You are here

AKTİF YURTTAŞLIK ÖLÇME ARACININ GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

A STUDY ON THE DEVELOPMENT OF ACTIVE CITIZEN QUESTIONNAIRE

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11645
Abstract (2. Language): 
Active citizenship has become a widely used and accepted concept in both academic studies and projects conducted within the context of European Union citizenship efficiencies. However, research on measuring active citizenship has been at an early stage of development. Measurement instruments found in the existing literature are prepared for either nonadolescents or with a pragmatic concern for easy data obtainment based on the items of widely used international questionnaires. With the aims of overcoming some of these limits and developing a questionnaire that can be used in the Turkish context, in this study, we developed and provided information about theoretical basis of the Active Citizenship Questionnaire (ACQ) and of its development, with some findings for its reliability and validity scores. The ACQ comprised of four main domains and seven sub-domains; Knowledge (following media, knowledge and awareness), Skills (citizenship self-efficacy), Values (equality and solidarity, democratic values), and Participation (organizational membership, organizational participation, demonstration and protest). With a total 73-item questionnaire, the ACQ’s Cronbach Alpha’s reliability scores were found .90 for total items, and .76, .76, .85, .78 for knowledge, values, skills and participations domains respectively. An explanatory factor analysis for each four domains indicated that all factor items had loadings above .30, and total variances explained by the factors were found between 50,929 % and 82,388 %. These results indicate that the ACQ is a reliable and valid measurement instrument. However, since this is the first study conducted within the Turkish context, further research needed to examine the factorial structure of the ACQ.
Abstract (Original Language): 
Aktif yurttaşlık, AB yurttaşlık yeterlikleri kapsamında yürütülen proje ve akademik çalışmalarda kullanılmakta olan yaygın ve yerleşik bir kavram haline gelmiştir. Ancak, aktif yurttaşlığı ölçme çalışmaları henüz gelişim aşamasındadır. Uluslararası literatürde var olan ölçme araçları ya yetişkin olmayanlar için hazırlanmış, ya da pragmatik bir tercihle veri elde etme kolaylığı göz önünde bulundurularak bazı uluslararası veri toplama ölçme araçlarının maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada, bu sınırlılıkları aşmak ve Türkiye bağlamında kullanılmak üzere geliştirdiğimiz Aktif Yurttaşlık Ölçme Aracı’nın (AYÖA) kuramsal temeli, geliştirilme süreci ve geçerlik ve güvenirliliği ile ilgili sonuçlara yer verilmiştir. Bilgi (medya takibi, bilgi ve farkındalık), Beceri (öz-yeterlilik) , Değer (eşitlik ve dayanışma, demokratik değerler) ve Katılım (örgütsel üyelik, örgütsel katılım, gösteri ve protesto) olmak üzere dört ana boyuttan, bu boyutlara ilişin yedi alt boyuttan meydana gelmiştir. Toplam 73 maddeden oluşan AYÖA’nın Cronbach alpha güvenirlik değerleri ölçme aracının tümü için .90; bilgi, değer, beceri ve katılım boyutları için sırasıyla 76, .76, .85 ve .78 olarak bulunmuştur. Alt boyutlara ilişkin faktör analizinde faktör yük değerleri .30’un üzerinde, faktörlerin toplam varyansı açıklama oranının ise % 50,929 ile % 82,388 arasında olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, AYÖA’nın güvenirliğe sahip bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Ancak, ölçme aracı henüz gelişim aşamasında olduğu için faktörel yapısı üzerinde yeni çalışmalar yapılması gerektiğini düşünüyoruz.
251
272

REFERENCES

References: 

Aristoteles, (2006). Politika, Türkçesi: Mete Tuncay, İstanbul: Remzi Kitapevi.
Aslan, Ş. (2009). Karizmatik liderlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi: “Kurumda çalışma yılı” ve “ücret” değişkenlerinin rolü. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 256-275.
Bal, H., (2015). Siyaset teorisinde vatandaşlık modelleri: Herman R. Van Gunsteren’in sınıflandırması / Citizenship models in political theory: Herman R. Van Gunsteren’s Classification”, TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, ISSN: 1308-2140, (Prof. Dr. H. Ömer Karpuz Armağanı), Volume 10/14 Fall 2015, ANKARA/TURKEY, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8964, p. 17-36.
Berten, A., Silveir, P. ve Pourtosis, H. (2006). Liberaller ve cemaatçiler. Ankara: Dost Kitapevi.
Bitmiş, M. G., Sökmen, A., & Turgut, H. (2014). Örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirliğinin yeniden değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16, 2, 1-14.
