Buradasınız

ŞEM’Î ŞEM’ULLÂH VE ŞERH-İ SUBHATÜ’L-EBRÂR’I

ŞEM’Î ŞEM’ULLÂH AND HIS ŞERH-I SUBHATU’L-EBRÂR

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2237

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Şem’î , who lived in the second half of the 16th century, has joined the procreative commentators of the classical commentary literature after commentating 11 works from the Persian literature in Turkish. Among these, Subhatü’l-Ebrâr commentary, which is considered to be one of the most original works of Molla Abdurrahman Câmî, a famous name in the Persian literature, is the only commentary of this work in the field of Anatolia. In our study, we included reviews and assessments that would enable understanding of the Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr at the maximum level possible and we aimed at identifying every aspect of the technical characteristics and the content of this commentary. For this purpose, after providing information about Şem’î Şem’ullâh and Subhatü’l-Ebrâr in our study, we focused on the copies of Subhatü’l-Ebrâr, the content of the work, and the commentary styles used in the work. Inclusion of translations rather than long explanations, which is not very common in the commentary tradition of the period, is the most notable feature of Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr. In addition to this, multiple translations of some of the Persian couplets while considering different commentary possibilities and provision of approximately 200 exemplary couplets to allow better understanding of the explanations included in the commentary are other important features of this commentary. Şem’î is one of the most mentioned commentators in the refutation tradition of the classical commentary literature. Several commentators wrote a refutation to Şem’î on various subjects. Şem’î not attaching much importance to the criticisms responded to these criticisms only in Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’. As a result of this situation; there exists valuable information in Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’ related to the criticism understanding of the period and also the style of Şem’î’ defending his works. In addition to these; in our article, we tried to determine the factors that helped Şem’î’ shape his commentary style.
Abstract (Original Language): 
16. asrın ikinci yarısında yaşamış olan Şem’î, Fars edebiyatı klasiklerinden 11 eseri Türkçe şerh ederek klasik şerh edebiyatının velûd şârihleri arasındaki yerini almıştır. Bunlar arasından İran edebiyatının tanınmış ismi Molla Abdurrahman Câmî’nin en özgün eserlerinden biri olarak kabul edilen Subhatü’l-Ebrâr şerhi, bu eserin Anadolu sahasındaki tek şerhidir. Makalemizde Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’ın, teknik ve muhteva özelliklerini her yönüyle ortaya koyacak şekilde inceleme ve değerlendirmelere yer verilmiştir. Bu amaçla makalemizde Şem’î Şem’ullâh ve Subhatü’l-Ebrâr hakkında bilgiler verildikten sonra Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’ın nüshaları, eserin içeriği ve eserde kullanılan şerh usulü üzerinde durulmuştur. Döneminin şerh geleneğinde örneğine pek rastlanmayan bir şekilde uzun izahlar yerine tercümelerin ağırlıkta olması Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’ın en dikkat çekici özelliğidir. Bunun yanında Farsça beyitlerden bazılarının farklı şerh imkân ve ihtimallerine dikkat edilerek bu beyitlerin birkaç farklı şekilde tercüme edilmesi ve 200’e yakın örnek beyit ya da mısraya yer verilmesi bu şerhin diğer önemli özellikleridir. Şem’î, klasik şerh edebiyatı reddiye geleneğinde adı en sık geçen şârihlerden biridir. Birçok şârih, Şem’î’ye çeşitli konularda reddiye yazmıştır. Eleştirileri pek fazla önemsemeyen Şem’î, sadece Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’da bu eleştirilere cevap vermiştir. Bu durumun neticesi olarak Şerh-i Subhatü’l-Ebrâr’da hem o dönemin tenkit anlayışını hem de Şem’î’nin kendi eserlerini nasıl savunduğunu gösteren kıymetli bilgiler mevcuttur. Bunlara ek olarak makalemizde Şem’î’nin şerh usulünün şekillenmesinde hangi faktörlerin etkili olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

REFERENCES

References: 

