You are here

Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeylerinin yordayıcısı olarak psikolojik sermaye

Psychological capital as a predictor of managerial anxiety levels of school administrators

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
10.15285/maruaebd.293255

Keywords (Original Language):

Abstract (2. Language): 
The purpose of this research is to determine whether psychological capitals that the school administrators have significantly predict the administrator anxiety levels. Descriptive survey design was used in the research. The data of the research were obtained from 345 school administrators (78.6% male, 21.4% female) who were administrators in the schools affiliated to the Ministry of National Education in Istanbul in 2016 and were selected by simple random sampling method. 71% (245 people) of the administrators who participated in the research were school principals, and 29% (100 people) of them were vice principals. In the research, administrators’ anxiety levels and the psychological capital levels of school administrators were measured by “administrator anxiety scale” and “organizational psychological capital scale,” respectively. Pearson correlation technique and multiple linear regression analysis were used to analyze the collected data. The results of the research showed that there was a negative significant relationship between the administrators’ anxiety levels of school administrators and their optimism, hope, psychological endurance, and self-efficacy, which are the sub-dimensions of the psychological capital scale. According to the findings obtained as a result of the predictive analyses, the psychological endurance, optimism, and self-efficacy, which are the sub-dimensions of the psychological capital scale, were found to be the most important predictors of school administrators’ administrative anxieties. The results obtained from the research were discussed within the scope of the relevant literature, and proposals were made for future researches.
Abstract (Original Language): 
Bu araştırmanın amacı; okul yöneticilerinin sahip oldukları psikolojik sermayenin, yönetici kaygı düzeylerini anlamlı şekilde yordayıp yordamadığının tespit edilmesidir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 2016-2017 eğitim öğretim yılında, İstanbul’da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı kamu okullarında yöneticilik yapan ve basit seçkisiz örneklem yöntemiyle seçilen (% 78,6’sı erkek; % 21,4’ü kadın) 345 okul yöneticisinden elde edilmiştir. Araştırmaya katılan yöneticilerin % 71’i (245 kişi) okul müdürü; % 29’u (100 kişi) müdür yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Araştırma verileri “yönetici kaygı ölçeği” ve “örgütsel psikolojik sermaye ölçeği” ile toplanmıştır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeyleri ile psikolojik sermaye ölçeğinin alt boyutları olan iyimserlik, umut, psikolojik dayanıklılık ve özyeterlik arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yordama analizleri sonucunda elde edilen bulgulara göre ise psikolojik sermaye ölçeğinin alt boyutları olan psikolojik dayanıklılık, iyimserlik ve özyeterliliğin okul yöneticilerinin yönetim kaygılarının en önemli yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

REFERENCES

References: 

