Buradasınız

Anasayfa » Content

OSMANLI ANADOLUSUNDA KENTSEL GELİŞİM (16.-17. YÜZYILLAR)

URBAN DEVELOPMENT IN OTTOMAN ANATOLIA ( 16.-17. CENTURIES)

Journal Name:

  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi

Publication Year:

  • 1981
Author Name
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Bu makalenin bazı bölümleri, yazarın yayınlanmakta olan "Towns and Townsmen of Ottoman Anatolia, Trade, Crafts, and Food Production in an Urban Setting 1520-1650" adlı kitabının özetini oluşturmaktadır. ö t e yandan, "İdarî Merkez Olarak Anadolu Kenti" ile Kentsel Çevrede Evler" diye adlandırılan bölümler, halen devam etmekte olan İki araştırmanın geçici sonuçlarını bildirmektedir. Bu durumda sunulan makale, uzun süreli olarak tasarlanan bir çalışmanın belirli bir basamağında elde edilen sonuçlan ve kanıtlanmaya çalışılan varsayımları dile getirmektedir. Makale 1520 ile 1650 yılları arasındaki dönemi kapsamakta ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Birincisinde, pazar olgusu üzerinde durulmaktadır. Sıra ile, tüccar ve bölgelerarası ticaret, köylü ve arazi alım-satımı, esnaf örgütleri ile bölgelerarası ticaret die alınmıştır. Pazarların oluşması, onbeşincİ ve erken onaltıncı yüzyılda gittikçe büyüyen ve kentsel bir hal alan İdari merkezlerden başlamış, daha sonra köy ve yaylalara kadar yayılmıştır. Onaltıncı yüzyıl sonlarına doğru köylünün tarımsal arazi üzerindeki tasarruf hakkı dahi, genişleyen pazar ilişkilerinin içine girmiş ve satın alınması veya satılması mümkün olan bir mal olmuştur. Bu şekilde borcu olan bir köylünün, topraklarını yitirmesi olgusu açıklanabîlmektedir. Bu bağlamda, Osmanlı merkezi idaresinin kentleşme olgusunun karşısında takındığı tavır üzere durulmuştur. Onbeşincİ yüzyılda ve onaltıncı yüzyılın ilk yarısında kentlerin büyümesi, vakıf yoluyla ele alınan çarşı yapımının bir sonucu olarak merkezi İdare tarafından teşvik edilmişti. Ancak bu tür teşvik önlemleri, onaltıncı yüzyılın ikinci yarısından başlayarak bir hayli seyrekleşmiş ve 1600 dolaylarında Osmanlı hükümeti, kırsal alanlardan kentlere ve özellikle istanbul'a doğru meydana gelen akını durdurmak için önlemler uygulamaya başlamıştır. Bu durumda Anadolu kentlerinin gelişiminin, Osmanlı devletinin müdahalesinden soyutlanamayacağı açıkça görülmektedir. Osmanlı devletinin kente ve ticarete karşı izlediği politika, zaman zaman çelişen ögelerdan oluşmuştur. Bir kaç yüzyıllık bir süreç içinde bu öğelerin göreceli önemini kavramak, Anadolu kent gelişimini önemli derecede aydınlatmış olmak demektir.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastrmx_290_7_pp_35-51.pdf
  • 1
35-51
  • English

REFERENCES

References: 

