ERGONOMICS AND UNIVERSAL DESIGN IN INTERIOR ARCHITECTURE EDUCATION
Journal Name:
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi
Keywords (Original Language):
| Author Name |
|---|
Abstract (2. Language):
The focus of this article is on the application of Human Factors and
Ergonomics (HFE) principles on design process. Designers begin acquiring
HFE principles and data during their university education. Universal
Design (UD) approaches HFE as incorporating the whole of the population
rather than a certain percent. This study explores the effectiveness of a
specially designed course on UD in an interior architecture undergraduate
program. After completion of the course, students were asked to evaluate
their learning process. It was observed that learning UD principles is a
process and requires some time, rather than being book information. The
majority found the course helpful in increasing their awareness of UD
issues. They also found the course helpful for improving their design
work. The research suggests UD to be integrated into the interior design
curriculum both as a separate course on its own and within the context of
the design studios.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
Ergonomi derslerinin tasarım okulları eğitim programlarına katılması ve İnsan
Faktörü ve Ergonomi (İFE) kural ve deneyimlerinin tasarım uygulamalarına
yansımaları sonucunda, yapılanmış çevrelerin verim ve üretkenliğinde artış,
güvenlik ve sağlıklı yaşam şartlarında ise iyileşmeler gözlemlenmiştir. Bu
çalışma, tasarım sürecinde İFE kurallarının uygulanmasına odaklanmıştır.
Tasarımcılar, üniversite eğitimleri sırasında İFE kuralları, erişilebilirlilik,
ergonomi ve çevre faktörleri gibi konularla ilgili standart ve mevzuat
konularında bilgi edinirler. Evrensel Tasarım yaklaşımı, ürün veya mekan
tasarım sürecinde İFE kurallarının uygulanmasında toplumun bir kısmının
değil, olabildiğince fazla bireyin göz önüne alınmasına olanak sağlar.
Evrensel Tasarım bir dünya görüşü olarak, farklı söylemlerle birçok ülkenin
eğitim programlarında yer almaktadır. Ülkenin Evrensel Tasarıma yaklaşımı
ve eğitime bakış açısı doğrultusunda tasarım eğitimi programlarında da
hayat bulmaktadır. Bu çalışmada, Evrensel Tasarım yaklaşımını yıllardır
ders programında stüdyo derslerine katarak yapan bir eğitim kurumunda,
farklı bir uygulama denenmiştir. Bu bağlamda, Evrensel Tasarım kurallarını
öğretme ve uygulama olanağına sahip bir ders kapsamında, eğitimsel
ergonominin iç mimarlık lisans programında etkinliği incelenmektedir.
Dönemin ilk sekiz haftasında ders, her hafta bir Evrensel Tasarım
prensibinin öğretim elemanı tarafından sunulması ile başlamaktadır.
Sunumlar sırasında kaynak olarak kitaplar, makaleler, standartlar,
çevrimiçi kaynaklar, video ve CD-ROM sunumları kullanılmaktadır. Takip
eden haftada her öğrenci grubu tarafından, bir önceki hafta öğrenilen
Evrensel Tasarım prensibini kapsayan ödevin sunumu yapılmakta ve
seçilen ürün üzerinde öğrencilerin katılımıyla konu tartışılmaktadır.
Yedi Evrensel Tasarım prensibinin öğrenilmesinin ardından bir dönem
ortası sınavı ile öğrenciler değerlendirilmektedir. Bu sınav kapsamında
öğrencilere incelenmek üzere bulundukları bina içinde iki yer verilmekte
ve bu yerlerin Evrensel Tasarım ve İFE prensipleri ve standartları
ışığında analizlerinin yapılması istenmektedir. Gerekli incelemeleri 40
dakika içinde tamamlamaları, ardından istedikleri kaynakları kullanarak
sınav mekanında 90 dakikalık süre içinde Evrensel Tasarım ışığında bu
mekanların değerlendirmelerini yapmaları ve gelişimleri için önerilerini
yazmaları istenmektedir. Üçüncü değerlendirme yöntemi olarak bir
araştırma raporu hazırlamaları beklenmektedir. Öğrencilerden 3-5
kişilik gruplar halinde, şehirde bulunan bir kamu binasını seçmeleri
istenmektedir. Her öğrenci, grup olarak belirledikleri kamu binası
içinde bir alanı seçerek (giriş ve çıkış yeri, dolaşım alanları, yönlendirme
sistemleri, ortak mekanlar, vb.) incelemektedir. Daha sonra grubun bir
araya gelerek, sonuçları tartışması ve bütün binayı kapsayan bir araştırma
raporu hazırlaması beklenmektedir.
Dönem sonununda verilen anket formu ile öğrencilerden, öğrenme
sürecini değerlendirmeleri istenmiştir. Bu araştırmada kullanılan üç
değerlendirme aracı olan, haftalık ödev, dönem ortası sınavı ve araştırma
raporu arasından, haftalık ödev ve arkasından yapılan tartışmaların
öğrenme konusunda en faydalı bulunduğu saptanmıştır. Öğrencilerin
dönemin ilk haftalarında yaptıkları ödevler kapsamında tasarlanmış
ürün ve mekanları inceleyerek, Evrensel Tasarım kavramlarını öğrendiği
ve sınıf içinde yapılan tartışmaların da bu kavramların pekişmesine
yardımcı olduğu saptanmıştır. İFE kurallarını ve Evrensel Tasarım dünya
görüşünü kavradıktan sonra, iç mekanları analiz etmede kendilerini yetkin
olarak kabullendikleri gözlenmiştir. Çoğu öğrenci, bu dersin Evrensel Tasarım sorunlarına farkındalıklarını artırdığını ve bu farkındalığın
öğrencilerin tasarım stüdyolarında başarılarını artırmada etkin olduğunu
belirtmişlerdir.
FULL TEXT (PDF):
- 2
123-138