Çermik, F. – Çalışoğlu, M., & Tahiroğlu, M. (2016). “Sınıf Öğretmenlerinin Küresel Vatandaşlık Eğitimi İle İlgili Görüşlerinin İncelenmesi / Analysis of the Opinions of Primary- School Teachers About the Global Citizenship Education”, TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, ISSN: 1308-2140, (Prof. Dr. Hayati Akyol Armağanı), Volume 11/3 Winter 2016, ANKARA/TURKEY, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9436, p. 775-790.
EU Citizenship Report (2013). http://ec.eurepa.eu/justice/citizens.
Habermas, J. (1996). Between facts and norms. Cambridge: The MIT Press.
Habermas, J. (2002). Öteki olmak ve öteki ile yaşamak. Türkçesi, İlknur Aka, İstanbul: YKY.
Haeffel, G. J., Gibb, B. E., Metalsky, G. I., Alloey, L. B., Abramson, L. Y., Hankin, B. L., Joiner, T. E., & Swendsen, J. D. (2008). Measuring cognitive vulnerability to depression: Development and validation of the cognitive style questionnaire. Clinical Psychological Review, 28, 824-836.
Hoskins, B. L., & Mascherini, E. M. (2009). Measuring active citizenship through the development of a composite indicator. Social Indicator Research, 90, 459–488.
Hoskins, B., Villalba, C. M. H., & Saisana, M. (2012). The 2011 civic competence composite indicator. Luxembourg: Publication Office of the European Union.
Hoskins, B., Saisana, M., & Villalba, C. M. H., & (2015). Civic competence of youth in Europe: measuring cross national validation through creation of a composite indicator. Social Indicator Research, 123: 431-457.
268 Sedat YAZICI - Hakan ARSLAN - Ensar ÇETİN - Kemal DİL
Turkish Studies
International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 12/12
Hünler, S. Z. (1997). İki adalet arasında. Ankara: Vadi Yayınları.
Isın, E. F. ve B. S. Turner (2002). Handbook of citizenship studies, London:Sage.
İnandı, Y., & Büyükozkan, A. S. ( 2013). İlköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin örgütsel yurttaşlık davranışlarının tükenmişliklerine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 13, 3, 1535-1550.
Jacobs, R., Smith, P., & Goddard, M. (2004). Measuring performance: An examination of composite performance indicators. York: Centre for Health Economics University of York.
Kymlicka, W. (2004). Çağdaş Siyaset Felsefesine Giriş. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Marshall, T. H. & Bottomore, T. (2000). Yurttaşlık ve toplumsal sınıflar. Ankara: Gündoğan.
Memişoğlu, H. (2014). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerine göre vatandaşlık eğitimi. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/5 Spring 2014, s. 1565-158.
Mulhall, S. ve Swift, A. (1996). Liberals and communitarians. Oxford: Blackwell Publishers.
NCSS, (2001). Creating effective citizens: A position statement of national council for the social study, http://www.socialstudies.org/sites/default/files/publications/se/6505/65....
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGrawHill.
OECD, (2008). Handbook on constructing composite indicators: Methodology and user guide. www.oecd.org/publishing/corrigenda.
Oğuz, E. (2011). Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ile yöneticilerin liderlik stilleri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi,17, 3,377-403.
Özyer, K., Orhan, U., & Dönmez Orhan, D. (2012). Demografik özelliklerin örgütsel vatandaşlık davranışının alt boyutları ile ilişkisi: Bankacılık sektöründe bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27, 1, 181-204.
Peterson, A., & Knowles, C. (2009). Active citizenship: a preliminary study into student teacher understandings. Educational Research, 51(1), 39-59.
Peterson, C., Semmel, A., Baeyer, C. V., Abramson, L. Y. Metalsky, G. I., & Seligman, M. E. P. (1982). The attributional style questionnaire. Cognitive Therapy and Research, 6, 287-300.
Petitt, P. (1998). Cumhuriyetçilik: Bir özgürlük ve yönetim teorisi. Türkçesi: A. Yılmaz, Ankara: Ayrıntı Yayınları.
Schultz, W., Ainley, J., Fraillon, J. Kerr, D., & Losito, B. (2010). Initial findings from the IEA international civic and citizenship education study. Amsterdam: IEA.
Smith, R. M. (2002). Modern citizenship. E. F. Isın & B. S. Turner, (ed.). Handbook of citizenship studies, London:Sage, 105-115.
Steenkamp, C., & Loubser, R. (2016). Active citizenship: A comparative study of selected young and established democracies. Politicon, 43, 1, 117-134.
