You are here

İslam Hukukuna Göre Anne Rahminde Sakat Olan Çocukların Kürtaj Yoluyla Düşürülmesinin Hükmü

Journal Name:

Publication Year:

Abstract (Original Language): 
Bu araştırma, özellikle tıp alanında, insanların hayatına yeni giren çağdaş problemlerin en önemlilerinden biri olan anne rahminde sakat olan çocuğun düşürülmesi meselesini ortaya koymaktadır. Bu türden bir kürtajın hükmünü bilmek önemlidir. Ancak bundan önce çocuğun (ceninin/ embriyonun) anne rahmindeki hayatını ve geçirdiği aşamaları bilmek için bir giriş yapmak gerekmektedir. Nitekim Kur’an-ı Kerim ve Hz. Peygamber’in sünneti bu aşamaları: Döl suyu (nutfe), pıhtı (alaka) ve et parçası (mudga) olarak açıklamıştır. Daha sonra ruhun üflenmesi ile çocuğun gerçek hayatı başlamaktadır ki, bu da yüzyirmi gün geçtikten sonra gerçekleşir. Anne rahmindeki çocuğun noksan vücûb (hak) ehliyeti vardır. Bu ehliyet anne rahmindeki çocuğa (cenîn) bazı insanî haklar sağlar, ancak ona hiçbir yükümlülük getirmez. Mirasçı olma, vasiyete ehil olma, şüf’a hakkına sahip olma, hibeyi alabilme ve lehine vakıf yapılabilmesi İslam’ın bu aşamadaki çocuğa sağladığı haklardan bazılarıdır. Hayat ve neseb hakkı da böyledir. Bu konularda İslam hukukçuları arasında tafsilat ve görüş ayrılıkları bulunmaktadır. Önceki İslam hukukçularımız, çocuk düşürmenin hükmünü genel olarak ele almış ve anne rahmine düşmesinin üzerinden dört ay geçen yani kendisine ruh üflenen çocuğun kürtaj edilmesinin haram olduğu hükmünde görüş birliği etmişlerdir. Ancak çocuk, karnında kalması durumunda öleceği kesin olan anneyi kurtarmak gibi zarûrî durumlarda çocuğun düşürülmesine cevaz vermişlerdir. Ruhun üflenmesinden önce çocuğun kürtaj yoluyla düşürülmesi konusunda ise farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Bunlar içerisinden tercihe şâyan olan görüş, çocuğun düşürülmesini mübah kılan bir özür bulunması durumunda düşürmeyi câiz sayan görüştür. Hanefilerin çoğunluğu ve onlara katılan Şafii ve bazı Hanbeli fakihleri bu görüştedir. Bazı insanlar, aile planlamasına rağbet etme, fuhşu örtbas etme, annenin AİDS hastalığına yakalanması durumu ve hamilelik yüzünden memedeki çocuğun zarar görmesi gibi mazeretler sebebiyle çocuğun düşürülebileceğini ileri sürmektedirler. Halbuki İslam hukukçuları bu hususların çoğunu çocuğun kürtaj edilmesi için bir özür kabul etmemiştir. Ancak kürtaj, çocuğa ruhun üflenmesinden önce olursa, bunların bir kısmı geçerli mazeret sayılabilir. Zaruret ise miktarınca takdir olunur. Sakat çocuğun düşürülmesinin hükmü –ki, araştırmamızın esas konusu budur-, sakatlığın durumuna göre değişiklik arz eder. Buna göre, tedavisi mümkün olan basit yaratılış bozukluklarından dolayı çocukların kürtaj edilmesi câiz olmaz. Tedavisi imkânsız şiddetli bozukluklara gelince; bu durumda olan çocuklar çoğu kere kürtaja gerek kalmadan kendiliğinden düşmekte veya doğumdan sonra kendiliğinden ölmektedir. Tedavisi son derece zor olan, fakat zorlukla ve çile çekerek yaşayabilen ağır bozukluklara uğramış çocuklar ruh üflenmeden önce düşürülebilirse de bu aşamadan sonra düşürülmeleri câiz olmaz. Her şeyi en iyi bilen ve en güzel hüküm veren ancak Allah’tır.
FULL TEXT (PDF): 
441
485

