You are here

1930'LU YILLARDA KAŞGAR'DA ÇIKAN "ŞERQÎ TÜRKİSTAN HAYATİ", "ERKİN TÜRKİSTAN" VE "YENGİ HAYAT" GAZETELERİNDEKİ BAZI ŞİİRLER

SOME POEMS PUBLISHED IN THE "ŞERQ Î TÜRKİSTAN HAYATİ", "ERKİN TÜRKİSTAN" AND "YENGİ HAYAT" NEWSPAPERS IN 1930's IN KASHGAR

Journal Name:

Publication Year:

Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
Since th e beginning of the 20th century a large number of newspapers and journals have been published by the effect of Jedidist Movement in various regions of East Turkistan. "Şerqî Türkistan Hayati", "Erkin Türkistan", "Yeni Hayat" newspapers are some of them. The language of the newspapers mentioned, which were published in 1930's, shows the characteristics of a mixed language composed of Chagatai Uyghur Turkish, Turkey Turkish, Tatar Turkish, and Uzbek Turkish. A large number of poems have been published in these newspapers and these are regarded as the first samples of contemporary Uyghur poetry. Sociological themes and issues like wisdom, education, enlightenment, freedom, justice, equality, unity and solidarity are treated in these poems, which were also ornamanted with folk literature verse besides Chagatai poems' verse. The poems, which were published in three newspapers mentioned, are collected in this article; they are transcribed and evaluated generally.
Abstract (Original Language): 
Ceditçilik hareketinin etkisiyle 20. yüzyılın başlarından itibaren Doğu Türkistan'ın çeşitli bölgelerinde çok sayıda gazete ve dergi çıkarılmaya başlamıştır. "Şerqî Türkistan Hayati", "Erkin Türkistan", "Yeni Hayat" gazeteleri bunların bazılarıdır. 1930'lu yıllarda çıkarılan söz konusu gazetelerin dili Çağatay Uygur Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Tatar Türkçesi, Özbek Türkçesine ait unsurlarından oluşturulmuş karma dil özelliği göstermektedir. Ayrıca, bu gazetelerde çok sayıda şiir basılmış olup, bunlar çağdaş Uygur şiirinin ilk ürünleri sayılır. Çağatay şiiri nazım biçimlerinin yanı sıra, halk edebiyatı nazım biçimleriyle de düzelenmiş bu şiirlerde ilim, eğitim, uyanma, özgürlük, adalet, eşitlik, birlik beraberlik gibi sosyal muhtevalı tema ve konular işlenmiştir. Bu makalede söz konusu üç gazetede basılmış şiirler bir araya getirilmiş, transkripsiyonu yapılmış ve genel bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
1
42

REFERENCES

References: 

ffl BARAN Lokman, "Çağdaş Uygur Edebiyatının Oluşumu", Bilig, 2007.
£Q HOŞUR Erkin, "Azadlıktın Burun Ş incangda Tarqıtılğan Gezit-Jornallar" (1949 Yılından Önce Doğu Türkistan'da Dağıtılan Gazete ve Dergiler), Şincan Tarix Materyalliri, Sayı. 15.
ffl İSMAYİL Ablimit ve İslam MAHMUTCAN, Hazirqi Zaman Uyğur Edibliri (Çağdaş Uygur Yazarları), Şincan Xelq Neşriyati, Ürümçi, 1993
ffl KAŞGARLI Sultan Mahmut, Çağdaş Uygur Türklerinin Edebiyatı, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1998
£Q OSMAN İsmayil, "Azadlıktın İlgiri Şincangnıng Herqaysi Caylında Neşr Qılınğan Gezit-Jornallar Heqqide Eslime" (1949 Yılından Önce Doğu Türkistan'ın Çeşitli Yerlerinde Yayınlanan Gazet ve Dergiler Hakkında Anılar), Şincan Tarix Materyalliri, Sayı. 32, Şincan Xelq Neşriyati, Urumçi, 1992.
£Q SUTAN Azad, Bügünki Zaman Uyğur Edebiyati Toğrisida (Moder Uygur Edebiyatı Hakkında) Şincan Xelq Neşriyati, Ürümçi, 1997.
ffl TATLİQ Ershidin, "1949-Yıldın Burun Şincangda Çıkarılan Gezit-Jornallar" (1949 Yılından Önce Doğu Türkistanda Çıkarılan Gazeteler), http://uyghur.xjass.com/ lading/content/2009-04/07/content_74246.htm ( 04. 12. 2012).
ffl TEKLİMAKANİ Abdureup, Çağatay Uyğur Tili Grammatikisi, Milletler Neşriyati, Pekin, 2007.
£Q TURAK, Eli, "Uyğur Gezitçilik Tarixidin Umumiy Katalog" (Uygur Gazetecilik Tarihinin Genel Kataloğu), Şincan Kütüxaniçiliki, Sayı. 4, 1994.
£Q Uyğur Edebiyati Tarihi, C: 3, Milletler Neşriyati, Pekin, 2006.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com