Buradasınız

ULUABAT GÖLÜ’NDE SUDAKİ İZ ELEMENT KİRLİLİĞİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN (2003-2004 VE 2008-2009) İZLENMESİ

Monitoring the Temporal Changes of Trace Elements Pollution in Lake Uluabat Water (in 2003-2004 and 2008-2009)

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Abstract (2. Language): 
Due to its biological diversity wetland is considered the world's natural wealth museums and because of the natural functions and economic values they are the most important ecosystems on earth. The studies to identify the water quality of wetlands, their biodiversity, environmental pressures faced by efforts and protection methods have gained importance in our country. In particular, heavy metal and trace element pollution is one of the most important problems in wetlands affecting water quality and aquatic organisms. In this study, trace elements and contaminants temporal variation of pollution sources of trace elements was conducted to determine the effects of pollution in Lake Uluabat which is one of Turkey's most important wetlands identified as an area protected under the RAMSAR. In Uluabat Lake, five different stations were selected taking into account the distance to pollution sources, different depths and hydrodynamic properties. In the years of 2003-2004 (1st term) and 2008-2009 (2nd term) monthly water samples were taken and dissolved concentrations of Boron (B), chromium (Cr), Lead (Pb), Nickel (Ni) elements were examined between years. As a result of the evaluations, seasonal factors, industrial discharges and agricultural activities are seen to be effective on changes in pollution. In particular, high concentrations of B elements thought to be due to take place by geological structure of the Lake Basin which is rich in boron and boron operating facilities in this basin. In order to prevent pollution of the water quality of Lake Uluabat it is necessary to be monitored at regular intervals and for the control of pollutants, all of the technical studies should be carried out in the Lake Basin in conjunction with participatory approaches of scientific and public institutions.
Abstract (Original Language): 
Sahip olduğu biyolojik çeşitlilik nedeniyle dünyanın doğal zenginlik müzeleri olarak kabul edilen sulak alanlar, doğal işlevleri ve ekonomik değerleriyle yeryüzünün en önemli ekosistemleridir. Ülkemizde sulak alanların su kalitelerini, biyolojik çeşitliliklerini, karşılaştıkları çevresel baskıları ve koruma yöntemlerini belirlemeye yönelik çalışmalar önem kazanmıştır. Özellikle, sulakalanlardaki ağır metal ve iz element kirliliği su kalitesini ve sucul canlılarını etkileyen en önemli problemlerden biridir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye’nin en önemli sulak alanlarından biri olan ve RAMSAR alanı olarak belirlenerek koruma altına alınan Uluabat Gölü’ndeki iz element kirliliğinin zamansal değişimi ve kirletici kaynakların iz element kirliliğine olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Uluabat Gölü’nde kirletici kaynaklara olan uzaklıklar, farklı derinlikler ve hidrodinamik özellikler göz önüne alınarak seçilen 5 farklı istasyondan 2003-2004 (1. dönem) ve 2008-2009 (2. dönem) yıllarında aylık olarak alınan su örneklerinde Bor (B), Krom (Cr), Kurşun (Pb), Nikel (Ni) elementlerinin suda çözünmüş haldeki konsantrasyonlarının yıllar arasındaki değişimi incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda kirlilik değişimine mevsimsel faktörlerin, endüstriyel deşarjların ve tarımsal faaliyetlerin etkili olduğu görülmektedir. Özellikle B elementinin yüksek bulunmasının nedeninin, Uluabat Gölü Havzasının jeolojik yapısının bu element açısından zengin olması ve Bor işletme tesislerinin bu havzada yer almasından kaynaklandığı düşünülmüştür. Uluabat Gölü kirliliğinin önlenebilmesi için, su kalitesinin düzenli aralıklarla gözlenmesinin ve kirleticilerin kontrol edilmesine yönelik bilimsel ve teknik çalışmaların göl havzasında bulunan tüm kuruluşların katılımcı yaklaşımı ile birlikte sürdürülmesinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

REFERENCES

References: 

1. Akdeniz, S., Karaer, F., Katip, A. and Aksoy, E. (2011) A GIS-based method for shallow
lake eutrophication assessment. J. Biol. Environ. Sci., 5, 195-202.
