleme metinlerine yer verilmemiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, örneklem grubunda yer alan ders kitaplarında (MEB, Bisiklet ve Enderun Yayınları) bilgilendirici metinlere, öyküleyici ve şiir türü metinlerden daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Sınıf seviyesi de göz önünde bulundurulduğunda bilgilendirici türdeki metinlerin nitelik ve niceliğine daha fazla dikkat edilmesi gerekmektedir. Ayrıca incelenen üç farklı yayınevine ait ders kitabında bilgilendirici metinlerde yer alan düşünceyi geliştirme tekniklerinin yeterli yoğunlukta olmadığı ve düzenli bir dağılım göstermediği tespit edilmiştir.

REFERENCES

References: 

AKARSU, B. (1998). Dil-Kültür Bağlantısı. İstanbul: İnkılâp Yayınları.
AKBAYIR, S. (2010) . Nasıl Yazabilirim? Ankara: PegemA Yayıncılık.
AKSAN, D. (2007). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. 4. Baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
AKTAŞ, Ş. GÜNDÜZ, O. (2008). Yazılı ve Sözlü Anlatım. Ankara: Akçağ Yayınları.
AKYOL, H. (2010). Türkçe Öğretim Yöntemleri. 3. Baskı. Ankara: PegemA Yayınları.
ARI, G. (2011). Türkçe (6, 7, 8. sınıf) Ders Kitaplarındaki Okuma ve Dinleme/İzleme Metinleri ile Yazma Görevleri Arasındaki Tür Uyumu. Turkish Studies. Sayı: 6/3 Yaz 2011, ss. 489-511.
BALCI, A. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma, yöntem, teknik ve ilkeler. (6. Baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.
BİLGİN, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi, teknikler ve örnek çalışmalar. İzmir: Siyasal Kitabevi.
CALP, M. (2010). Özel Eğitim Alanı Olarak Türkçe Öğretimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Ortaokul 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Okuma Metinlerinin Düşünceyi… 23
CEM, C. (1978). Türkiye’de Kamu Görevlilerinin Yabancı Dil Sorunu. Ankara: Todaie Yayınları.
CEMİLOĞLU, M. (2003). Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
CEMİLOĞLU, M. (2004). Türkçe Öğretimi. İstanbul: Aktüel Yayınevi.
COŞKUN, E. (2007). Türkçe Öğretiminde Metin Bilgisi. İlköğretimde Türkçe Öğretimi içinde. (Ed.: H.A. Kırkkılıç, H. Akyol). ss.: 233-279. İstanbul: PegemA Yayıncılık.
DEMİR, C. (2006). Türkçe/Edebiyat Eğitimi ve Kişisel Kelime Serveti. Ankara: Millî Eğitim Dergisi. Sayı: 169. ss. 207–225.
DEMİREL, Ö. (2004). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme. Ankara: PegemA Yayıncılık.
DEMİREL, Ö. ŞAHİNEL, M. (2006). Türkçe Öğretimi. 7. Baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
ERDEM, A. R. (2005). Etkili ve Verimli Nitelikli Eğitim. Ankara: Anı Yayıncılık.
ERKMAN, A. F. (2007). Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual Yayınları.
GLASER, R. (1984). Education and thinking: The role of knowledge. American Psychologist, Vol 39(2), Feb 1984, pp.: 93-104.
GÜNDOĞAN, A. O. (1998). Dil-Düşünce ve Varlık İlişkisi. Muğla Üniversitesi. Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları. ss.: 1-6.
GÜNDÜZ, O. ŞİMŞEK, T. (2011). Uygulamalı Yazma Eğitimi. Ankara: Grafiker Yayınevi.
GÜNEŞ, F. (2007). Türkçe Öğretimi ve Zihinsel Yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
GÜNEŞ, F. (2009). Türkçe Öğretiminde Günümüz Gelişmeler ve Yapılandırıcı Yaklaşım, Mustafa Kemal Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 11, ss. 1-21.
KAPLAN, M. (1999). Kültür ve Dil. 12. Baskı. İstanbul: Dergâh Yayınları.
KARA, M. (Editör). (2012). İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Öğretmen Kılavuz Kitabı. Ankara: Bisiklet Yayıncılık
KARA, S. (Editör). (2012). İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Öğretmen Kılavuz Kitabı. Enderun Matbaacılık.
KARAKUŞ, İ. (2002). Türkçe-Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi-Öğretmen El Kitabı. Ankara: Anıttepe Yayıncılık.
KARAKUŞ, N. (2012). Türkçe Öğretiminde Kaynak Metin Kullanımı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
