Buradasınız

AMERİKAN MİSYONERLERİNİN ERMENİ MESELESİNE ETKİLERİ (1890-1914)

The Contributions of American Missionaries to the Armenian Issue in Ottoman Empire(1890-1914)

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
The American missionaries have increased rapidly through the Ottoman territory stepping into Anatolia in the first quarter of the 19 th century, who started their religious activities with Muslims and Jews first. They realized that they could not be succesful; therefore they approached the Armenians who they could influence the society in the educational institutions,. They focused on teaching the Armenians the separatist ideas as it were necessary for Armenians to separate from the Ottoman Umpire so that American missionaries can get benefit in terms ofreligion and finance. hater, Armenians led a number of revolts throughout Europe in the last years of the 20th century. During this period, even though the Ottoman Empire took some precautions, some news in the USA and in Europe, such as "Turks committed a so-called Armenian Genocide" was released and publicized about the Armenians by American missionaries. Today, the effects of the American missionaries on the busy agenda of the Turkish Republic about the Armenian issue cannot be underestimated. In this study, the influence of the American missionaries on the Armenian issue between the years 1890-1914 has been analyzed. This present study aims also to investigate the fights of Mr. Alexander Mavroyeni who was the Ottoman Empire's ambassador fort he USA during this period.
Abstract (Original Language): 
19. yüzyılın ilk çeyreğinde Anadolu'ya ayak basan Amerikan misyonerleri, kısa sürede Osmanlı coğrafyasına yayılmışlardır. Misyonerler, faaliyetlerini ilk önce Müslümanlar ve Yahudiler üzerinde denediler. Fakat çok geçmeden başarılı olamayacaklarını anladılar ve bu konuda etki edebilecekleri Ermenileri gözlerine kestirdiler. Açmış oldukları eğitim kurumlarında, Ermeniler üzerindeki faaliyetlerini yoğunlaştırdılar. Buralarda Ermenilere ayrılıkçı fikirleri öğrettiler. Çünkü Amerikan misyonerlerinin dini ve ekonomik çıkarları Ermenilerin, Osmanlı yönetiminden ayrılmasıyla gerçekleşebilirdi. Sonrasında Ermenilerin 20. yüzyılın sonlarına doğru Anadolu'nun her yerinde çıkardığı isyanlar ve buna karşı Osmanlı yönetiminin aldığı önlemler sırasında bir takım olaylar yaşanmıştır. ABD ve Avrupa kamuoyuna, Türkler, "Ermenilere sözde soykırım yaptı." şeklindeki haberleri yansıtan ve bununla ilgili yayınlarda bulunan Amerikan misyonerleridir. Dolayısıyla Ermeni meselesinin değişik zamanlarda ve şekillerde sürekli olarak içeride ve dışarıda Türkiye Cumhuriyetinin gündemini yoğun bir şekilde meşgul etmesinde Amerikan misyonerlerininodönemlerdeyaptıklarıfaaliyetlerinyadsınamazkatkısıvardır. Bu çalışmada, 1890-1914 yılları arasında Amerikan misyonerlerinin Ermeni meselesine olan etkileri ve Osmanlı Devleti'ninABD'deki elçilerindenAlexanderMavroyeni Bey'in bu mesele ile mücadelesi incelenmiştir.

REFERENCES

References: 

AKGÜN, Seçil. (1989), "Amerikalı Misyonerlerin Ermeni Meselesinde Rolü", Türk Kültürü
Dergisi, C.XXVII, S.l-2, ss.1-12. AKGÜN, Seçil. (1992), "Amerikalı Misyonerlerin Anadolu'ya Bakışları", Ankara Üniversitesi
Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi (OTAM), S. 3, ss.1-16. ARMAOĞLU, Fahir. (2003), 19.Yüzyıl Siyasi Tarihi, 3. Baskı, TTKYayınları, Ankara. ÇAYCI, Abdurrahman. (2000), Türk-Ermeni İlişkilerinde Gerçekler, Atatürk Araştırma Merkezi,
Ankara.
DÜSTUR. (1296), Protestan Millet Nizamnamesi, C. IV, Matbaa-i Amire, İstanbul. ERHAN, Çağrı. (2001), Türk-Amerikan İlişkilerinin Tarihsel Kökenleri, İmge Kitabevi, Ankara. GÖYÜNÇ, Nejat. (2005), Türkler ve Ermeniler, (Haz.) Kemal Çiçek, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara.
GRABİLL, L.,Joseph.
(1971)
, Protestan Diplomacy and the Near East Missionary Influence on American
Policy 1810-1927, University of Minnesota Press, Minnepolis.
GÜNDÜZ
, Şinasi ve AYDIN, Mahmut. (2002), Misyonerlik, Hıristiyan Misyonerler, "Yöntemleri ve
Türkiye'ye Yönelik Faaliyetleri, KaknüsYayınları, İstanbul. GÜNDÜZ, Şinasi. (2005), "Misyonerlik", İslamAnsiklopedisi, C. XXX, TDV ss.193-195. GÜRÜN, Kamuran. (2005),ErmeniDosyası, ö.Baskı, Remzi Kitabevi, İstanbul. KARAL, Ziya, Enver. (1995), Osmanlı Tarihi, C. VIII, 4. Baskı, TTK Yayınları, Ankara.
Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 'Yıl 3, Sayı 1-2, Haziran-Aralık 2010
Amerikan Misyonerlerinin Ermeni Meselesine Etkileri (1890-1914) QQ
I
KOCABAŞOGLU, Uygur. (2000), Anadolu'daki Amerika, Kendi Belgeleriyle 19.Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Amerikan Misyoner Okulları, 3.Baskı, ArbaYayınları, Ankara.
KODAMAN, Bayram. (1981), "Ermeni Meselesinin Doğuş Sebepleri", Türk Kültürü Dergisi, Cilt: XIX, S. 219, ss. 240-249.
KURAT, Nimet, Akdes. (1959), Türk-Amerikan Münasebetlerine Kısa Bir Bakış (1800-1959), Doğuş Matbaası, Ankara.
NASSIBIAN, Akaby.
(1984)
, Britian and the Armenian Question 1915-1923, St Martin's Press, Newyork.
ŞİMŞİR, Bilal. (1985), "Ermeni Propagandasının Amerikan Boyutu Üzerine", Tarih Boyunca Türklerin Ermeni Toplumu İle İlişkileri Sempozyumu 84, 8-12 Ekim, Ankara, ss.79-124
TOZLU, Necmettin. (2001), Osmanlı Devleti'nde Ermeni Eğitim Kurumları ve Faaliyetleri", 'Yeni Türkiye, C. II, S. 38, ss.920-934.
TUZCU, Ali. (1993), "Merzifon'da Ermeni Ayaklanmaları", Belleten, C. LVII, S. 218-220, ss.795-829.
URAS,Esat. (1987), Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, 2. Baskı, BelgeYayınları, İstanbul. WHITE, George, E. (1985), 'Bir Amerikan Misyonerinin Merzifon Amerikan Koleji 'Hatıraları, (Çev.) Cem TarıkYüksek, EnderunYayınları, Ankara.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com