Buradasınız

BALKAN SAVAŞLARININ 100. YILINDA BOLAYIR MUHAREBESİ VE ŞARKÖY ÇIKARMASI YENİLGİSİ VE YAPILAN TARTIŞMALAR

BOLAYIR BATTLE AND ŞARKÖY LANDING DEFEATS IN THE CENTENARY OF BALKAN WARS AND DEBATES TAKEN PLACE ON THEM

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4982
Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
One of the most important series of wars which accelerated the collapse of the Ottoman Empire is the Balkan Wars after which Balkan lands were lost. The Ottoman Empire was forced to fight first time against four state was born from within their own. The development favor of these states the war that Greece, Bulgaria, Serbia and Montenegro were initiated in order to expand the boundaries confused all states. The main reason for this confusion come out even Istanbul's may be occupied. In almost every field of this war, the Ottoman Empire was defeated and the Ottoman army was trapped to the narrow strait of Gallipoli peninsula of the Dardanelles. Of Ali Fethi and Mustafa Kemal who were charged in Bolayır region, one of the most strategic gates of the Dardanelles opening to the Sea of Marmara, Ali Fethi served as the operation chief of staff and Mustafa Kemal as the operation section chief of staff of Bolayır Battle which was a really important battle took place in the second half of the war. This operation recorded in the history of Balkan Wars as Bolayır Battle and Şarköy Landing resulted in defeat. However, serious debates on the defeat took place and even, two works, one by Ali Fethi, were written about it. In fact, defeats on all fronts have a special importance that to put forward the reasons discussed and studied since then. However, the Battle of Bolayır makes it different is that they took part in the front and subtraction as commanders Enver Pasha, Mustafa Kemal and Ali Fethi that they are leading influential personalities of Union and Progress. The debates on the reasons of the defeats and on who were responsible for them, caused the commanders almost to resign their positions and even military occupations. Even today, new interpretations and debates about these commanders are taking place.
Abstract (Original Language): 
Osmanlı Devleti’nin çöküşünü hızlandıran savaşlar silsilesinin en önemlilerinden birisi de Rumeli topraklarının kaybedildiği Balkan Savaşlarıdır. Osmanlı Devleti ilk defa kendi bünyesinden doğmuş dört devlete karşı savaşmak zorunda kalmıştır. Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ’ın sınırlarını genişletmek amacıyla başlatmış oldukları savaşın bu devletlerin lehine gelişmesi bütün devletleri şaşırtmıştır. Bu şaşkınlığın temel sebebi İstanbul’un bile işgal edilebileceğinin görülmesidir. Yani savaşın hemen hemen her cephesinde yenilgiler alınmış ve Osmanlı ordusu Çanakkale Boğazının Gelibolu Yarım adasının dar boğazına sıkıştırılmıştır. Çanakkale Boğazının Marmara Denizine açılan en önemli stratejik kapılarından biri olan Bolayır bölgesinde görev alan Ali Fethi ve Mustafa Kemal, burada savaşın ikinci devresinde yapılan çok önemli bir muharebe olan Bolayır Muharebesinin hareket kurmay başkanlığını Ali Fethi, hareket şube müdürlüğünü Mustafa Kemal yapmıştır. Balkan Savaşları tarihine Bolayır Muharebesi ve Şarköy Çıkarması olarak geçen bu hareket yenilgiyle sonuçlanmıştır. Yenilgi üzerine ciddi tartışmalar yapılmıştır. Aslında bütün cephelerdeki yenilgiler o günden bugüne tartışılan ve sebepleri ortaya koyulmaya çalışılan bir öneme sahiptir. Fakat Bolayır Muharebesi’ni farklı kılan İttihat ve Terakki’nin önde gelen etkili şahsiyetleri, Enver Paşa, Mustafa Kemal ve Ali Fethi gibi komutanların aynı cephe ve çıkarmada görev almış olmalarıdır. Hatta Bolayır Muharebesi ve Şarköy Çıkarması ile ilgili biri Ali Fethi tarafından yazılmış olan iki eser kaleme alınmıştır. Bolayır Muharebesi ve Şarköy Çıkarmasında yenilginin sebeplerinin ve suçlunun kim olduğu konusunda yapılan tartışmalar, sorumlu komutanları görevlerinden hatta askerlik mesleğinden istifanın eşiğine taşımıştır. Günümüzde dahi komutanlar üzerine yeni yorum ve tartışmalar yapılmaya devam etmektedir.
91-100

REFERENCES

References: 