REFERENCES

References: 

Atavî, Fethiye Mustafa, el-İchâz beyne’ş-şer’ ve’l-kânûn ve’t-tıbbi, Mektebetü
Sâdır, 1. baskı, 2001.
Abdulvehhab Ebu Süleyman, Fıkhu’z-zarûre ve tatbîkâtuhâ’l-muâsıra, Cidde, 1.
baskı, 1414.
Abdullah et-Tarîkî, Tanzîmu’n-nesl, 3. baskı, 1414.
Ahlam Kavasime, Mevsûatü’l-hamli ve’l-vilâde, Daru Üsame, 1. baskı, Ürdün,
2002.
Buhari, Sahih, Dâru İbn Kesir ve’l-yemâme, 3. baskı, 1407.
Behûtî, Mansur b. Yunus, Keşşâfu’l-kınâ’, Dâru’l-fikr, 1402.
Ba’lî, Ebû Abdullah Şemsüddin, el-Mutli’ alâ ebvâbi’l-mukni’, (thk., Muhammed
Beşir el-Edlebî), el-Mektebetü’l-İslami, 1401.
Bisam, Abdullah, Neylü’l-meârib fî tehzîbi şerhi umdeti’t-tâlib, en-Nahdatu’lhadisiyye,
2. baskı.
Beğavî, Tefsîr, Dâru Tayyibe, 2. baskı, 1412.
Derdîr, Ahmed es-Sâvî, Bülğatü’s-sâlik li akrabi’l-mesâlik, Dâru’l-kütübi’lilmiyye,
1. baskı, 1415.
Derdir, Haşiyetü’d-desûkî, İsa el-bâbi’l-Halebî, Mısır.
Ebû Mansur es-Seâlibî, Fıkhu’l-lüga ve esrâru’l-Arabiyye (thk., Ahmed Faiz),
Dâru’l-kitâbi’l-Arabî, 1. baskı, 1413.
Ensârî, Fevâtihu’r-rahamût, Bulak, 1. baskı, 1322.
Ebû Davud, Sünen (thk., Muhammed Avvame), Daru’l-kubbe, Cidde, 1419.
Feyyûmî, Ahmed Muhammed, el-Misbâhu’l-münîr fî ğarîbi’ş-şerhi’l-kebîr, el-
Mektebetü’l-asriyye, Beyrut, 2. baskı, 1318.
Fîrûzabâdî, el-Kâmusu’l-muhît, Müessesetü’r-risâle, Beyrut, 2. baskı, 1407.
Gazâlî, İhyâu ulûmiddîn, Daru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Hallaf, Abdulvehhab, Usûlü’l-fıkh, Mektebetü’d-da’veti’l-İslamiyye, Şebâbu’l-Ezher,
8. baskı.
İbn Münzir, el-İcmâ’ (thk., Fuad Abdulmün’im), Tab’a ruâsetü mehâki-i Katar, 2.
baskı, 1407.
İbnü’l-Vekil, el-Eşbah ve’n-nezâir (tahkîk, Ahmad el-Ankarî-Adil eş-Şuveyh),
Mektebetü’rrüşd, Riyat 1. baskı, 1414.
İbnü’l-Kayyim el-Cevziyye, İ’lâmu’l-muvakkiîn, Daru’l-kütübi’l-ilmiyye, Lübnan, 1.
baskı, 1408.
İbn Kayyim el-Cevziyye, et-Tibyân fî aksâmi’l-Kur’ân, Dâru’l-ma’rife, Beyrut,
1402.
İbn Rüşd, Muhammed el-Hafîd , Bidâyetü’l-müctehid, (ta’lik ve tahkik, Muhammed
Subhî Hallâk), Mektebetü İbn Teymiyye, Kâhire, 1. baskı, 1410.
İbn Kesir, Tefsîr (thk., Sâmî Selâme), Dâru Tayyibe, 1. baskı, 1418.
İbn Emir el-Hac, et-Takrîr ve’t-tahbîr, et-Tab’atu’l-emîriyye, 1416.
İbn Receb el-Hanbelî, Câmiu’l-ulûmi ve’l-hikem (thk., Şuayb el-Arnaûd-İbrahim
Bâ Hüseyn), Müessesetü’r-risâle, 2. baskı, 1413.
İbn Abidin, Haşiyetü reddi’l-muhtâr, Dâru’l-fikr, 2. baskı, 1386.