2. Aksoy, E. and Özsoy, G. (2002) Investigation of multi-temporal landuse/cover and shoreline
changes of the Uluabat Lake Ramsar Site using RS and GIS. In: International Conference
on Sustainable Land Useand Management, Çanakkale, Turkey, 318-325.
3. Anonim (1991) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usûller Tebliği Resmi Gazete; 7
Ocak 1991, Sayı 20748.
4. Anonim (2005) Sular-İnsani Tüketim Amaçlı Sular. TS 266/Nisan 2005, Türk Standartları
Enstitüsü, Ankara.
5. Anonim (2006a). USEPA National Recommended Water Quality Criteria Correction Office
of Water, EPA 822-z-99-001, p. 25.
6. Anonim. (2006b). WHO, A Compendium of Drinking-Water Quality Standards in The
Eastern Mediterranean Region.
7. Anonim (2007) Uluabat Gölü Sulak Alan Yönetim Planı (2003-2007-2011), Bursa İl Çevre
ve Orman Müdürlüğü Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü, 172s.
8. Anonim (2008) İklim değişikliği ve yapılan çalışmalar. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, 101s.
9. Anonim (2010) Ağır Metal ve İz Element Kirliliğinin Sığ Göllerde Modellenmesi ve
Ekolojik Etkisi, Uludağ Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi, Proje Yürütücüsü: Prof. Dr.
Feza Karaer, Proje No: M-2007/27, 2007-2010, Bursa.
10. Anonim (2011) Uluabat Gölü Su Kalitesinin Modellenmesinde Ağır Metal ve Bazı İz
Elementlerin Değerlendirilmesi, TÜBİTAK Projesi, Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Feza
Karaer, Proje No: 107Y278. Aralık 2011, Bursa.
Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2014
93
11. Anonim (2012) Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği 28483sayılı Resmi Gazete.
12. Anonim (2013) Sulak Alanlar. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli
Parklar Genel Müdürlüğü, 160s
13. APHA (1998) Standart Methods for the Examination of Water and Wastewater 20th Edition.
American Public Health Association, Bultimore.
14. Arslan, N., Koç, B., Ciçek, A. (2010). Metal contents in water, sediment, and Oligochaeta-
Chironomidae of Lake Uluabat, a Ramsar site of Turkey. The Scientific World Journal,
Volume: 10, 88-99.
15. Barlas, N., Akbulut, N., Aydoğan, M. (2005). Assessment of heavy metal residues in the
sediment and water samples of Uluabat Lake, Turkey.Bulletin of Environmental
Contamination and Toxicology, Volume: 74, Issue: 2.
16. Begüm, A., Amin, N., Kaneco, S. and Ohta, K. (2005) Selected elemental composition of
the muscle tissue of three species of fish, Tilapianilotica, Cirrhinamrigala and
Clariusbatrachus, from the fresh water Dhanmondi Lake in Bangladesh. Food Chemistry,
93(3), 439–443.
17. Berber S., Şaşı, H., Topkara, E.T. ve Cengiz, Ö. (2011). Apolyont Gölü (Bursa) Balık
Faunasının Belirlenmesi. İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 26: 27-55.
18. Çınar Ş., Küçükkara, R., Balık, İ., Çubuk, H., Ceylan, M., Erol, K.G., Yeğen, V. ve Bulut,
C. (2013). Uluabat (Apolyont) Gölü’ndeki Balık Faunasının Tespiti, Tür Kompozisyonu ve
Ticari Balıkçılığın Türlere Göre Dağılımı, Journal of FisheriesSciences.com, 7(4): 309-316.
19. Dalkıran, N., Karacaoğlu, D., Dere, Ş., Şentürk, E. and Torunoğlu, T. (2006) Factors
Affecting the Current Status of a Eutrophic Shallow Lake (Lake Uluabat, Turkey):
Relationships Between Water Physical and Chemical Variables. Chem. Ecol,. 22, 279-298.
20. Elmaci, A.,Teksoy, A., Topaç, F. O., Özengin, N., Kurtoğlu, S. and Başkaya, H. S. (2007)
Assessment of heavymetals in Lake Uluabat, Turkey. African Journal of Biotechnology,
6(19), 2236-2244.
