Buradasınız

ÂŞIK PAŞA'DA TASAVVUF

Journal Name:

Publication Year:

Author Name
Abstract (Original Language): 
Âşık Paşa'nın tasavvuf! görüş ve fikirlerini ve onun sûfiye içindeki mevkiini daha iyi anlamak için tasavvufun ondördüncü asra-kadar geçirdiği istihaleye bir göz atmak yerinde olacaktır. Böylelikle hem bir fikir silsilesine riayet edilmiş olacak, hem de bir mukayese imkânı ortaya çıkacaktır. Haddizatında doğrudan doğruya Âşık Paşa'nın tasav-vufî görüşlerine geçilebilirdi. Fakat bu güzel bir tertib. olmaz, aksine bir nakise teşkil ederdi. İşte, sözlerin siyak ve sibakı ve fikrî teselsül endişesi bizi nâçar tasavvuf hakkında bir kısım açmağa zorladı. İslâmda zuhur eden muhtelif fikrî, dinî, felsefî" ye batınî meslekler arasında şumûl ve tesir bakımından en- mühim olanı, muhakkak ki tasavvuftur. İslâm felsefesinin en orijinal cebhesini teşkil eden tasavvuf, kendine has, ince bir hadse, engin bir kâinat görüşüne ve idealist bir ahlâk sistemine sahibdir. Bu mesleği benimsiyenlerin gayesi, nefsi tasfiye etmek, temizlemek, ruhu ihtirasın esiri olmaktan korumak, Allah ile . kendi arasında rabıtayı bozan veya bozmağa vesile olacak bütün, alâkaları kesmek, kâinatı, inceden inceye tedkik ile onu yaradanla karşılaşmak ve bu sayede Âllaha vâsıl olmaktır. Sûfîyeye göre, temiz emellerle ahlâkı tehzib etmek, ruhu, ilâhî marifeti, yani bilgiyi kabûl, idrak ve telâkkiye müsait bir hale getirir ve böylelikle ilâhî sırlar münkeşif olur. Hülâsa, şûfiyenin gayesi tevhid'dir. Bu mevzua ilerde ''tekrar ve.geniş bir şekilde temas edeceğimiz için şimdilik bu kadarla iktifa - ile tarifine geçelim.