1. Arşivler
K.K.K. Arşivi 3 Nolu Erkân Defteri s.423.
B.O.A. İradi Asker Tasnifi, 4569/827/30, 19 Rebiülahir 1326 (20 Mayıs 1908).
B.O.A. HRC. İRADE,
3040/13
, 19.2.1326 (12 Ocak 1909).
ATASE Arşivi, Klasör:80, Dosya:32, Dolap:302-1.
ATESE Arşivi, Klasör:266, Dosya: 130-322, Dolap: 4-306-15.
ATASE Arşivi, Klasör:21, Dosya:42, Dolap:301-10.
ATASE Arşivi, Klasör:86, Dosya:53, Dolap: 302-1.
ATASE Arşivi,Klasör:266, Dosya: 130, Dolap:4.
31
Okyar
, Ali Fethi, a.g.e., s.24.
32
K.K.K
. Arşivi 3 Nolu Erkân Defteri, No:423.
Turkish Studies
International
Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013
tro**§S

c
100
ihsan Sabri BALKAYA
ATASE Arşivi, Klasör: 136, Dosya:64, Dolap:304-13.
2.
KİTA
P VE MAKALELER
AKTEPE, Münir, "Atatürk'ün Sofya Ataşeliğine Kadar İttihat ve Terakki Cemiyeti ile Olan Münasebetleri ve Bu Hususla Alakalı Bir Belge", Belleten ,c:XXXIII, sy:150, (Nisan 1974).
AKYOL, Taha, , Rumeli'ye Elveda, 100.yılında Balkan Bozgunu, Doğan Kitap, İstanbul, 2013. ALKAN, Ahmet Turan, İkinci Meşrutiyet Devrinde Ordu ve Siyaset, Cedit Yayınları, Ankara,
1992.
ALTAY, Fahrettin, "Balkan Felaketi", Hayat Tarih Mecmuası, sy:8, (Eylül, 1972).
ARMAĞAN, Mustafa, " Mustafa Kemal'in Hayatında Yazılmayan Bir Sayfa", Zaman Gazetesi, 7
Ekim 2012.
ATAY, Falih Rıfkı, Çankaya, Sena Matbaası, İstanbul, 1980.
BALKAYA, İhsan Sabri, , Ali fethi Okyar ( 29 Nisan 1880- 7 Mayıs 1943), Türk tarih Kurumu yayınları, Ankara, 2005, s.22.
ERSÜ, Hüsnü, "1912-1913 Balkan Harbinde Şarköy Çıkarması ve Bolayır Muharebeleri", Askeri Mecmua, Yıl:2, sy:50, (Haziran 1988).
GÖRGÜLÜ, İsmet, On Yıllık Harbin Kadrosu, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1993.
İlhan, Suat, "Atatürk ve Askerlik, Düşünce ve Uygulamalar", Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, (Ankara 1990).
(OKYAR), Ali Fethi, Bolayır Muharebesinde Adem-i Muvaffakiyetin Esbabı, İstanbul, 1330
(1914).
Türk Silahlı Kuvvetler Tarihi, Balkan Harbi, II. Kitap, II. Kısım, Ankara, 1981.
Türk Silahlı Kuvvetler Tarihi, Balkan Harbi (1912-1913), T.C.Gen.Kurm, Başkanlığı ATASE Yayınları, Ankara, 1993.
KUTAY, Cemal, "Milli Mücadele'nin Gerçek Öncüleri", Türk Dünyası Tarih Dergisi, sy:4, (15
Nisan 1987).
ORBAY, Rauf, "Hatıraları" Yakın Tarihimiz, c:II, (26 Temmuz 1962).
TEVETOĞLU, Fethi, "Ali Fethi Okyar'ın Günlük Hatıraları" Türk Tarihi Belgeleri Dergisi, T.T.K. Yayını c:XII, sy:16, (Ankara, 1987).
UZER, Tahsin, Makedonya'da Eşkıyalık Tarihi ve Son Osmanlı Yönetimi, T.T.K. Basımevi,
Ankara, 1987.
Balkan Harbinde Askeri Mağlubiyetlerimizin Esbâbı, ( Kapakta elif harfi vardır, yazar belli değildir, daha sonraki yıllarda bu kitabı Ali İhsan Sabis kendisinin yazdığını belirtmiştir. Ali ihsan bey Bolayır Muharebesinde denizden çıkarma yapması gereken 10. Kolordunun hareket şube müdürüdür.), Tabi' ve Neşri. Tüccarzade İbrahim Hilmi, İstanbul, 1329.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com