You are here

Home » Content

OSMANLI DÖNEMİNDE İLMÎ TEFSİR GELENEĞİNİN OLUŞMAMASININ SEBEPLERİ ÜZERİNE

On Reasons Not Beıng Scıentıfıc Exegesıs Tradıtıon In Ottoman Perıod

Journal Name:

  • Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

Publication Year:

  • 2017

Key Words:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
Scientific exegesis began with Ghazali’s opinion in which every lore has a basis in Quran in the history of exegesis and it was transmitted by developing by Fakhr ad-Din ar-Razi Ottoman science mentality is based on Hanafi fiqh which has a flexible understanding system about social life and it is based on the idea of mysticism that is wahdatu’l-wujud which is more open to positive science and it is based on Kalam understanding that is internalized philosophy and it is based on Meragi - Samarkand astronomy school. Although these historical roots created a favorable environment for developing scientific commentary, there was no a serious orientation on scientific commentary because of the following reasons: Kutbuddin-i Shirazi (d.710/1311) who influenced the Ottoman scholars who are at the peak of religious and rational sciences did not regard commentary in his book Fath al-Manan that has forty volume; because the books al-Kashaf and al-Anvar al-Tanzil were used as main resources, there was a tradition of Zamakhshari and Baydawi in commentary; scholars who has higher knowledge on nature and science did not write any separate commentary; the scholars who wrote any seperate commentary were the authors who did not generally study on natural sciences; because of the tradition of commenter-annatation, the scholars who grew up in natural sciences areas were also depend on the text in their PostScripts; the tradition of mysticism oriented exegetes to exegesis of Isara; positive sciences began to decline early in the Ottoman Empire… Scientific commentary in the Ottoman Empire began to revive and develop at the end of the19th century.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Tefsir tarihinde ilmî tefsir, her ilmin Kur’an’da bir esası olduğu görüşünde olan Gazâlî ile başlamış, Fahreddin er-Râzî tarafından geliştirilerek tefsire taşınmıştır. Osmanlı bilim zihniyeti, sosyal hayat anlayışı açısından daha esnek bir sisteme sahip olan Hanefî fıkhı, müsbet ilimlere daha açık olan vahdet-i vücutçu tasavvuf düşüncesi, felsefeyi içselleştirmiş olan kelâm anlayışı ve Merâga - Semerkent matematik-astronomi okullarına dayanır. Bu tarihsel kökler ilmî tefsirin gelişmesi için son derece müsait bir ortam sağlamış olmakla birlikte şu sebeplerden dolayı ilmî tefsîre ciddi bir yöneliş olmamıştır: Dinî ve aklî ilimlerde zirvede bulunan ve Osmanlı âlimlerini pek çok konuda etkilemiş olan Kutbüddîn-i Şîrâzî’nin (ö.710/1311) Fethu’l-Mennân adlı kırk ciltlik tefsirinde ilmî tefsire önem vermemesi; medreselerde el-Keşşâf ve Envârü’t-Tenzîl’in okunması sebebiyle tefsirde Zemahşerî ve Beydâvî geleneğinin yerleşmesi; tabiat ve fen bilimleri alanında yüksek bilgi sahibi müderrislerin müstakil tefsir yazmamaları; müstakil tefsir yazan âlimlerin genellikle tabiî bilimler alanında eser vermeyen müelliflerden olması; şerh-hâşiye geleneğinin yerleşmesi sebebiyle tabiî bilimler alanında yetişmiş olan bilginlerin de yaptıkları hâşiyelerde metne bağlı kalmaları; tasavvuf geleneğinin müfessirleri daha çok işârî tefsîre yönlendirmesi; Osmanlı’da müsbet ilimlerin erken zamanda gerilemeye başlaması... Osmanlı’da ilmî tefsir, ancak on dokuzuncu yüzyılın sonlarında canlanmaya ve gelişmeye başlamıştır.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-osmanli-doneminde-ilmi-tefsir-geleneginin-olusmamasinin-sebepleri-uzerine.pdf
  • 37
133
152
  • Turkish

REFERENCES

References: 

