Buradasınız

Kadın Öğretmenlerin Kariyer Engelleri İle İş Doyum Düzeyleri Arasındaki İlişki

Effect of Career Barriers Facing Women Teachers on Their Level of Job Satisfaction

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Abstract (2. Language): 
In this study, the career process is dealt with in terms of ’women’ and ’teachers’ as it’s factors and dimensions are very comprehensive. The concept of career in the study refers to gradual and continuing improvement, experience, and ability in any job throughout life (Aytaç, 1997). It was observed that inequality between genders increases as the organizational hierarchy reaches higher levels. Many studies have found that the proportion of men to women increases greatly at higher levels of organizational hierarchy (Aycan, 2004; Çelikten, 2005; İnandı, Peker, Özkan, & Atik, 2009; Oakley, 2000; Blum, Fields, & Goodman, 1994; Fuller, 2010; Özbilgin & Woodward, 2004). Sources of women’s inequality are termed ‚career barriers.‛ These barriers affect women teachers’ job satisfaction. Women’s careers have recently come into prominence in Turkish literature (Çelikten, 2005; Gündüz, 2010; İnandı, Peker, Özkan, & Atik, 2009; Usluer, 2000). These studies attempted to identify various barriers. Oakley (2000) divides career barriers faced by women into two categories. First are barriers produced by lack of adherence to organizational practices like ’employing, keeping at work, encouraging’; increased allegiance to these practices would easily decrease gender inequalities. Second are ’behavioural and cultural’ barriers such as judgments (stereotypes), tokenism, power, leadership styles and psycho-dynamics in relationships between men and women. In this study, career barriers faced by women teachers are dealt with in terms of their effects on job satisfaction. Various studies have sought to identify the factors that affect the job satisfaction of teachers. Nicholas (2005) points to the level of meeting the expectations of the workplace, while Taşdan and Tiryaki (2008) point to work quality, wage level, working conditions, development and promotion opportunities, and perceptions about colleagues. Yılmaz (2002) points to the level of organizational citizenship, İnandı, Özkan, Ağgün, and Atik (2010) point to career expectations, and Erdoğan (1996) points to promotion opportunities. The research has two main aims: The first is to determine whether there is a significant relationship between career barriers faced by women teachers and their level of job satisfaction. The second is to determine whether the career barriers that women teachers have experienced have an impact on their job satisfaction level.
Abstract (Original Language): 
Bu çalışmada, kadın öğretmenlerin kariyer engellerinin, onların iş doyum düzeyleriyle ilişkisini ve yordama düzeyini belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki 21 ilin kent merkezlerindeki ilköğretim okullarında görev yapan 1.070 kadın öğretmen oluşturmaktadır. Betimsel nitelikte olan araştırmada, veriler ‘Kadınların Kariyer Engelleri Ölçeği’ (KKEÖ) ve ‘İş Doyum Ölçeği’ (İDÖ) ile toplanmıştır. Araştırma sonuçları, kadınların kariyer engelleri ile iş doyum düzeyleri arasında güçlü bir ilişki ortaya koymamaktadır. Yine araştırma sonuçlarına göre kadınların kariyer engelleri, iş doyumunun alt boyutları üzerinde sınırlı etkiye sahiptir. Kadın öğretmenlerin kariyer engelleri, iş doyumunun, sırasıyla, ‘iletişim’, ‘sosyal haklar’, ‘işin yapılma şekli’, ‘çalışma koşulları’, ‘maaş’, ‘işin yapısı’, ‘ilk amirle ilişkiler’, ‘yönetim’ ve ‘çalışma arkadaşları’ alt boyutlarını etkilemektedir. Kadın öğretmenlerin iş doyumları, en fazla, ‘toplumdaki cinsiyete ilişkin kalıp yargıları, ailevi durumlar ve kadınların kendi bakış açıları’ kaynaklı engellerden etkilenmektedir. Kadın öğretmenlerin kariyer engellerinin, onların iş doyumlarını düşük düzeyde yordaması, kadınların ve erkeklerin, kadınların yönetim süreçlerinde az olma durumlarını içselleştirmelerinden kaynaklanmış olabilir.
FULL TEXT (PDF): 
203-222

