Journal Name:
- Karadeniz Araştırmaları Dergisi
Key Words:
Keywords (Original Language):
| Author Name | University of Author |
|---|---|
Abstract (2. Language):
Batumi, under the rule of Ottoman Empire, passed in to Tsarist Russia’s
administration as a result of 1877-78 war between the Ottoman
Empire and Tsarist Russia. Requirements of Turkish-speaking population
in Batumi to a formal Turkish language learning opportunity was
one of the issues discussed in formal negotiations between the two
countries following the war. However, they could not agree on a tan- gible result in this regard. 40 years later, the local government of Batumi
requested Turkish teachers from the Ottoman Empire. This was
gladly approved by the Ottoman Empire and Hikmet Jevdetzade
(1893-1945) was sent to Batumi from Istanbul in 1918. In 1924,
Jevdetzade opened Batumi Secondary Turkish School in Batumi and
began teaching Turkish language. At the end of 1920’s Jevdetzade
moved to St. Petersburg due to family reasons and continued working
on the Turkish education there. Jevdetzade’s life and Turkish teaching
activities in Batumi first, then in St. Petersburg were not included sufficiently
in Russian, Georgian and even in Turkish sources. Lack of
knowledge in this field has made Jevdetzade’s place speculative in
Turcology field. In this study, the information and documents about
Jevdetzade’s life and Turkish teaching activities were obtained from
his relatives, son Temuri and grandchild Nino, who are still living in
Batumi. In the light of acquired information, alternative “readings” on
Jevdetzade’s place in the Georgian and Russian Turcologies are suggested
in this article.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language):
Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında 1877-78’de geçekleşen
savaş sonucunda Osmanlı idaresindeki Batum Çarlık Rusya’sına geçmiştir.
Batum’da Türkçe konuşan ahalinin örgün Türkçe öğrenimine
olan gereksinimleri iki ülke arasında savaşı takip eden müzakerelere
konu olmuş fakat bu konuda somut sonuçlara varılamamıştır. Batum
yerel yönetimi 40 yıl sonra Osmanlı Devleti’nden Türkçe öğretmeni
talep etmiştir. Söz konusu talep Osmanlı Devleti tarafından olumlu
karşılanmış ve 1918 yılında İstanbul’dan Batum’a Hikmet Cevdetzade
(1893-1945) gönderilmiştir. Cevdetzade, 1924 yılında Batum’da
Batum Orta Dereceli Türk Okulu’nu açmış ve burada Türkçe öğretmeye
başlamıştır. Cevdetzade, ailevi nedenlerden dolayı 1920’lerin sonunda
St. Petersburg’a geçmiş ve burada da Türkçe öğretimi üzerine
çalışmalarını sürdürmüştür. Cevdetzade’nin başta Batum, daha sonra
da St. Petersburg’daki yaşamı ve bu iki mekândaki Türkçe öğretim faaliyetleri
Rusça, Gürcüce ve hatta Türkçe kaynaklara yeterince yansımamıştır,
bu da Cevdetzade’nin Türkoloji alanındaki yerinin tespitinde
sorun oluşturmaktadır. Bu çalışmada Cevdetzade’nin Gürcistan’ın
Batum şehrinde meskûn oğlu Temuri ve torunu Nina’ya başvurularak
Türkoloğun yaşamı ve Gürcistan ve Rusya’daki Türkçe öğretim faaliyetlerine
ilişkin gerekli bilgi ve belgeler temin ve tanzim edilmiştir.
Varılan sonuçlar ışığında Cevdetzade’nin Gürcü ve Rus Türkoloji dizgelerindeki
yerine dair yatay ve dikey projeksiyonlar geliştirilmiştir.
FULL TEXT (PDF):
- 48