21. Elmacı, A., Teksoy, A., Topaç, F.O., Özengin, N. Ve Başkaya, H. S. (2008) Uluabat
Gölü’nün Mikrobiyolojik Özelliklerinin Mevsimsel Değişiminin İzlenmesi. U.Ü.
Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 13(1), 93-103.
22. Elmacı, A., Özengin, N., Teksoy, A., Topaç, F. O., and Başkaya, H. S. (2009) Evaluation of
Trophic State of Lake Uluabat, Turkey. Journal of Environmental Biology, 30 (5), 757-760.
23. Fernandes, C., Fontaínhas-Fernandes, A., Cabral, D. And Salgado, M. A. (2008) Heavy
metals in water, sediment and tissues of Lizasaliens from Esmoriz–Paramos lagoon,
Portugal. Environ. Monit. Assess., 136, 267–275.
24. Güven, K., Özbay, C., Ünlü, E. and Satar, A.(1999) Acute lethal toxicity and accumulation
of copper in Gammaruspulex (L.) (Amphipoda). Tr. J. of Biology, 23, 513–521.
25. İleri, S. (2010). Uluabat Gölü Su ve sediment kalitesinin fiziko-kimyasal parametreler
açısından değerlendirilmesi ve coğrafi bilgi sistemi ortamında analizlenmesi, Yüksek Lisans
Tezi, UÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
26. İleri, S., Karaer F., Katip, A. and Onur, S. (2014a). Sığ göllerde su kalitesi değerlendirmesi,
Uluabat Gölü örneği. U.Ü. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19 (1), 47-57.
27. İleri, S.,Karaer, F., Katip, A., Onur, S. and Aksoy, E. (2014b) Assessment of some pollution
parameters with geographic information system (GIS) in sediment samples of Lake Uluabat,
Turkey. JBES-Journal of Biological and Environmental Sciences (Kabul Edilmiştir).
Katip, A. ve diğerleri: Uluabat Gölü İz Element Kirliliği Zamansal Değişiminin İzlenmesi
94
28. İnaç, S. (2001) Kahramanmaraş Türkoğlu Gavur Gölü sulak alanında yaban hayatı, Türkiye
Ormancılar Derneği, I. Ulusal Ormancılık Kongresi Bildiri Kitabı, Ankara, 536-543.
29. Karaer, F. Katip, A., İleri, S., Sarmaşık, S., Aksoy, E., Öztürk, C. (2014) The Spatial and
Temporal Changes in Water Quality Parameters of a Shallow Lake, Environmental
Engineering and Management Journal (In Press).
30. Karaer, F. Katip, A., İleri, S., Sarmaşık, S. and Aydoğan, N. (2013) Dissolved and particulate
trace elements configuration: Case study from a shallow lake, International Journal of
Physical Sciences, 8(24), 1319-1333.
31. Karaer, F., Katip, A., Aksoy, E., İleri, S. and Sarmaşık, S., (2009) Sulak alanların önemi,
sorunları ve Uluabat Gölü. Türkiye Sulak Alanlar Kongresi, s: 81-87, Eskikaraağaç Köyü,
Bursa.
32. Katip, A. (2010) Uluabat Gölü Su Kalitesinin İzlenmesi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri
Enstitüsü Çevre Mühendisliği Bölümü Doktora Tezi, Bursa.
33. Katip, A. and Karaer, F. (2011) Uluabat Gölü Su Kalitesinin Türk Mevzuatına ve Uluslar
Arası Kriterlere Göre Değerlendirilmesi, U.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi,
16(2), 25-33.
34. Katip, A. and Karaer, F. (2013) Research on the non-pointpollution loads in the Lake Uluabat
Basin. Journal of Environmental Protection, 4, 29-37.
35. Katip, A., Karaer, F., Başkaya, H. S., İleri, S. and Sarmaşık, S.(2012a) Fraction distribution
and risk assessment of heavy metals and trace elements in sediments of Lake Uluabat,
Environmental Monitoring and Assessment, 184(9), 5399-5413.
36. Katip, A., Karaer, F., İleri, S. and Sarmaşık, S. (2013) Uluabat Gölü’nde iz metallerin askıda
katı madde ile su arasındaki dağılımının araştırılması. Journal of the Faculty of Engineering
and Architecture of Gazi University, 28(4), 865-874.