Taylor, C. (2006). Yanlış anlaşmalar: Liberalizm-cemaatçilik üzerine. Berten, A., Silveir, P. ve Pourtosis, H. içinde, Liberaller ve Cemaatçiler, Ankara: Dost Kitapevi, s. 77-104.
Aktif Yurttaşlık Ölçme Aracının Geliştirilmesi Üzerine Bir Çalışma 269
Turkish Studies
International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 12/12
Weerd, M. D., Gemmeke, M., Rigter, J., & Rij, C. V. ( 2005). Indicator for monitoring active citizenship and citizenship education. Amsterdam: Research Report for the European Commission.
Westheimer, J., ve Kahne, J. (2004). What kind of citizens? The politics of education of democracy. American Educational Reserach, 41, 2. 237-269.
Williams, M. S. (2007). Citizenship as idendity, citizenship as shared fate, and the functiion of multicultural education, Citizenship and Education in liberal-democracy societies, K. McDonough & W. Feinberg (ed.), Oxford: Oxford University Press, s. 208-247.
Wolfram Schulz, W., Ainley, J., Fraillon, J., Kerr, D., ve Losito, B. (2010). ICCS 2009 international report: Civic knowledge, attitudes, and engagement among lower- secondary school students in 38 countries. New Zealand: MultiCopy Netherlands.
Yazıcı, A. & Yazıcı, S. (2015). Saygı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması”, Turkish Studies, 10, 14, 769-780.
Aktif Yurttaşlık Ölçme Aracı (AYÖA)
Bilgi
Medya takibi
1- Bir günde, yaklaşık olarak kaç saat televizyon izliyorsunuz?
2- Bir günde, televizyonda haberleri ya da siyaset ve güncel olaylarla ilgili programları izlemeye ortalama ne kadar zaman ayırıyorsunuz?
3- Bir günde, yaklaşık olarak kaç saat radyo dinliyorsunuz?
4- Bir günde, radyoda haberleri ya da siyaset ve güncel olaylarla ilgili programları dinlemeye ortalama ne kadar zaman ayırıyorsunuz?
5- Bir günde, yaklaşık olarak kaç saat gazete okuyorsunuz?
6- Bir günde, gazetede haberleri ya da siyaset ve güncel olaylarla ilgili programları okumaya ortalama ne kadar zaman ayırıyorsunuz?
7- Bir günde, İnternet kullanmaya ortalama ne kadar zaman ayırıyorsunuz?
8- Bir günde, İnternette haberleri ya da siyaset ve güncel olaylarla ilgili yazıları okumaya ortalama ne kadar zaman ayırıyorsunuz?
Bilgi ve farkındalık
9- Siyasete ne kadar ilgi duyuyorsunuz?
10- Çevrenizdeki insanlarla ne sıklıkla siyaset konuşursunuz?
11- Çevrenizdeki insanlarla Türkiye’deki güncel olayları ne sıklıkla konuşursunuz?
12- Çevrenizdeki insanlarla yaşadığınız yerdeki (köy/mahalle/semt) olayları ne sıklıkla konuşursunuz?
13- Bir vatandaş olarak, sorumluluklarınızı ne kadar biliyorsunuz?
14- Devletin temel organlarının (yasama, yürütme, yargı vb) görev ve sorumluluklarını ne düzeyde biliyorsunuz?
270 Sedat YAZICI - Hakan ARSLAN - Ensar ÇETİN - Kemal DİL
Turkish Studies
International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 12/12
15- Demokrasinin diğer yönetim şekillerinden farkını ne düzeyde biliyorsunuz?
Değer
Eşitlik ve dayanışma
16- Vatandaşlar en azından, boş zamanlarının bir kısmını diğerlerine yardım etmek için harcamalılardır.
17- Eğer herkes kendi çıkarını gözetirse toplum daha iyi durumda olur. (-)
18- Ülkede, eğer insanlar iş bulamıyorsa, çalışmak kadınlardan çok erkeklerin hakkıdır. (-)
19- Türkiye’de farklı din, mezhep ve etnik gruptan insanların olması (Türk, Kürt, Zaza, Laz, Çerkez, Arap, Alevi, Sünni, Hristiyan) iyi bir şeydir.
20- Kadınlar da erkekler kadar siyasette başarılı olabilirler.
Demokratik değerler
21- Sizce, bir vatandaşın oy vermesi ne kadar önemlidir?
22- Sizce, bir vatandaşın yasalara uyması ne kadar önemlidir?
23- Sizce, bir vatandaşın gönüllü kuruluşlarda aktif olması ne kadar önemlidir?