AKDAĞ, M. Celali isyanları (1550-1603). Ankara: Ankara Üniversitesi,
Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, 1963.
AKTEPE, M. Patrona İsyanı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat
Fakültesi Yayınları, 1958.
ANDERSON, P. Lineages of the Absolutist State. London: Verso
Editions, 1979.
ANDREASYAN, H. Celalilerden Kaçan Anadolu Halkının Geri
Gönderilmesi. İsmail Hakkı Uzunçarşılı'ya Armağan, Ankara:
Türk Tarih Kurumu Yayınlan, 1976, s. 45-54.
BAER, G. Monopolies and Restrictive Practices in Turkish Guilds,
Journal of the Economic and Social History of the Orient,
v.13, ,n.2, 1970, p. 145-163.
BARKAN, Ö.L. Türk Toprak Hukuku Tarihinde Tanzimat ve 1274(1858)
Tarihli Arazi Kanunnamesi. Tanzimat in 100 Yıldönümü
Münasebetiyle, İstanbul: Maarif Vekâleti Neşriyatı, 1940,
s. 1-101; reprinted in: Türkiye'de Toprak Meselesi, Toplu
Eserler, İstanbul: Gözlem Yayınevi, 1980, c . l , s. 291-375.
BARKAN, Ö.L. and AYVERDİ, E. İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri
953 (1546) Tarihli. İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti
Yayınları, 1970.
BARKAN, Ö.L. Süleymaniye Camii ve İmareti İnşaatı (1550-1557).
Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınlan, c.l, 1972, c.2, 1979-
BARKAN, Ö.L. H.933-934 (M 1527-1528) Mali Yılına Ait Bir Bütçe
örneği, istanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi Mecmuası,
c.15, n. 1-4, 1953-54, s. 251-329.
BARKAN, Ö.L. Osmanlı İmparatorluğunun "Bütçelerine" Dair Notlar.
İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi Mecmuası, c.15,
n. 1-4, 1953-54, s. 238-250.
BRAUDE, B. International Competition and Domestic Cloth in the
Ottoman Empire 1500-1650, A Study İn Undevelopment.
Review, v.2, n.3, 1979, p.437-454.
BRAUDEL, F. Capitalism and Material Life 1400-1800. translated by
M.Kochan, Glasgow: Collins/Fontana, 1974.
CVETKOVA, B. Changements intervenus dans la condition de la
population des terres bulgares. Etudes historiques, v.5,
1960, p. 291-318.
ÇAKIROĞLU, N. Kayseri Evleri. Istanbul: Istanbul Teknik Üniversitesi,
Mimarlık Fakültesi, 1952.
ÇIZAKÇA, M. Price History and the Bursa Silk Industry, A Study
in Ottoman Industrial Decline 1550-1650. The Journal of
Economic History, v.40, n.3, 1980, p. 533-550.
ELDEM, S.H. Türk Evi Plan Tipleri. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi,
Mimarlık Fakültesi, 1954.
ERDER, L. and FAROQHI, S. The Development of the Anatolian
Urban Network During the Sixteenth Century. Journal of
the Economic and Social History of the Orient- v.23, n.3,
p. 265-303.
S. FAROQHI
ERGENÇ, ö . "1580-1596 Yılları Arasında Ankara ve Konya Şehirlerinin
Mukayeseli İncelemesi Yoluyla Osmanlı Şehirlerinin Kurumları
ve Sosyo-Ekonomik Yapısı Üzerine bir Deneme", Unpublished
doctoral thesis, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya
Fakültesi, Ankara, 1973.
ERGENÇ, ö. XVII. Yüzyıl Başlarında Ankara'nın Yerleşim Durumu
Üzerine Bazı Bilgiler. Osmanlı Araştırmaları-The Journal of
Ottoman Studies, c.l, 1980, s. 85-108.
EVLİYA Çelebi. Seyahatnamesi. İstanbul: İkdam Matbaası, v.10, n.y
(v.2 has been used).
EYİCE, S. Ankara'nın Eski bir Resmi. Atatürk Konferansları. Ankara:
Türk Tarih Kurumu Yayınları, c.4, 1970-71, s. 61-124.
FAROQHI, S. The life Story of an Urban Saint in the Ottoman
Empire: Piri Baba of Merzifon. Tarih Dergisi, c.32, 1979,
p. 653-678.
FAROQHI, S. Sixteenth Century Markets in Various Anatolian Sancaks.
Journal of the Economic and Social History of the Orient,
v.2, p.l, 1979, p.32-80.
FAROQHI, S. Taxation and Urban Activities in Sixteenth Century
Anatolia. International Journal of Turkish Studies, v.l, n.l,
1979-80, p. 19-53.
GENÇ, M. Osmanlı Maliyesinde Malikâne Sistemi. Türkiye İktisat Tarihi
