FATİH EGE, MASALLARDA BİLİNCİN DÖNÜŞÜMÜ VE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ (KUZEYDOĞU ANADOLU MASALLARI ÖRNEKLEMİNDE), KÜLTÜR AJANS YAYINLARI NO: 320 KARADENİZ DERGİ SERİSİ: 7, ANKARA, 2016, 364 S.

Mit, efsane, masal ve destan gibi anonim halk edebiyatı ürünleri üzerine araştırmacılar tarafından bilimsel seviyede pek çok araştırma yapılmıştır. Derleme, tasnif ve tahlil olmak üzere üç farklı şekilde sürdürülen bu çalışmaların son yüzyılda artan bir hızla devam ettiğini söylemek mümkündür. Masal türü hakkında Grimm Kardeşlerin öncülüğüyle başlayan çalışmalar, günümüzde de devam etmektedir. Türk masalları üzerine de yapılmış olan birçok çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmaların Türk masallarının kaynağına ulaşma, tasnifini yapma ve yapısal olarak çözümleme gibi amaçlar taşıdığı görülür. Masal çözümlemelerinde yeni kuram ve yöntemlerin kullanıldığı bilinmektedir. Psikoanalitik Kuram ve Yöntem de masalları çözümlemede araştırmacılar tarafından kullanılmaktadır. Sadece halk edebiyatı ürünlerinde değil, resim ve sinema gibi farklı sanat alanlarında da kullanılan bu yöntem, eserlerin farklı bir bakış açısıyla okunmasına ve yorumlanmasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenle araştırmacılar bu yöntemi kullanarak eserleri farklı bir bakış açısıyla çözümlemeye çalışmaktadırlar. Bu araştırmacılardan biri de Fatih Ege’dir. Araştırmacı, Masallarda Bilincin Dönüşümü ve Dönüştürülmesi (Kuzeydoğu Anadolu Masalları Örnekleminde) adlı çalışmasında Kars, Ardahan ve Iğdır masallarını Psikoanalitik kuram ve yönteme göre çözümlemiştir. Çalışma, Giriş ve Sonuç bölümü hariç dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümü iki başlık altında ele alınmıştır. Birinci kısım Masallar İle İlgili Temel Tanımlar ve Değerlendirmeler olarak adlandırılmış ve bu başlık altında masal hakkında yapılan tanımlamalar, tasnifler ve değerlendirmeler ayrıntılı bir şekilde verilmiştir. Türk masalları üzerine yerli ve yabancı araştırmacıların yaptığı çalışmalar belirtilmiştir. İkinci kısımda Kuramsal Çerçeve adlı başlık altında, araştırmacının masal metinlerini analiz etmede kullandığı psikoloji ve analitik psikoloji bilimlerinin kuramsal çerçevesi anlatılmıştır. Kuramsal çerçeve içerisinde arketip kavramı ve bu kavramın anlatılarda yansıyan örnekleri tanıtılmıştır.