484 * Abdullah KAHRAMAN
İzzüddin ed-Denşâvî, el-Cenînu fî hatarin, emrâz ve teşevvühâtü’l-mevâlîd,
el-Esbabu ve’t-teşhîs ve’l-ilâc, Dâru’l-merîh, 1410.
İbn Mace, Sünen (thk., M. Fuad Abdulbaki), el-Mektebetü’l-İslamiyye, Türkiye.
İbn Kayyım el-Cevziyye, Zâdu’l-meâd (thk., Şuayb-Abdulkadir el-Arnaud), 15.
baskı, 1407.
İbnü’l-Cevzî, Zâdü’l-mesîr, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1414.
İbn Teymiyye, el-Fetâvâ’l-kübrâ, Dâru’l-ma’rife, Beyrut, 1. baskı, 1409.
İbn Sina, el-Kânun fi’t-tıbb, Dâru Sâdır, Beyrut.
İbn Receb el-Hanbelî, Kavâid, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1413.
İbn Manzur, Lisânü’l-Arab, Dâru’l-fikr, Beyrut, 1. baskı, 1410.
İbn Kudâme, Muvaffak el-Makdisî, el-Muğnî, 1. baskı, Kahire.
İbn Teymiyye, Mecmûu’l-fetâvâ (nşr. Abdurrahman b. Kasım ve oğlu Muhammed),
Tabatu Melik Halid.
Kadı Ebû Abdullah Muhammed el-Ensarî, Şerhu hudûdi İbn Arfe, Tab’u vizaratü’levkâf
ve’ş-şuûni’l-İslamiyye el-Mağribiyye, 1412.
Kardâvî, Yusuf, Fetâvâ muâsıra, Dâru’l-vefâ, 3. baskı, 1415.
Kardavî, Yusuf, el-Helal ve’l-harâm, Mektebetü Vehbe, 1421
Kâsım el-Konevî, Enîsü’l-fukahâ fî ta’rîfâti’l-elfâzi’l-mütedâvileti beyne’lfukahâ
(thk., Ahmed el-Kübeysî), Daru’l-vefâ, Cidde, 2. baskı, 1407.
Kasanî, Ebu Bekir b. Mesud, Bedâyiu’s-sanâyi’, Tasvîru dâri’l-kütübi’l-ilmiyye.
Komisyon, Dirâsât fıkhiyye fî kadâyâ tıbbiye muâsıra, Dâru’n-Nefâis, Ürdün, 1.
baskı, 1421.
Kurtubî, Tefsir, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1408.
Kurtubî, et-Temhîd limâ fi’l-Muvatta mine’l-meânî ve’l-mesânîd (thk., Said
Ağrâb), 1387.
Muhammed Ebû Zehra, Usûlü’lfıkh, Dâru’l-meârif, Mısır.
Muhammed Naim Yasin, Ebhâs fıkhiyye fî kadâyâ tıbbiye mu’âsıra, Daru’nnefâis,
3. baskı 1421.
Maverdî, Ahkâmu’s-sultâniyye, Daru’l-kütübi’l-Arabî.
Mahmud Şeltut, el-İslamu akideten ve şeriaten, Daru’ş-şurûk,13. baskı, 1414.
Merdâvî, el-İnsâf fî ma’rifeti’r-râcihi mine’l-hilâf alâ mezhebi İmam Ahmed,
Daru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî.
Muhammed el-Bârr, el-Cenînü’l-müşevveh ve’l-emrâzu’l-verâsiyye, Dâru’lkalem,
1. baskı, 1411.
Muhammed el-Bârr, Halku’l-insan beyne’t-tıbbi ve’l-Kur’ân, Dâru’s-Saudiyye,
Cidde, 7. baskı, 1988.
Macid Tayfur, Rav’atu’l-halk, ed-Dâru’l-Arabiyye li’l-ulûm, 1. baskı, 1412.
Malik b. Enes, el-Müdevvenetü’l-kübrâ, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1415.