Bursalı Mehmed Tahir (2009), Osmanlı Müellifleri, Bizim Büro Basımevi, Cilt: II, Ankara.
CEYLAN, Ömür (2000), Tasavvufî Şiir Şerhleri, Kitabevi Yayınları, İstanbul.
ÇINAR, Bekir (2007), “Taşlıcalı Yahya’nın Gencîne-i Râz Mesnevisinde Bir Nasrettin Hoca Fıkrası” Turkish Studies, Volume 2/4, Fall 2007, s. 283-292.
………………...(1995), Taşlıcalı Yahya Gencine-i Râz İnceleme Metin İndeks, Erciyes Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.
Derviş Mahmûd-ı Mesnevîhan (2007), Sevâkıb-ı Menâkıb, (Haz.: Erdoğan Erol, Gönül Ayan, Hüseyin Ayan), Rumi Yayınları, İstanbul.
426
Taner GÖK
DİA (2010), 38. Cilt, İstanbul, s. 555-568.
DOĞAN, Muhammet Nur (1999), “Metin Şerhi Üzerine”, Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler, (Haz. Mehmet Kalpaklı), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Esrâr Dede (2000), Tezkire-i Şu’arā-yı Mevleviyye, (Haz. İlhan Genç), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
GÖLPINARLI, Abdulbâki (1983), Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik, 2. Basım, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, İstanbul.
GÜLEÇ, İsmail (Fall 2009), “Dağılmış İncileri Toplamaya Yardım Etmek: Şerh Tasnifi Meselesine Küçük Bir Katkı”, Turkish Studies, Volume: 4/6 (Prof. Dr. Cem Dilçin Adına - Şerh/Annotation), s. 213-230.
HAMMER, J. Von (2007), Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, (Çev. Mustafa Gencer, Dündar Alikılıç, Abdüllatif Armağan, İrfan Bülbül), İlgi Kültür Sanat Yayıncılık, Cilt II, İstanbul.
Kâtip Çelebi (2007), Keşfü’z-Zunûn, (Çev. Rüştü Balcı), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
KAYA, İbrahim (Spring 2011), “Sûdî’nin Hafız Divanı Şerhindeki Tasavvufî Yaklaşımları” Turkish Studies, Volume: 6/2, s. 599-630.
KILIÇ, Atabey (2007), “Dağılmış İncileri Toplamak: Şerh Tasnifi Denemesi”, Klâsik Türk Edebiyatı Üzerine Makaleler, Turkish Studies Publication, Ankara.
Latîfî (2000), Tezkiretü’ş-Şuʿarā ve Tabsıratü’n-Nuzamâ İnceleme-Metin, (Haz.: Rıdvan Canım), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, AnkarA.
Mehmed Süreyyâ (1996), Sicill-i Osmanî, (Haz. Seyit Ali Kahraman), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Cilt 5.
Nev’îzâde Atâyî (1999), Sohbetü’l-Ebkâr, (Haz. Muhammet Yelten), Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul.
Nev’îzâde Atâyî (1989), Hadaiku’l-Hakaik fi Tekmileti’ş-Şakayık, (Haz. Abdulkadir Özcan), Çağrı Yayınları İstanbul.
ÖZTÜRK, Şeyda (2007), Şem’î’nin (15.-16 YY.) Mesnevî Şerhi (İlk Türkçe Tam Mesnevî Şerhi), Marmara Üniversitesi, Doktora Tezi, İstanbul.
Sahîh Ahmed Dede (2011), Mevlevîlerin Tarihi, (Haz.: Cem Zorlu), İnsan Yayınları, 2. Baskı, İstanbul.
SARAÇ, M. A. Yekta (2003), “Tasavvuf Edebiyatına Ait Temel Bir Metin ve Türk Edebiyatına Yansımaları”, İ. Ü. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, XXX, s. 445-468.
SARIÇİÇEK, Ramazan (1991) Taşlıcalı Yahya Bey Gencîne-i Raz: inceleme-metin,İnönü Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Malatya 1991
ÜNVER, İsmail (1985), “Şem’î Şem’ullah”, Türk Dili, C. XLIX (yıl:34), S. 397, Ankara.
YILMAZ, Ozan (2008), 16. Yüzyıl Şârihlerinde Sûdî-i Bosnevî ve Şerh-i Gülistân’ı (İnceleme-Tenkitli Metin), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Doktora Tezi.
YILMAZ, Ozan (2007), “Klâsik Şerh Edebiyatı Literatürü”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 9, İstanbul, s. 271-304.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com