Perception Of Ali In ‘Futuvvetnames’
Journal Name:
- Hikmet Yurdu Düşünce - Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi
Key Words:
Keywords (Original Language):
Author Name | University of Author | Faculty of Author |
---|---|---|
Abstract (2. Language):
The People of Futuvvet claim allegiance to Ali regarded traditionally as ‘inchief
feta’ because of his being first ‘Pir of Feta’. Binary classification in some “Futuvvetname”
books accepted Abu Bakr as understanding way (kavli) and Ali as militarist
way (seyfi) of ‘Feta’. Seyfi branch of ‘Futuvvet’ accepts Ali as a model protagonist
of bravery and adopt love of Ali and Ahl al Bayt as virtue and sacred duty.
They consider ways of people of ‘Futuvvet’ as a way of Ali. They believethat ‘Futuvvet’passed from Mohammed to Ali and there are judgements about sainthood and
futuvvet of Ali Koran and hadiths. These provide evidence that Ali took his place
among the people of Futuvvet. Compiled books about ‘futuvvet’ in Anatolia differ
according to authors but also seen written in accordance with thought of ‘pro-Ali’
Nasser Khalifa who wants reconcile the theoretical systems of different denominations.
Harputlu Nakkaş İlyasoğlu Ahmed’s Tuhfat el-Vasaya has content showing
marks Sunni thought about Ali and other Islam Caliphets. The same content is seen
in Hace-i Can Ali’s Futuvvetname and many other Futuvvetname and even a manuscript
of Radavi’s Futuvvetname with İmamiyye tendency. The genealogy of “Ahi”s
is bonded to Ali in some “Futuvvetname”s. As making mention of genealogy of Futuvvet,
the origin and the leadership of Futuvva found "EmirilMüminin" Ali and his
descendants. The idea of Futuvvet came from Ali is strengthened by binding succession
to Ali. Ali figure under the influence of Shia is clearly seen in compiled “Futuvvetname”
s after Safavid-Shiite propaganda type activities, which started in large
parts of Anatolia in XV. Century.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
Fütüvvet ehli, geleneksel olarak baş “fetâ” kabul edilen Hz. Ali’ye, ilk pîr
olması nedeniyle bağlı olduğunu iddia etmektedir. Bazı fütüvvetnâmelerde Hz. Ebû
Bekir’in “kavlî”, Hz. Ali’nin “seyfî” olduğu kabul edilen ikili bir tasnif görülür. Fütüvveti
kendilerine şiar edinen seyfî kolunun, yiğitlik bakımından örnek kahramanının
Hz. Ali olması; fütüvvet ehlinin yollarını “Ali yolu” sayması; Hz. Ali ve Ehl-i
Beyt sevgisini en büyük fazilet ve vecibe olarak kabul etmesi; fütüvvetin Hz. Peygamber’den
Hz. Ali’ye intikal ettiğine inanma esası; dâimâ Hz. Ali’nin vilâyeti ve fütüvveti
hakkında âyet ve hadîslerle istidlallerde bulunulması, Hz. Ali’nin fütüvvet
ehli nezdindeki konumunu gösteren örneklerdir. Anadolu’da telif edilen fütüvvetle
ilgili eserler, yazarlarına göre farklılık arz etmekle birlikte, farklı mezheplerin nazarî
sistemlerini uzlaştırmak isteyen Halife Nâsır’ın yarı Hz. Ali yanlısı anlayışı doğrultusunda
yazılmış oldukları kanaati mevcuttur. Harputlu Nakkaş İlyasoğlu
Ahmed’in Tuhfat el-Vasâyâ’sı, Hz. Ali ve diğer halifeler hakkında Sünnî anlayışın izlerini
gösteren bir muhtevaya sahiptir. Aynı muhteva, Hâce-i Cân Ali Fütüvvetnâmesi
ve diğer birçok fütüvvetnâmede hatta İmâmiyye temayüllü Radavî
Fütüvvetnâmesi’nin bir nüshasında da görülmektedir. Bazı fütüvvetnâmelerde Ahilerin
şecereleri Hz. Ali’ye kadar ulaştırılır. fütüvvet seçeresi zikredilirken, fütüvvetin
kökeni ve önderliği “Emirü’l-Mü’minîn” Hz. Ali’ye ve onun soyundan imamlara çıkarılır.
Silsilenâmenin tâ Hz. Ali’ye kadar çıkarılmasıyla fütüvvetin Hz. Ali’den geldiği
fikri kuvvetlenmektedir. XV. asırda Anadolu’nun geniş bölgelerinde başlayan
Safevî-Şiî propagandası türü faaliyetler sonrası telif edilen fütüvvetnâmelerde açık
bir şekilde Şia etkisinde bir Hz. Ali figürü görülmektedir.
FULL TEXT (PDF):
- 10
33 - 60