Akgündüz, Ahmet, “Ebüssuûd Efendi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi
(DİA), Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul 1994, X, ss.369-371.
Aydın, İbrahim Hakkı “Molla Fenârî”, DİA, İstanbul 2005, XXX, ss.245-247.
Aydüz, Salim, “Rasathâne”, DİA, İstanbul 2007, XXXIV, ss.456-458.
Bayraktar, Mehmet, “Dâvûd-i Kayserî”, DİA, İstanbul 1994, IX, ss.32-35.
Bayram, Mikâil, Danişmend Oğulları Devleti’nin Bilimsel ve Kültürel Mirası, Konya
2009.
Cerrahoğlu, İsmail Tefsir Usûlü, A.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, Ankara 1976.
Çağrıcı, Mustafa, “Sirâceddîn el-Urmevî”, DİA, XXXVII, ss.262-63.
Çavuşoğlu, Semiramis, “Kadızâdeliler”, DİA, İstanbul 2001, XXIV, ss.100-102.
Çelebi, İlyas “Kemalpaşazâde”, DİA, Ankara 2002, XXV, ss.245-247.
Fazlıoğlu, İhsan, “Osmanlılar – İlim ve Kültür”, DİA, İstanbul 2007, XXXIII, ss.548.
Fazlıoğlu, İ., “Kadızâde-i Rûmî”, DİA, İstanbul 2001, XXIV, ss.98-99.
Gazâlî, İhyu ‘Ulûmi’d-Dîn, (Çev. Ahmed Serdaroğlu), IV, Bedir Yayınevi, İstanbul
1974.
Görgün, Tahsin, “Îcî, Adudüddin”, DİA, İstanbul 2000, XXI, ss.411-12.
______, “Molla Fenârî –Düşüncesi”, DİA, İstanbul 2005, XXX, ss.247-248.
Gümüş, Sadreddin, “Cürcânî, Seyyid Şerif”, DİA, İstanbul 1993, VIII, ss.134-36.
İhsanoğlu, Ekmeleddin v.dğr., Osmanlı Astronomi Literatürü Tarihi, IRCICA, İstanbul
1997.
______, Osmanlı Coğrafya Literatürü Tarihi, IRCICA, İstanbul 200.
______, Osmanlı Matematik Literatürü Tarihi, IRCICA, İstanbul 1999.
______, Osmanlı Tabiî ve Tatbikî Bilimler Literatürü Tarihi, IRCICA, İstanbul 2006.
______, Osmanlı Tıbbî Bilimler Literatürü Tarihi, IRCICA, İstanbul 2008.
İşpirli, Mehmet, “Medrese”, DİA, Ankara 2003, XXVIII, 323-333.
Karlığa, H. Bekir, “Muhammed b. Mübârekşah”, DİA, İstanbul 2005, XXX, 559-60.
Kırca, Celal, Kur’ân-ı Kerîm ve Modern İlimler, Marifet Yayınları, İstanbul 1982.
Koca, Ferhat, “Molla Hüsrev”, DİA, İstanbul 2005, XXX, 252-254.
Mehmed Niyazi, Medeniyetimizin Analizi ve Geleceği, Ötüken Yayınları, İstanbul
2007.
Mollaibrahimoğlu, Süleyman, Süleymaniye Kütüphanesi’nde Bulunan Yazma
Tefsirler, Süleymaniye Vakfı, İstanbul 2002.
Öngören, Reşat, “Osmanlılar – Tasavvuf ve Tarikatlar”, DİA, İstanbul 2007, XXXIII,
541-548.
Sarıoğlu, Hüseyin, “Kutbüddin er-Razî”, DİA, İstanbul 2007, XXXIV, 485-86.
Şerbetçi, Azmi, “Kutbüddîn-i Şîrâzî”, DİA, Ankara 2002, XXVI, 487-88.
Topuzoğlu, Tevfik Rüştü “Hâşiye”, DİA, İstanbul 1997, XVI, 419-422.
152 | Osmanlı Döneminde İlmî Tefsir Geleneğinin Oluşmamasının Sebepleri Üzerine
Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Yıl: 22, Sayı 37, Ocak–Haziran 2017
Unan, Fahri, “Sahn-ı Semân”, DİA, İstanbul 2008, XXXV, 532-533.
Yavuz, Yusuf Şevki, “Kelâm”, DİA, Ankara 2002, XXV, 196-203.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com