You are here

Hasta haklarını kullanma tutumu ölçeğinin geliştirilmesi

Developing scale of patient’ rights using attitude

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Aim: This research was carried out in order to develop a standard measurement tool special to culture assessing patient’ rights using attitudes. Material and Methods: A methodological research was conducted to evaluate the validity and reability of the scale developed exclusively for the culture. The population of the research consisted of inpatients (352 persons) in State Hospital and Gynecology Birth and Child Diseases Hospital in Ordu province. The data were collected between the dates 10 May-30 June 2006. The participants were informed about the research and their verbal consent was taken. In addition, a written consent was taken from the hospitals. The data were evaluated frequency, percent, arithmetic mean, standard deviation, Pearson correlation coefficient analysis, t test, Cronbach Alpha coefficient, Kaiser-Mayer-Olkin test, Barlett’s test of sphericity analysis and factor analysis. Findings: A likert-type scale consisting of 35 items to evaluate the patient’ rights using attitude was developed in the light of literature information. The validity of content-scope was examined to determine the validity of scale and the number of items was reduced to 30 items. The validity structure of the scale was examined and the results of KMO analysis and that of Barlett’s test were found as 0,865 and 3456,199 respectively. Both the test results were found significant at the level of importance p=0,000. A factory analysis and total item point correlation was applied to the scale and was reduced 29 item-numbers and had seven subscales. Internal consistency application was carried out to determine the validity of the scale. Total item- point correlation was determined between 0,21-0,60 and were found significant at the level of importance p=0,000. Cronbach Alpha coefficient was of found to be α=0,88. Also, in item analysis of scale of patient’s rights using attitude was made and item means point difference of lower 27% and upper 27% of groups were evaluated via t test. Statistically, difference was significant (P=.001 in 17th item, P=000 in other items) Conclusion: The Scale of patient’ rights using attitude is reliable and valid. The scale has seven subscales.
Abstract (Original Language): 
Amaç: Bu araştırma hasta haklarını kullanma tutumunu değerlendiren kültüre özgü standart bir ölçme aracı geliştirmek için yapıldı. Gereç ve Yöntem: Kültüre özgü geliştirilen ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek için metodolojik bir çalışma yapıldı. Araştırmanın evrenine Ordu ilinde bulunan Kadın- Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi ve Devlet Hastanesinde yatarak tedavi görmekte olan 352 hasta alındı. Araştırmanın verileri 10 Mayıs-30 Haziran 2006 tarihleri arasında toplandı. Araştırma kapsamına alınan hastalar araştırma hakkında bilgilendirildi ve sözel onamları alındı. Ayrıca araştırmanın yapıldığı hastanelerin yönetiminden de yazılı izin alındı. Veriler sıklık, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon katsayısı analizi, t testi, Cronbach Alfa katsayısı, Kaiser-Mayer-Olkin testi, Barlett test of sphericity ve faktör analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Literatür bilgileri doğrultusunda hasta haklarını kullanma tutumunu değerlendirmek için 35 maddeli likert tipi ölçek geliştirildi. Ölçeğin geçerliğini saptamak için içerik-kapsam geçerliğine bakıldı ve madde sayısı 30’a indirildi. Envanterin yapı geçerliliğine bakıldı ve KMO testi sonucu 0,865 ve Barlett’s testi sonucu 3456,199 bulundu. Her iki analiz sonucunun p=0,000 önem düzeyinde anlamlı olduğu saptandı. Faktör analizi sonucunda madde sayısı 29’a indi ve ölçeğin 7 alt boyutu olduğu belirlendi. Ölçeğin iç tutarlılığı maddetoplam puan korelasyonu, Cronbach Alpha katsayısı ve t testi ile değerlendirildi. Madde toplam puan korelasyonunun 0,21-0,60 arasında değiştiği, Cronbach Alpha katsayısının 0,88 olduğu belirlendi. Ayrıca, hasta haklarını kullanma tutumu ölçeğinin madde analizinde, alt %27 ve üst %27’lik grupların madde ortalamaları puan farkı t testi ile değerlendirildi. İstatistiksel olarak fark anlamlıydı. (17.maddede P=.001, diğer maddelerde P=.000). Sonuç: Hasta haklarını kullanma tutumu ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Ölçeğin yedi alt boyutu vardır.

