HUKUK SOSYOLOJİSİ İLE HUKUK FELSEFESİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER ÜZERİNE NOTLAR

Doğuşu oldukça gecikmiş ve gelişimi de buna bağlı olarak oldukça yavaş olan Hukuk Sosyolojisi, yıllardır çeşitli disiplinlerden gelen, biribirleriyle uzlaşması güç katma isteklerinin ya da girişimlerinin konusu olmuştur. Onun, özellikle Hukuk Felsefesi'ne göre durumu belirsizdir. Bir sorunu ortaya koymağa yönelen, ancak çözümler ve dahası bir kuram ya da öğreti getirme savında olmayan bu kısa açıklamada yalnızca bu durum söz konusu olabilir. Hukuk Sosyolojisi bir kavşak noktasında mıdır? Yararını yadsımamakla birlikte ona başvurmakta az çok ihmalkâr davranan hukuk bilginleri, gerektiğinde, fakat bazı istisnalar dışında, ondan söz etme ya da işlevleri ve metodları üzerinde hiç düşünme gereksinimi duymadan ondan yararlandıkları sonucuna varma eğilimindedirler. Kalıtım ya da yetenekleri dolayısiyle, evet gerçekten bu iki nedenle, Hukuk Sosyolojisi'nin yararına daha çok işaret etmeğe istekli olan sosyologlar, haklı ya da haksız, onda sadece Genel Sosyoloji'nin bir dalını görme tehlikesiyle karşı karşıyadırlar. Ve filozoflar, hiç olmazsa kendilerine soru yönelten hukuk filozoflan, yazılarında ve düşünce sistemlerinde ona belirli bir yer ayırma eğilimindedirler. Artık yapıtlarında "sosyolojik akım" a yer vermemezlik edememektedirler. Buna göre çeşitli yönlerden bağlantılar gözlenmektedir. Ancak bu bağlantılar çoğu kez Hukuk Sosyolojisinden başka şeyden yola çıkarak kurulup gerçekleştirilmektedir.