You are here

KAZAKİSTAN’DA ÇAĞDAŞ UYGUR EDEBİYATI, UYGUR YAZAR VE DRAMATURG AHMETCAN AŞİRİ (AŞİROV)

CONTEMPORARY UYGHUR LITERATURE IN KAZAKHISTAN, UYGHUR WRITER AND DRAMATURGE AHMETCAN AŞİRİ (AŞİROV)

Journal Name:

Publication Year:

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Contemporary Uighur literature has a long tradition. Because the Uighurs still live in the old Turkish cultural centers. At the same time rooted and conventions they are the heirs of Chagatai literature. Date Chagatai literary language in East Turkestan has continued until the 1950s. With the establishment of the Soviet Union was divided into two Uighur Turks and this political division in the 1950s was reflected in social life and in literature. So the modern Uyghur literature has developed in two different branches. The first reason that the Soviet Union's relations with China is corruption. Secondly, the alphabet is continuously modified accordingly. Today, we can follow the literature and partially in East Turkestan are representative. But the same situation, except that East Turkestan is impossible to say for emerging literature. Kazakhstan borders the Uighur literature, especially in the developing nature of this issue is worth investigating. Notable works in all genres of contemporary literature given that we believe we do not have much information from literature Uighurs in Kazakhstan. Shortly after formation of the modern Uighur literature will concentrate on talking about whether people are Uighurs living in Kazakhstan. Works translated into various languages published authors have an important place in contemporary Kazakh literature. Historical novels published in recent years, especially with the attention.
Abstract (Original Language): 
Çağdaş Uygur edebiyatı köklü bir geleneğe sahiptir. Çünkü Uygurlar hala eski Türk kültür merkezlerinde yaşamaktadır. Aynı zamanda köklü ve gelenekleşmiş Çağatay edebiyatının mirasçısıdırlar. Tarihi Çağatay edebi dili Doğu Türkistan’da 1950’li yıllara kadar devam etmiştir. Sovyetler Birliğinin kurulmasıyla Uygur Türkleri ikiye bölünmüştür ve bu siyasi bölünme 1950’li yıllarda sosyal hayata ve edebiyata da aksetmiştir. Bundan dolayı Çağdaş Uygur edebiyatı iki farklı kolda gelişmiştir. Bunun birinci sebebi Çin ile Sovyetler Birliğinin ilişkilerinin bozulmasıdır. İkincisi ise buna bağlı olarak sürekli değiştirilen alfabedir. Bugün Doğu Türkistan’da kısmen takip edebildiğimiz bir edebiyat ve temsilcileri vardır. Fakat aynı durumu, Doğu Türkistan dışında gelişen edebiyat için söylemek mümkün değildir. Özellikle Kazakistan sınırları içinde gelişen Uygur edebiyatı bu konuda incelemeye değer mahiyettedir. Çağdaş edebiyatın bütün türlerinde kayda değer eserlerin verildiğine inandığımız Kazakistan’daki Uygur edebiyatı ile ilgili çok bilgiye sahibi değiliz. Çağdaş Uygur Edebiyatının oluşumundan kısaca bahsedilerek Kazakistan’da yaşayan bir Uygur edip üzerinde durulacaktır. Eserleri çeşitli dillere çevrilerek yayımlanmış yazar Çağdaş Kazak edebiyatında da önemli yere sahiptir. Özellikle son dönemde yayımladığı tarihi romanları ile dikkat çeker.
117
127

REFERENCES

References: 

 BARAN Lokman, “Çağdaş Uygur Edebiyatının Oluşması ve Gelişmesi”, Bilig, Yaz 2007,
S. 42, s. 191-211.
 EMET Erkin, Doğu Türkistan Uygur Ağızları, TDK, Ankara 2008, s. 49.
 KAŞGARLI Sultan Mahmut, Uygur Türkleri Kültürü ve Türk Dünyası, Şamil
Yayınları, İstanbul 2004.
 KAZAKSTAN RESPUBLİKASI AKPARAT MİNİSTRLİGİ, Kazakstan Jazuvşıları XX
Ğasır Anıktamalık, Ana Tili Baspası, Almatı 2004.
 KORAŞ Hikmet, “Vatandan Uzakta Bir Vatan Şairi Mehemmetimin Obulkasimov
(Almasbeg)” Kardeş Kalemler, Ekim 2013 S. 82, s. 78-90.
 ÖZTOPÇU Kurtuluş “Uygurcanın Yazı Dili Olarak Gelişmesi ve Uygurca Sözlükler”
Türk Dilleri Araştırmaları, C. 3, Simurg Yayınları, Ankara 1993, s. 167-174.
 ÖZTÜRK Rıdvan, Yeni Uygur Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara
1994.
 QARLUQ Abdureşit Jelil, “Uygur Yenileşme Sürecindeki İstanbul Ekolü ve Onun Bazı
Temsilcileri Üzerine” Türk Kültürü, S. 2009/2, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, Ankara
2009, s. 290-328.
 QARLUQ Abdureşit Jelil, “Uygur Yenileşme Sürecindeki İstanbul Ekolünün Etkisi
Üzerine” Türk Kültürü, S. 2010/1, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü, Ankara 2010, s. 72-
112.
 ROY Olivier, Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal Edilişi, (Çev. Mehmet Moralı), 2.
Baskı, Metis Yayınları, İstanbul, s. 117-120.
 USER Hatice Şirin, Başlangıcından Günümüze Türk Yazı Sistemleri, Akçağ Yayınları,
Ankara 2006.
 ZEYNALOV S., Şeiriyet Gülzari, Mir Neşriyat, Almatı 2007.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com