REFERENCES

References: 

Altınkurt, Y. & Yılmaz, K. (2012). Being a female school administrator in Turkey: views of
teachers and administrators. Energy Education Science and Technology Part B: Social and
Educational Studies, 4 (4), 2227-2238.
İNANDI & TUNÇ
Kadın Öğretmenlerin Kariyer Engelleri İle İş Doyum Düzeyleri Arasındaki İlişki
218
Ayan, S., Kocacık, F. & Karakuş, H. (2009). Lise öğretmenlerinin iş doyumu düzeyi ile bunu
etkileyen bireysel ve kurumsal etkenler: Sivas merkez ilçe örneği. Anadolu Psikiyatri
Dergisi, 10 (1), 18-25.
Aytaç, S. (1997). Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması geliştirilmesi sorunları. İstanbul:
Epsilon Yayıncılık.
Aycan, Z. (2004). Key success factors for women in management in Turkey. Applied
Psychology: An International Review, 53 (3), 453-477.
Best, E. E. (2006). Job satisfaction of teachers in Krishna primary and secondary schools.
Unpublished Dissertation. University of North Carolina, Chapel Hill.
Blum, T. C., Fields, D. L. & Goodman, J. S. (1994). Organization-level determinants of women
in management. The Academy of Management Journal, 37(2), 241-268.
Charles, N. & Davies, C. A. (2000). Cultural stereotypes and gendering of senior management.
The editorial Board of the Sociological Review, 544-567.
Coleman, M. (2005). Gender and secondary school leadership. Gender Issues in Leadership, 33
(2), 3-20. http://search.epnet.com/login.aspx?direct=true&db=aph&jid=CER. İndirme
Tarihi: 16.04.2006.
Çelikten, M. (2005). The women at principals’ chair in Turkey. The Journal of American Academy
of Business, 6, 85-94.
Erkuş, A. (2005). Bilimsel araştırma sarmalı. Ankara: Seçkin Yayınları.
Erdoğan, İ. (1996). Örgütsel davranış. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
Evetts, J. (2000). Analysing change in women’s careers: culture, structure and action
dimensions. Gender, Work and Organization, 7, 57-67.
Friedman, I. A. (2000). Burnout in teachers: Shattered dreams of impeccable professional
performance. Journal of Clinical Psychology, 56 (5), 595-606.
Fuller, K. (2010). Talking about gendered headship: how do women and men working in
schools conceive and articulate notions of gender? Journal of Educational
Administration and History, 42 (4), 363-382.
Göktaş, Z. (2007). Balıkesir ilindeki beden eğitimi öğretmenlerinin iş doyumu ve bazı
değişkenlerle olan ilişkisinin incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor
Bilimleri Dergisi, 1 (1), 13-26.
Gündüz, Y. (2010). Öğretmen algılarına göre kadın öğretmenlerin kariyer engellerinin
incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 10 (1), 133-148.
Hall, V. (1996). Dancing on the ceilling: A study of women managers in education, the symbolic
leadership behaviour of women heads. London: Paul Chapman Publishing.
Hedrick, C. H. (2005). Retaining career switchers. Unpublished Dissertation. George Mason
University, Fairfax.
Hughes, V. M. (2006). Teacher evaluation practices and teacher job satisfaction. Unpublished
Dissertation. University of Missouri, Columbia.
İnandı, Y. (2009). Kadın öğretmenlerin okul müdürü olmaları önündeki engeller (Mersin İli
örneği-Türkiye). Eğitim Araştırmaları Dergisi, 36, 161-178.
İnandı, Y., Ağgün, N. & Atik, Ü. (2010). Yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine göre
ilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin iş doyum düzeyleri. Mersin Üniversitesi
Eğitim Fakültesi Dergisi, 6 (1), 102-126.
İnandı, Y., Özkan, S., Peker, S. & Atik, Ü. (2009). Kadın öğretmenlerin kariyer geliştirme
engelleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (1), 77-96.
KSGM (2011). Türkiye’de kadının durumu. http://www.kadininstatusu.gov.tr. İndirme Tarihi:
