Journal Name:
- İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi
| Author Name |
|---|
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
«İskender» adı eski çağlardan bu yana birçok insanlar için büyük anlamlar ifade eder. Bu nedenle gerek İslâm kaynaklarından gerekse batılı kaynaklardan İskender hakkında bilgi edinmek mümkündür. Tarihten edebiyata, mitolojiden güzel sanatlara kadar birçok alanda İskender'le ilgili varyantlara da sıkça rastlanmaktadır. Ancak Garb'm «Büyük îskender»ine karşı Şark'ta «Zülkarneyn» ismiyle karşılaşırız. İfade ettikleri anlamlar yönünden biribirlerinden farklı olan bu iki isim, ba-zan aynı kişi için; bazan da ayrı kişiler için kullanılmaktadır. Hayatları, yaşadıkları bölgeler ve başarıları yönünden biribirlerine çok benzeyen bu iki ayrı İskender'in hayatları, özellikle doğu kaynaklarında karışık olarak verilmiş ve bazı eski tarih, tefsir, edebiyat vs. müellifleri ikisini aynı kişi sanarak eserlerinde isimlerini zikretmişlerdir. Bu yanılgıdan dolayıdır ki asrımızın en gelişmiş ansiklopedilerinde dahi bazı yanlış bilgilere rastlanmaktadır. Oysa kaynaklar dikkatle incelendiğinde bu konuda bazı tutarsızlıklar kendini göstermekte ve bu iki kişinin ayrı şahsiyetler olduğu hemen ortaya çıkmaktadır. Her şeyden önce şunu söylemeliyiz ki, Kur'an-ı Kerim'de hayatı hakkında bilgiler, verilen Zülkarneyn ile hayatını Yunan kaynaklarına dayalı batılı eserlerden öğrendiğimiz Büyük İskender'in birbirleriyle hiçbir alakaları olamaz. Bu bakımdan İskender'in hayatı hakkındaki bilgilere bir açıklık kazandırmak gerekmektedir, îskender-i Zülkarneyn, İskender-i Kebîr, , îskender-i Ekber, îskender-i Himyerî, îskender-i Makedonî, îskender-i Yunanî, îskender-i Rumî gibi isimler altında karşımıza çıkan ıbu tarihî kişiler kimdir? Bu soruya cevap bulabilmek için kaynakları bir tasnif çerçevesinde incelememiz gerekmektedir.
FULL TEXT (PDF):
- 1