II. ABDÜLHAMİ D DÖNEMİNDE DEVLET-HALK MÜNASEBETLERİ.

Kanuni Sultan Süleyman devrinde kudretinin doruğuna ulaşan Osmanlı, XVI.asrın sonlarında gerilemeye başladı. 26 Ocak 1699'da yapılan Karlofça antlaşmasıyla beraber toprak kaybetti. Batı karşısında Osmanlı'nın kan kaybetmeye başladığı, yöneticiler tarafından idrak edildi. Batı silahları ile ordunun donatımı sağlandı. Lâle devriyle beraber Fransız taklidciliği başladı. II. Mahmut devrinde 1827 yılında Paris'e ilk defa öğrenci gönderildi. Osmanlı kurumlarının yenilenmesi gerektiği düşüncesine varılarak ıslahat hareketlerine başlanıldı. İşe önce kıyafetle başlanıldı. Mansure ordusuna 1828'de fes giydirildi. Bunun dışında sadece din adımlarının sarık giymesine müsade edildi. Bu yenilik hareketlerinin öncülüğünü yapan II. Mahmut numûne olarak sakalını kesti. Sultan II. Mahmud, 1 Temmuz 1839'da ölünce yerine 16 yaşındaki oğlu Abdulmecid padişah oldu. Mustafa Reşid Paşa genç padişahtan izin alarak geniş çaplı bir ıslahata girişti. 3 Kasım 1839'da Ğülhane Hatt-ı Humayunu'nu okudu. Bundan böyle Osmanlı İmparatorluğunda din, dil ve ırk ayrımı gözetilmeksizin bütün tebanın "can, mal ve ırz mahfuziyeti'nin kanunla sağlanacağı ifade edildi^. Böylece Gülhane Hatt ı Hümayunu ile başlayan 37 yıl sürecek olan Tanzimat Devri başladı. Bu devirde batı müesselerinin yanında batı fikirleri de memlekete girdi. Eski Osmanlı müesselerinin yerini yeni müesseseler aldı. 1840 yılında Fransız ceza kanununun tesirinde "Kanun-ı Cerâim", 1850 yılında ticaret kanununun çıkarılması Şer'i Mahkemelerin sahası biraz daha daraltıldı. Mâlî ve askerî ıslahatlar yapıldı.