24- Sizce, bir vatandaşın kendi fikrini geliştirmesi ne kadar önemlidir?
25- Sizce, bir vatandaşın siyasette aktif olması ne kadar önemlidir?
26- Sizce, vatandaşların bir haksızlığı duyurmak ve tepkilerini göstermek için gösteri yapmaları ne kadar önemlidir?
27- Sizce, vatandaşların serbest seçimler yoluyla kendi temsilcilerini seçebilmesi ne kadar önemlidir?
28- Sizce, temel hak ve özgürlüklerin insanları devlet baskısından koruması ne kadar önemlidir?
29- Sizce, kadınların erkeklerle aynı haklara sahip olması ne kadar önemlidir?
30- Sizce, din, inanç, mezhep ve etnik köken farkı gözetmeden, Türkiye’de yaşayan herkesin aynı haklara sahip olması ne kadar önemlidir?
31- Demokrasi ile yönetilen bir ülkede yaşamak sizce ne kadar önemlidir?
Beceri
32- Siyasette neler olup bittiğini anlayabiliyorum.
33- Siyasi konular hakkında kendi kendime düşünce geliştirebiliyorum.
34- Dünyada ve Türkiye’de cereyan eden olayları yorumlamakta zorlanıyorum. (-)
35- Siyasi partilerin genel düşüncelerini söyleyebilirim.
36- Başkalarına yardım etme becerime güveniyorum.
37- Çevremdeki veya bulunduğum toplumdaki sosyal sorunlara katkı yapabilirim.
38- Kendi toplumumu (köyümü/mahallemi) geliştirecek faaliyetlere rahatlıkla katılabilirim.
Aktif Yurttaşlık Ölçme Aracının Geliştirilmesi Üzerine Bir Çalışma 271
Turkish Studies
International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 12/12
39- Bir derneğin, vakfın veya başka insanların düzenlediği faaliyetlere rahatlıkla katılabilirim.
40- Çevremdeki veya bulunduğum toplumdaki sorunlarla ilgilenebilirim.
41- Bir haksızlığa uğradığımda hakkımı arayabilirim.
42- Bir devlet dairesine gittiğimde, derdimi rahatlıkla anlatabilirim.
43- Yaşadığım yerin doğal çevresine zarar verildiğinde buna karşı çıkabilirim.
44- Haksız gördüğüm bir şeyi protesto edebilirim.
45- Ortak bir tepki için insanlarla bir araya gelebilirim.
Katılım
Örgütsel üyelik
46- Dini dernek, vakıf, kuruluş, cami yaptırma derneği vs.
47- Spor kulüpleri, boş zamanları değerlendirme kuruluşları.
48- Eğitim dernekleri, okul-aile birliği gibi alanlarda faaliyet gösteren kuruluşlar.
49- Kültür ve sanat alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlar.
50- Sendika
51- Siyasi parti
52- Çevreci kuruluşlar, çevre koruma dernekleri, vakıfları
53- Meslek kuruluşları (örneğin meslek odaları, esnaf odaları, barolar)
54- Hayır kuruluşları, yardım dernekleri, insani örgütler
55- Tüketici kuruluşları, tüketiciyi koruma dernekleri
Örgütsel katılım
56- Dini dernek, vakıf, kuruluş, cami yaptırma derneği vs.
57- Spor kulüpleri, boş zamanları değerlendirme kuruluşları.
58- Eğitim dernekleri, okul-aile birliği gibi alanlarda faaliyet gösteren kuruluşlar.
59- Kültür ve sanat alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlar.
60- Sendika
61- Siyasi parti
62- Çevreci kuruluşlar, çevre koruma dernekleri, vakıfları
63- Meslek kuruluşları (örneğin meslek odaları, esnaf odaları, barolar)
64- Hayır kuruluşları, yardım dernekleri, insani örgütler
65- Tüketici kuruluşları, tüketiciyi koruma dernekleri
272 Sedat YAZICI - Hakan ARSLAN - Ensar ÇETİN - Kemal DİL
Turkish Studies
International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 12/12
Gösteri ve protesto
66- Bir politikacı, hükümet görevlisi veya yerel yönetim görevlisi ile bağlantı kurmak
67- Siyasi bir parti ya da eylem grubunda çalışmak
68- Başka bir organizasyon ya da dernekte çalışmak
69- Bir kampanya rozeti ya da çıkartması takmak ya da göstermek
70- Bir imza kampanyasına katılmak
71- Yasal bir gösteriye katılmak
72- Belirli ürünleri boykot etmek
73- Toplumun veya diğer insanların yararına olan ortak bir faaliyete öncülük etmek.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com