Muhammed el-Bârr, Müşkiletü’l-ichâz dirâse tıbbiye fıkhiyye, Dâru’s-saudiyye,
2. baskı 1407.
Mahmud Abdurrahim Abdulmün’im, Mu’cemu’l-mustalahât ve’l-elfâzi’lfıkhiyye,
Dâru’l-fazîle, Kahire.
Mevsû’atu’l-fıkhiyye, Daru’s-selâsil, 2. baskı, 1407.
Mecelletü’l-buhûsi’l-fıkhiyyeti’l-muâsıra, sayı, 26, 1416
Mecelletü’l-hikme, sayı, 13, cemâdi’s-sânî, 1418.
Mecelletü’l-adl, sayı, 6, Rebiu’l-âhir, 1421.
İslam Hukukuna Göre Anne Rahminde Sakat Olan Çocukların Kürtaj * 485
Mecelletü’l-ş-şerîa ve’d-dirâsâti’l-İslamiyye, Camiatü Kuveyt, sayı, 28,
Zülkade, 1416.
Müslim, Sahih (thk., M. Fuad Abdulbaki), Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî.
Nevevi, Şerhu sahîh-i Müslim, el-Matbaatu’l-Mısriyye bi’l-ezher, 1. baskı, 1347.
Nesefî, Talibetü’t-talebe fi’l-ıstılâhâti’l-fıkhiyye (nşr., Halid el-Akk), Dâru’nnefâis,
1. baskı, 1416.
Ömer Muhammed Ğânim, Ahkâmu’l-cenîn fi’l-fıkhi’l-İslâmî, Daru’l-Endelüs el-
Hadrâ, Daru İbn Hazm, 1. baskı 1321.
Pezdevî, Keşfü’l-esrâr alâ usûli’l-Bezdevî, Dâru’l-kitâbi’l-Arabî, Beyrût, 1414.
Râzî, Ebu Bekir Muhammed b. Zekeriyya, el-Hâvî fi’t-tıbb, Dâru ihyâi’t-türâsi’l-
Arabî, 1. baskı, 1422.
Remli, Nihâyetü’l-muhtac, Tab’atu Mustafa el-Babi’l-Halebî, Mısır.
Serahsî, Ebû Bekir Muhammed, el-Mebsut, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye.
Serahsî, , Usûlü’s-Serahsî (thk., Ebu’lVefâ el-Efgânî), Daru’l-kütübü’l-ilmiyye,
Beyrut 1. baskı, 1414.
Suyutî, Celalüddin, el-Eşbah ve’n-nezâir, Daru’l-kitabi’l-Arabî, Beyrut 1. baskı,
1407.
Şirbinî, Hatib, Muğni’l-muhtâc, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1415.
Şevkani, Muhammed b. Ali, Neylü’levtâr, Mektebetü’l-külliyyâti’l-Ezheriyye, Kahire.
Şevmân, Abbas, İchâzu’l-hamli ve mâ yeterattebu aleyhi min ahkâm fi’şşerî’a,
Daru’s-sekâfiyye, Kâhire, 1. baskı 1419.
Şâfiî, Ebû İdris, el-Ümm, Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1. baskı, 1413.
Taberî, İbn Cerir, Tefsîr, Matbaatu’l-bâbi’l-Halebî, 3. baskı, 1388.
Tantavî, Ali, Fetâvâ (nşr, Mücahid Diraniyye), Dâru’l-menare, Cidde, 1. baskı,
1985.
Tirmizî, Sünen (thk., M. Fuad Abdulbaki), Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, Kahire.
William Berih, Tecennübü ıskâti’l-haml, 1. baskı, 1412.
Zerkâ, Mustafa, Fetâvâ, Dâru’l-kalem, 1. baskı, 1420.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com