Semineri, Metinler-Tartışmalar, der. O.Okyar, U.Nalbantoğlu,
Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 1975, s. 231-296.
GERBER, H. Guilds İn Seventeenth-Century Anatolian Bursa, Asian
and African Studies, v.11, n.l, 1976, p. 59-86.
GÜÇLER-" L. XVL.Yüzyıl Sonlarında Osmanlı İmparatorluğu Dahilinde
Hububat Ticaretinin Tabi Olduğu Kayitlar. istanbul Üniversitesi
İktisat Fakültesi Mecmuası, c. 13, n. 1-4, 1951-52, s. 79-98.
HÜTTEROTH, W.D. and ABDULFATTAH, K. Historical Geography of
Palestine, Transjordan, and Southern Syria in the Late 16th
Century. Erlangen: Frânskİsche Geographİsche Gesellschaf t ,
1977.
İNALCIK, H. Bursa Ticaret Tarihine Dair Vesikalar. Türk Tarih Kurumu,
Belleten, c.24, n.93, 1960, s. 45-102.
İNALCIK, H. Capital Formation İn the Ottoman Empire. The Journal
of Economic History, v.29, n.l, 1969, p. 97-140.
İNALCIK, H. The Policy of Mehmed II toward the Greek Population
of İstanbul and the Byzantine Buildings of the City.
Dumbarton Oaks Papers, v.23-24, 1969-70, p. 231-249-
İNALCIK, H. The Ottoman Empire, The Classical Age 1300-1600.
London: George Weidenfeld and Nicolson, 1973.
İNALCIK, H. Impack of the Annates School on Ottoman Studies and
New Findings. Review, v.l, n.3-4, 1978, p. 69-96.
İNALCIK, H. The Question of the Closing of the Black Sea under
the Ottomans. Archeion Pontou, 35, 1978, p. 74-110.
İSLAMOĞLU, H. and KEYDER, Ç. Agenda for Ottoman History.Review,
v.l, n.l, 1977, p. 31-55.
URBAN DEVELOPMENT IN OTTOMAN ANATOLIA (16.-17. CENTURIES) 51
JENNINGS, R. Urban Population in Anatolia in the Sixteenth Century:
A Study of Kayseri, Karaman, Amasya, Trabzon, and Erzurum.
International Journal of Middle East Studies, v.7, 1976,
p. 21-57.
KREISER, K. Edirne in 17. Jahrhundert nach Evliya Çelebi, Ein
Beit rag zur Kenntnis der osmanischen Stadt. Freiburg İ Br:
Klaus Schwarz, 1975.
KREISER, K. Bedesten Bauten im Osmanischen Reich. Istanbuler
Mittleungen, v.29, 1979, s. 367-400.
KREUTEL, R.F. Vom Hirtenzelt zur Hohen Pforte. Frunze» des
Osmanenreiches nach der Chronik "DenkwQrdigkeiten und
Zeklaufte des Hauses "Osman" vom Derwisch Ahmed,
genannt 'Aşık-Paşa-Sohn. Graz, Vienna, Cologne: Verlagn
Styria, 1959-
KUBAN, D. Anadolu-Türk Şehri. Tarihi Gelişmesi, Sosyal ve Fiziki
özellikleri Üzerinde Bazı Gelişmeler. Vakıflar Dergisi,
c.7, 1968, s. 53-74.
MANTRAN, R. istanbul dans la seconde moide* du XVIIe siecle, Paris:
Bibliotheque archeologique et historique de l'Institut
Français d'Arche"ologie d'Istanbul, 1962.
de PLANHOL, X. Le cadre ge"ographique: Le pays de Laodioee-Denizli.
Laodicee du Lycos, Le Nymphee, ed. Jean des Gagniers
et al-, Quebec, Paris: Les Presses de l'Universite Laval, E.de
Boccard, 1969, p. 391-419-
RAYMOND, A. Artisans et commercants au Caire au XVIIIe siecle
v. 2, Damas:Institut Français de Damas, 1974.
SAHİLLİOĞLU, H. Osmanlı idaresinde Kıbrıs'ın ilk Yılı Bütçesi,
Türk Tarih Kurumu, Belgeler, C.4, n.7-8, 1967, s. 1-34.
SANIR, F. Sultan Dağlarından Sakarya'ya. Ankara: Ulus Basımevi,
1948.
STOIANOVICH,, T. Model and Mirror of the Premodern Balkan City.
Studia Balcanica. v.3, (La ville balkanique XVe-XIXe ss),
1970, p. 83-110.
THRUPP, S. Medieval Industry 1000-1500. The Fontana Economic
History of Europe, ed. C.Cippola, Glasgow: Collins/Fontana,
The Middle Ages, v.l, 1972, p. 221-273.
TODOROV, N. 19.Yüzyılın İlk Yarısında Bulgaristan Esnaf Teşkilatında
Bazı Karakter Değişmeleri, İstanbul Üniversitesi İktisat
Fakültesi Mecmuası, c.27, n.1-2, 1967, s. 1-36.
ÜLKER, N. "The Rise of İzmir 1688-1740". Unpublished doctoral
thesis, University of Michigan, Ann Arbor Mich, 1974.
WOLF, E. Peasants. Englewood Cliffs N.J.: Prentice Hall, 1966.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com