11.10.2011.
Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi – Journal of Educational Sciences Research
219
Keefer, P. A. (2007). Job satisfaction in union and nonunion public schools and its effect on
academic achievement. Unpublished Dissertation. University of Phoenix, Phoenix.
Marvin, M. B. (2006). Teachers’ job satisfaction and mandatory computer use. Unpublished
Dissertation. Widene University, Chester.
Mattingly, J. W. (2007). A study of relationships of school climate, school culture, teacher
efficacy, collective efficacy, teacher job satisfaction and intent to turnover in the
context of year-round education calendars. Unpublished Dissertation. University of
Louisville, Kentucky.
Nicholas, W. (2005). Elementary school teachers: Job satisfaction and class size. Unpublished
Dissertation. Capelle University, Minneapolis.
Nihart, C. (2006). The personality in leadership: The effects on teacher job satisfaction.
Unpublished Dissertation. University of Phoenix, Phoenix.
Oakley, J. G. (2000). Gender-based barriers to senior management positions: understanding
the scarcity of female CEOs . Journal of Business Ethics, 27 (4), 321-334.
Otaran, N., Sayın, A., Güven, F., Gürkaynak, İ. & Atakul, S. (2003). A gender review in
education, Turkey 2003 (7). Education process (teachers & principals).
http://www.unicef.org/turkey/gr/ge21g.html. İndirme Tarihi: 13.04.2006.
Özbilgin, F. M. & Woodward, D. (2004). ‚Belonging‛ and ‚otherness‛: Sex equality in
banking in Turkey and Britain. Gender, Work and Organization, 11, 668-688.
Pines, A. M. (1993). Burnout: An existential perspective. Professional burnout: Recent
developments in theory and research. (Edt: W. B. Schaufeli, C. Maslach & T. Marek).
Philadelphia, PA: Taylor & Francis. pp. 33-52.
Schaufeli, W. B. & Enzmann, D. (1998). The burnout companion to study and practice: A critical
analysis. London: Taylor & Francis.
Simpson, R. (1997). Have times changed? Career barriers and the token women manager.
British Journal of Management, 8, 121-130.
Skelton, C. (2002). The 'feminisation of schooling' or 're-masculinising' primary education?
International Studies in Sociology of Education, 12 (1), 77-96.
Sun, Ö. H. (2002). İş doyumu üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi. Türkiye
Cumhuriyeti Banknot Genel Müdürlüğü, Ankara.
Taşdan, M. & Tiryaki, E. (2008). Özel ve devlet ilköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumu
düzeylerinin karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 33 (147), 54-70.
Thompson, A. (2003). Special series on girls and women in education caring in context: four feminist
theories on gender and education. Oxford: Blackwell Publishers.
Usluer, L. (2000). Kadın öğretmenlerin yönetici konumlara yükseltilmeme nedenleri
konusundaki öğretmen ve yönetici görüşlerinin değerlendirilmesi. Yayınlanmamış
Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara.
Whitehead, R. J. (2006). The relationship between urban and suburban teachers’ perceptions
of participation in professional development activities and job satisfaction. Unpublished
Dissertation. Wayne State University, Detroit.
Yılmaz, K. (2012). İlköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumu düzeyleri ile örgütsel
vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Anadolu Journal of Educational Sciences
International, 2 (2), 1-14.
Yılmaz, K. & Altınkurt, Y. (2012). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile
öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişki. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20 (2), 385-402

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com