Buradasınız

Klâsik Türk Edebiyatında Tarih Düşürme Sanatı ve Bir Ebced Ustası: Adanalı Sürûrî

Chronogram in the Classical Turkish Literature and an Ebced Master Sururi from Adana

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Chronogram or time-writing is one of the most important literary forms in classical Ottoman/ Turkish literature. Originated in Persian literature, time-writing enticed a wide audience among Turkish poets who composed chronograms in order to record the dates of important events such as birth, death, enthronement, military campaign, victory, treaty, nomination to/dismissal from a post, circumcision ceremony, growing a beard, marriage, fire, earthquake etc. Chronograms were also written in commemoration of the dates of construction or restoration of palaces, yalis, fountains, inns, public baths, universities, mosques etc. In fact, chronograms were written in order to record the dates of any remarkable events that have an impact on the social or individual life. In this article we introduce “Sururi from Adana”, one of the most prolific and influential masters in this field
Abstract (Original Language): 
Klâsik edebiyatımızın önemli türlerinden birisi de “Tarih düşürme (söyleme)” sanatı idi. Kaynağı İran edebiyatına dayanan ve klâsik Türk edebiyatında da büyük ilgi gören tarih manzumeleri, çoğu zaman ya doğum, ölüm, tahta çıkış, sefer, zafer, barış, bir göreve atanma, bir görevden uzaklaştırılma, sünnet, evlenme, sakal bırakma, yangın, deprem.. vs. gibi olaylar; ya da saray, yalı, çeşme, han, hamam, cami, medrese, kışla.. gibi binaların yapımı veya onarımı için yazılırdı. Ancak tarih manzumelerinin konusu alabildiğine geniş olduğu için akla gelebilecek hemen her konuda tarih söylenmiştir. İşte yazımızın konusu olan Aranalı Sürûrî, bu sanatın ölümsüz ustalarından birisi idi.

REFERENCES

References: 

Şemsettin Sâmi. (l996). Kâmusü’l-Âlâ, Ankara: Kaşgar Neşriyat.
İpekten, Haluk, Karabey, Turgut vd. (l988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.
Türk Ansiklopedisi. (1981). Sürûrî Seyyid Osman Maddesi., Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yay.
Karabey, Turgut. (l983). Türk Edebiyatında Tarih Düşürme. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü. Erzurum.
Akün, Ö. Faruk. (1979). “Sürûrî Seyyid Osman” Maddesi, İslâm Ansiklopedisi, Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yay.
İbrahim Nemci. (1338/1919). Tarih-i Edebiyat Dersleri, İstanbul.
Babinger, Franz. (l992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri. Çeviren: Coşkun Üçok, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
Mehmed Süreyyâ. (l996). Sicill-i Osmânî, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
Bursalı Mehmed Tâhir Efendi. (1972). Osmanlı Müellifleri, Haz.: A. Fikri Yavuz-İsmail Özen, İstanbul: Meral Yay.
Muallim Nâci. (1305/1887). “Sürûrî”, Mecmua-i Muallim, İstanbul.
Fatin Davut. (1271/1854). Tezkire, İstanbul.
Ergun, S. Nüzhet. (1931). Türk Edebiyatı Tarihi ve Numûneleri, İstanbul.
Gibb, E.J. Wilkinson. (l999). A History of Ottoman Poetry, Tercüme: Ali Çavuşoğlu. Ankara: Akçağ Yay.
Es’ad Efendi. (Tarihsiz). Şâhid-el-Müverrihîn, İstanbul Arkeoloji Müzesi Ktp. No: 1034, yk. 4, 5, 11, 176-177.
Hammer, V. (1838). Geschichte der Osmanischen Dichtkunst, Pesth, (Budapeşte).
Süleyman Fâik. (Tarihsiz). Mecmua, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. TY.9577, yk.74b-85a; TY.4100, yk.53a, 77b, 151a
Arif Hikmet. (Tarihsiz). Tezkire, Fatih Millet Kütüphanesi, Ali Emirî Tarih Yazmaları, No: 789, yk.35.
A.Cevdet Paşa. (1326/1908). Belâgat-i Osmâniyye, İstanbul.
Ebüzziya Tevfik. (1305/1887). Sürûrî-i Müverrih, İstanbul.
Sürûrî Seyyid Osman. (1255/1839). Dîvan, Bulak (Mısır).
Emin (1305/1887). Menâkıb-i Kethüdâ-zâde Ârif, İstanbul.
Hacı Tevfik. (Tarihsiz). Macmû`at üt-Terâcim, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. TY : 192, yk. 157
Âsaf Hâlet Çelebi. (1953). Divan Şiirinde İstanbul, İstanbul.
Ahmed Cevdet. (1299/1881). Mecmua-i Sürûrî, İstanbul

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com