Avey, J. B., Nimnicht, J. L., ve Pigeon, N. G. (2010). Two field studies examining the association between
positive psychological capital and employee performance. Leadership & Organization Development
Journal, 31(5), 384–401. http://doi.org/10.1108/ 01437731011056425
Bakker, A., Demerouti, E., ve Schaufeli, W. (2003). Dual processes at work in a call centre: An application
of the job demands – resources model. European Journal of Work and Organizational Psychology,
12(4), 393–417. http://doi.org/10.1080/13594320344000165
Beğenirbaş, M., ve Turgut, E. (2016). Psikolojik Sermayenin Çalışanların Yenilikçi Davranışlarına ve
Performanslarına Etkileri: Savunma Sektöründe Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi
ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(1), 57-93.
Bruce King, M., ve Bouchard, K. (2011). The capacity to build organizational capacity in schools. Journal of
Educational Administration, 49(6), 653–669. http://doi.org/10.1108/ 09578231111174802
Cobb, C. (2014). Principals play many parts: A review of the research on school principals as special
education leaders 2001–2011. International Journal of Inclusive Education, 3116(June 2015), 1–22.
http://doi.org/10.1080/13603116.2014.916354
Çetin, F. ve Basım, H. N. (2012). Örgütsel psikolojik sermaye: Bir ölçek uyarlama çalışması. Amme İdaresi
Dergisi, 45(1), 121-137.
Çevik, V. (2006). Eğitim yöneticileri ile yönetici adaylarının kaygı düzeyleri ile bilgisayar kaygısı düzeylerinin
karşılaştırılması. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü, Tokat.
Demirtaş, H., Üstüner, M. ve Özer, N. (2007). Okul yönetiminde karşılaşılan sorunların öğrenci ve okul
ile ilgili değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 51, 421-455.
Erkmen, T. ve Esen, E. (2012). Psikolojik sermaye konusunda 2003-2011 yıllarında yapılan çalışmaların
kategorik olarak incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (9)19,
89-103.
Erkuş, A. ve Fındıklı, M. A. (2013). Psikolojik sermayenin iş tatmini, iş performansı ve işten ayrılma niyeti
üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 42(2), 302-
318.
Esen, U. (2012). Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki.
Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
Feitler, F. C., ve Tokar, E. B. (1986). School administrators and organizational stress: matching theory,
hunches and data. Journal of Educational Administration, 24(2), 254 – 271. http://doi.org/10.1108/
eb009919
Geçtan, E. (2008). Psikanaliz ve sonrası. İstanbul: Metis Yayınları.
Gmelch, W. H., ve Chan, W. (1995). Administrator stress and coping effectiveness: Implications for
administrator evaluation and development. Journal of Personnel Evaluation in Education, 9(3),
275–285. http://doi.org/10.1007/BF00972642
Güven, A. ve Akyüz Yalçınkaya, M. (2002). Okul Yöneticilerinde kaygı-iş doyumu ilişkisinin incelenmesi.
Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7, 178–188.
Hall Reynolds, C., ve O’Dwyer, L. M. (2008). Examining the relationships among emotional intelligence,
coping mechanisms for stress, and leadership effectiveness for middle school principals. Journal of
School Leadership, 18, 472-500.
Ahmet AVCI • Hasan BOZGEYİKLİ
56
Karakuş, M. ve Demir, S. (2015). Psikolojik sermaye ile stres, kaygı, tükenmişlik, iş doyumu ve işe sargınlık
arasındaki ilişki. 2. Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi (8-10 Haziran). Hacettepe Üniversitesi,
Ankara.
Kozak, A. (2016). Okul yöneticilerinin yönetsel davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi.
Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
Köknel, Ö. (2005). Kaygıdan mutluluğa kişilik. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Kutanis R. Ö. ve Oruç, E. (2014). Pozitif örgütsel davranış ve pozitif psikolojik sermaye üzerine kavramsal
bir inceleme, The Journal of Happiness & Well-Being, 2(2), 145-159
Louis, K.S., Leithwood, K., Wahlstrom, K. L. ve Anderson, S. E. (2010) Investigating the links to improved
student learning: Final report of research findings. New York, NY: Wallace Foundation.
Luthans, F. (2002a). The need for and meaming of positive organizational behavior. Journal of Organizational
Behavior, 23, 695–706. http://doi.org/10.1002/job.165
Luthans, F. (2002b). Positive organizational behavior: Developing and managing psychological strengths.
Academy of Management Executive, 16(1), 57–72. http://doi.org/10.5465/AME.2002.6640181.
Luthans, F., ve Avolio, B. J. (2009). The “‘point’” of positive organizational behavior. Journal of Organizational
Behavior, 30, 291–307. http://doi.org/10.1002/job.589
Luthans, F., ve Youssef, C. M. (2004). Human, social, and now positive psychological capital management:
Investing in people for competitive advantage. Organizational Dynamics, 33(2), 143–160. http://
doi.org/10.1016/j.orgdyn.2004.01.003
Luthans, F., Avey, J. B., ve Patera, J. L. (2008). Experimental analysis of a web-based training intervention to
develop positive psychological capital. Academy of Management Learning & Education, 7(2), 209–