37. Katip, A., Karaer, F., İleri, S., Sarmaşık, S., Aydoğan, N. And Zenginay, S.(2012b) Analysis
and assessment of trace elements pollution in sediments of Lake Uluabat, Turkey. Journal
of Environmental Biology, 33(5), 961-968.
38. Korkanç Yaşar, S. (2004) Sulak Alanların Havza Sistemi İçindeki Yeri. ZKÜ Bartın Orman
Fakültesi Dergisi, 6(6), 117-124.
39. Kurtoğlu, S. (2006) Uluabat Gölü Sedimentinde Bazı Kimyasal Parametrelerin Belirlenerek
Mevsimsel Değişimlerinin İncelenmesi, U.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi,
Bursa.
40. Nguyen, H. L.,Leermakers, M., Osán, J., Török, S. and Baeyens, W. (2005) Heavy metals in
Lake Balaton: water column, suspended matter, sediment and biota. Science of the Total
Environment, 340(1–3), 213–230.
41. Olgunoğlu, M. P. P. ve Polat, S. (2007) İskenderun Körfezi’nde dağılım gösteren iki
makroalg türünde [Cystoseiracorniculata (Phaeophyta), Laurenciapapillosa (Rhodophyta)]
ağır metallerin mevsimsel değişimi. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi, 24(1-2), 25–30.
42. Özmen, M., Ayas, Z., Güngördü, A., Ekmekci, G. F. and Yerli, S. (2008) Ecotoxicological
assessment of water pollution in Sariyar Dam Lake, Turkey. Ecotoxicology and
Environmental Safety, 70, 163–173.
43. Öztürk, M.,Özözen, G., Minareci, O. and Minareci, E. (2008) Determination of heavymetals
in of fishes, water and sediment from the Demir köprü Dam Lake (Turkey). Journal of
Applied Biological Sciences, 2(3), 99–104.
Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2014
95
44. Öztürk, M.,Özözen, G., Minareci, O. and Minareci, O. (2009) Determination of heavy metals
in fish, water and sediments of Avsar Dam Lake in Turkey. Iranian Journal of
Environmental Health, Science and Engineering, 6(2), 73-80.
45. Pote, J., Haller, L., Loizeau, J.L., Bravo, A. G., Sastre, V., and Wildi, W. (2008) Effects of
a sewage treatment plant outlet pipe extension on the distribution of contaminants in the
sediments of the Bay of Vidy, Lake Geneva, Switzerland. Bioresource Technol., 99, 7122–
7131.
46. Praveena, S. M., Radojevic, M., Abdullah, M. H. And Aris, A. Z. (2008) Application of
sediment quality guidelines in the assessment of Health. Sci. Eng., 5 (1): 35–42.
47. Salihoglu, G. and Karaer, F. (2004) Ecological risk assessment and problem formulation for
Lake Uluabat, a Ramsar State in Turkey. Environmental Management, 33(6), 899-910.
48. Sarmaşık, S. (2012) Uluabat Gölü Hidrodinamik Modellemesi. Yüksek Lisans Tezi, UÜ Fen
Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
49. Sarmaşık, S., Karaer, F., Katip, A., İleri, S. and Aksoy, E. (2011) Uluabat Gölü su ve
sedimentinde bazı ağır metallerin coğrafi bilgi sistemi ile değerlendirilmesi, 9. Ulusal Çevre
Mühendisliği Kongresi, Samsun.
50. Semiz, G.D. (2014) Sulama suyu açısından Bor içeriğinin değerlendirilmesi: Uluabat gölünü
besleyen Orhaneli, Emet ve Mustafakemalpaşa Çayları, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi,
(11)1: 98-105.
51. Shamuyarira, K. K. and Gumbo, J. R. (2014) Assessment of heavy metals in municipal
sewage sludge: a case study of LimpopoProvince, South Africa. J. Environ. Res. Public
Health, 11(3), 2569-2579.
52. SKKY (2004) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı Resmi
Gazete, Ankara.
53. Welch, H. and Gem, A. (2009) Uluabat Gölü fakat ne zamana kadar? Türkiye Sulak
Alanalar Kongresi Bildiriler Kitabı, 43-44.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com