24
Elif AKTAŞ – Yasemin BAKİ
KAYA, Z. (2010). İlköğretim 6 ve 7. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinler Üzerine Bir Değerlendirme. Türkçe Eğitimi Çalıştayı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. Ankara. ss.: 47-56.
KUNH, D. (2005). Education for Thinking. President and Fellows of Harward College. UK.
KURUDAYIOĞLU, M. (2011). Türkçe öğretmeni Adaylarının Sözlü Anlatımlarının Düşünceyi Geliştirme Teknikleri Açısından İncelenmesi. TÜBAR. Sayı: 29. ss. 213-226.
KURUDAYIOĞLU, M. Tüzel, S. Karakaş, Ö. (2011). Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Metinlerdeki Düşünceyi Geliştirme Tekniklerinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi. 2/11. ss. 183-204.
KUZU, T. S. (2004). Etkileşimsel Model’e Uygun Okuma Öğretiminin Türkçe Bilgilendirici Metinleri Anlama Düzeyine Etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 37. Sayı: 1. ss. 55-77.
LİPMAN, M. (2003). Thinking in Education. 2. Baskı. Cambridge University Press.,UK.
Mc Guinness, C. (2005). Teaching thinking: Theory and practice. BJEP Monograph Series II, Number 3 - Pedagogy - Teaching for Learning, Volume 1, Number 1. pp. 107-126(20).
MEB (2006). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (6, 7, 8. Sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.
MEB (2007). İlköğretim Düşünme Eğitimi Dersi Programı. (6, 7, 8. Sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.
MEB (2012). Yaratıcı Düşünme Dersi Öğretim Programı. (1- 8. Sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.
MEB, (2012). Tebliğler Dergisi. Ocak 2012. Cilt: 75. dhgm. meb. gov. tr/yayımlar/dergiler/Tebliğler Dergisi/2652. pdf. Erişim Tarihi: 17.12. 2012.
MEB. (2012). Türkçe 8. Sınıf Ders Kitabı. Ankara: MEB Yayıncılık.
ÖZ, M. F. (2006). Uygulamalı Türkçe Öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
ÖZBAY, M. (2009). Türkçe Özel Öğretim Yöntemleri I. 3.baskı. Ankara: Öncü Yayın Dağıtım.
ÖZBAY, M. (Editör). (2012). İlköğretim 8. Sınıf Türkçe Öğretmen Kılavuz Kitabı. MEB Yayıncılık.
ÖZDEMİR, E. (1990). Anadili Öğretimimizde Ölü Nokta. Çağdaş Türk Dili Dergisi. Sayı: 30-31. s. 856-860.
ÖZDEN, Y. (2005). Öğrenme ve Öğretme. 7. Baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Ortaokul 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Okuma Metinlerinin Düşünceyi… 25
PİTHERS, R.T., SODEN. R. (2000). Critical Thinking in Education: A Review, Educational Research. 42:3. pp.: 237-249. http://dx.doi.org/10.1080/001318800440579 adresinden 24.12.2012 tarihinde indirilmiştir.
SEVER, S. (2006). Türkçe Öğretiminin Sorunları. Varlık Dergisi, İstanbul.
TDK. (2005). Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts. Erişim Tarihi: 10.12.2012.
TEMİZKAN, M. (2011). Üniversite Öğrencilerinin Bilgilendirici Metinlerde Düşünceyi Geliştirme Yollarını Kullanma Durumları. Dumlupınar Üniversitesi. Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı: 31. ss. 12-32.
Türk Dil Kurumu (2005). Türkçe Sözlük. Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları.
Türk Dil Kurumu (2005). Yazım Kılavuzu. Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları.
Türkçe 8. Sınıf Ders Kitabı. (2012). Ankara: Bisiklet Yayıncılık.
Türkçe 8. Sınıf Ders Kitabı. (2012). Ankara: Enderun Yayıncılık.
ÜNALAN, Ş. (2010). Dil ve Kültür. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
VARDAR, B. (2001). Dilbilimin Temel Kavram ve İlkeleri. İstanbul: Multilingual Yayınları.
VENDRYES, J. V. (2001). Dil ve Düşünce. (Çev.: Berke Vardar). İstanbul: Multilingual Yayınları.
YILDIRIM, A. ve ŞİMŞEK, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
YILDIZ, C. (Editör). (2008). Yeni Öğretim Programına Göre Kuramdan Uygulamaya Türkçe Öğretimi. 2. Baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
YILMAZ, Z. A. (2007). Türkçe Öğretimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com