221. http://doi.org/10.5465/AMLE.2008.32712618
Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., ve Peterson, S. J. (2010). The development and resulting performance
impact of positive psychological capital. Human Resource Development Quarterly, 21(1), 41–67.
http://doi.org/10.1002/Hrdq.20034
Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., ve Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: measurement
and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60, 541–572. http://doi.
org/DOI 10.1111/j.1744-6570.2007.00083.x
Luthans, F., Avolio, B. J., Walumbwa, F. O. ve Li, W. (2005). The psychological capital of chinese workers:
Exploring the relationship with performance. Management and Organization Review, 1, 249–271.
Luthans, F., Vogelgesang, G. R., ve Lester, P. B. (2006). Developing the psychological capital of resiliency.
Human Resource Development Review, 5(1), 25-44.
Luthans, F., Youssef, C. M., ve Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive
edge. Oxford, UK: Oxford University.
McDonald, A. L. (2016). Emotion, trust and urban school leadership: A perspective from urban high school
principals. Unpublished doctoral dissertation, Mills College, ABD
Murat, M. ve Yılmaz, Z. (2008). İlköğretim okulu yöneticilerinin iş doyumları ile örgütsel stres kaynakları
arasındaki ilişki. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 203–222.
Ocak, M., Güler, M., ve Basım, H. N. (2016). Psikolojik Sermayenin Örgütsel Bağlılık ve İs Tatmini Tutumları
Üzerine Etkisi: Bosnalı Öğretmenler Üzerine Bir Araştırma, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi
ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi., 6(1), 113.
Ok, İ. (2006). İş stresinin ilköğretim okullarında okul yöneticileri üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış yüksek
lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
57
Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi • Journal of Educational Sciences
Yıl: Ocak 2017 • Cilt-Sayı 45 • ISSN: 1300-8889 • ss. 43-57
Özcan, K. (1999). Yöneticilerde karar verme ve kaygı ilişkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Özdayı, N. (2001). Ortaöğretimde görev yapan eğitim yöneticilerinin yetki devri ile kaygı düzeyleri
arasındaki ilişki. M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 13, 151–164.
Özgüven, İ. E. (2003). Psikolojik testler. Ankara: Pdrem Yayınları.
Peterson, S. J., Luthans, F., Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., ve Zhang, Z. (2011). Psychological capital and
employee performance: A latent growth modeling approach. Personnel Psychology, 64(2), 427–450.
http://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2011.01215.x
Record, C. B. (2016). Secondary school principal stress and coping strategies. Unpublished doctoral
dissertation, University of Southern Maine, ABD
Robbins, P., ve Alvy, H. (2014). The principal’s companion: Strategies to lead schools for student and teacher
success. Thousand Oaks, CA: Corwin.
Seligman, M. E. P., ve Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American
Psychologist. 55, 5-14. http://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5
Shambrook, J. (2012). Comparison of stress-related factors in the 2007 and 2010 research administrator
stress perception surveys (RASPerS). Journal of Research Administration, 43(2), 107–118.
Sun, T., Zhao, X. W., Yang, L. Bin, ve Fan, L. H. (2012). The impact of psychological capital on job
embeddedness and job performance among nurses: A structural equation approach. Journal of
Advanced Nursing, 68(1), 69–79. http://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2011.05715.x
Şahin, C. (2011). Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Ahi
Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(4), 143-161.
Tüzün, İ. K., Çetin, F. ve Basım, H. N. (2014). The role of psychological capital and supportive organizational
practices in the turnover process. METU Studies in Development, 41(2), 85-103.
Töremen, F., ve Demir, S. (2016). Sahip Oldukları Psikolojik Sermayenin Öğretmenlerin İşten Ayrılma
Niyetleri Üzerindeki Etkisi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34),
166-179.
Ural, A. (2001). Okul müdürlerinin yönetsel stres kaynakları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi
Dergisi, 2 (3), 74–84.
Walumbwa, F. O., Peterson, S. J., Avolio, B. J., ve Hartnell, C. A. (2010). An investigation of the relationships
among leader and follower psychological capital, service climate, and job performance. Personnel
Psychology, 63(4), 937–963. http://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2010.01193.x
Wright, T. A. (2003). The incubator-positive organizational behavior: An idea whose time has truly come.
Journal of Organizational Behavior, 24(4), 437–442. http://doi.org/10.1002/job.197
Yaman, M., Bardakçı, M. ve Yaman, Ç. (2002). Stres kaynakları ile yöneticilerin kişilik özellikleri arasındaki
ilişki. Eğitim Araştırmaları Dergisi 3(9), 141-155.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com