REFERENCES

References: 

Akdur R, Aydın E. Tıbbi Etik ve Meslek Tarihi. Somgür Yayınları, Ankara, 2001.
Akgül A. Tıbbi Araştırmalarda İstatistiksel Analiz teknikleri SPSS Uygulamaları. II. Baskı,
Emek Ofset Ltd.Şti.,Ankara, 2003.
Balcı A. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler. 72 TDFO Bilgisayar-
Yayıncılık San.Tic. Ltd.Şti, Ankara,1995:113-160.
Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, Geliştirilmiş 7.Baskı, Pegem
A Yayıncılık, Ankara, 2007.
Çobanoğlu N. Hasta hakları açısından Hastanelerde Yönetim Etiği, Demirhan Erdemir A.,
Öncel Ö, Aksoy Ş. (Ed.). Çağdaş Tıp Etiği. Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 2003.
Ege E, Eryılmaz G. Genel hijyen davranışları envanterinin geliştirilmesi, Atatürk
Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2005;8(3):67-75.
Erbil N. (2009). Hasta hakları kullanma tutumu ölçeğinin geliştirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi
[Bağlantıda]. Cilt:6 Sayı:1 Erişim: http://www.insanbilimleri.com
838
Erefe İ. Veri toplama araçlarının niteliği. Hemşirelikte Araştırma İlke süreç ve Yöntemleri.
İnci Erefe ed. HEMAR-GE Yayınları, No:1, Odak ofset, İstanbul, 2002;169-187.
Eryılmaz HY. Doğum sonu hemşirelik bakımının değerlendirilmesinde ölçek geliştirme
çalışması. VII. Ulusal Hemşirelik Kongresi Kitabı. Erzurum, 1999; 143-149.
Gözüm S, Aksayan S. Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber Psikometrik özellikler ve
kültürlerarası karşılaştırma, Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2003, 5(1):3-14.
Hatun Ş. Hasta Hakları, İletişim yayınları, İstanbul, 1999.
Karasar N. Bilimsel Araştırma Yöntemi, 3A Araştırma, Eğitim, Danışmanlık Ltd., 6. Baskı,
Ankara,1995:136-156.
Nahcıvan Özkan N. Sağlıklı gençlerde “öz-bakım gücü” ve aile ortamının etkisi. İstanbul
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Doktora Tezi, İstanbul,
1993.
Önal G, Civaner M. Hasta Hakları Uygulama Yönergesi: Türkiye’de hasta haklarının
yaşama geçirilmesi için bir adım. Türkiye Klinikleri J Med Ethics 2005;13:203-208.
Özlü T. Kuramsal Metinler, Felsefi Arka Plan ve Örnek Olgularla Hasta Hakları, Timaş
Yayınları, İstanbul, 2005.
Özgüven İE. Psikolojik Testler. III. Baskı PDREM Yayınları. Ankara.1999;35-48.
Sütlaş M. Hasta ve Hasta Yakını Hakları. Berdan Matbaası,1. Baskı, İstanbul, 2000.
Tavşancıl E . Tutumların Ölçülmesi ve SPSS İle Veri Analizi. Nobel Yayın Dağıtım
Ltd.Şti. Ankara, 2002;3-58.
Tezbaşaran AA. Likert Tipi Ölçek geliştirme Kılavuzu, 2. Baskı, Türk Psikologlar
Derneği Yayınları, Ankara, 1997;45-51.
Yurdugül H. Davranış bilimlerinde ölçek geliştirme çalışmaları için bazı ayrıntılar.
http://yunus.hacettepe.edu.tr/~yurdugul/3/indir/FA_OrneklemGenislikleri.pdf

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com