Buradasınız

XI. YÜZYILDA TAO-KLARCETİ BÖLGESİNDE TÜRK HÂKİMİYETİ

TURKISH DOMINANCE IN TAO- KLARCETI REGION IN XITH CENTURY

Journal Name:

Publication Year:

DOI: 
http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4744

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Byzantine Imperial II.Basileios couldn’t get involved in the events happened in the East in the first years of his sovereignty because of the rebellions and Bulgarian threat in the Balkans. However, the Imperial turned his way to the East after having ruled out all the threats and in the first years of the 11st century, when the King of Iberia Taikli David died, he entered Iberia Region in order to do the necessities of the agreement signed beforehand. As a result of the interventions, Byzantine dominated over the regional forces and until the Imperial’s death in 1025, the Iberian field including the Tao- Klarceti Region remained as Byzantine vassal. The change of the rulers in Iberia and Byzantine, in a short time, led to termination of the alliance between these two countries. Nevertheless, whilst IV. Bagrat’s coming to the throne as a child caused internal disorder in the region, the imperial’s mother found the liberation in going to the Byzantine Imperial. As a result of this visit to Byzantine center, the two countries became allies; however, even these agreements couldn’t prevent Orbelyan Liparit from struggling for thethrone. During the internal disorders in the Iberia Region, Seljuk States had already reached to these fields and were invading all sides. The invasions that firstly aimed at swaging and spoils continued with the pioneering of Seljuk rulers after the second half of the 11st century. The invasion of Turks for settlement started with Anatolian invasions of Sultan Tuğrul and continued with the invasions in the eras of Sultan Alp Arslan and Melikşah. Tao-Klarceti that we confronted as a field of struggle during the invasions of Seljuk rulers has now been a target field for migrant settler Turkish masses. The fact that Georgian King David settled Kypchak families instead of migrant Turkish masses that were sent away from the region as a result of long struggles caused many changes in the cultural structure of Tao- Klarceti Region. This study discusses the political events in the Tao- Klarceti Region and describes how the Turks dominated the region.
Abstract (Original Language): 
Bizans İmparatoru II. Basileios, tahta çıktığı ilk dönemlerde gerek isyanlar gerekse Balkanlardaki Bulgar tehlikesinden doğuda yaşanan olaylara fazla müdahil olamadı. Ancak İmparator, yaşanan olumsuzlukları bertaraf ettikten sonra yönünü doğuya çevirdi ve XI. yüzyılın ilk yıllarında İberia Kralı Taikli David’in ölümünü fırsat bilerek önceden imzalanan anlaşmanın gereklerini yerine getirmek amacıyla İberia bölgesine girdi. Yapılan mücadeleler sonucunda Bizans, bölge güçleri üzerinde hâkimiyet sağladı ve İmparatorun 1025 yılındaki ölümüne kadar içerisinde Tao-Klarceti bölgesinin de bulunduğu İberia sahası Bizans vasalı olarak kaldı. Kısa zaman içerisinde hem Bizans’ta hem de İberia’da yönetici değişikliğinin yaşanması, iki devlet arasındaki müttefiklik vasfının ortadan kalkmasına sebep oldu. Ancak İberia’da IV. Bagrat’ın çocuk yaşta tahta geçmesi bölgeyi yeniden iç karışıklıklara sürüklerken; Kralın annesi, kurtuluşu yeni Bizans imparatoruna gitmekte buldu. Bizans merkezine yapılan bu ziyaret sonucunda iki devlet yeniden müttefik oldu; ancak yapılan bu anlaşmalar bile Orbelyan Liparit’i taht için mücadele etmekten alıkoymadı. İberia’da yaşanan iç karışıklıklar sırasında Selçuklu kuvvetleri çoktan bu sahalara ulaşmış ve dört bir tarafa akınlar yapmaktaydılar. İlk dönemlerde yağma ve ganimet amacı güden akınlara XI. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle Selçuklu hükümdarları önderlik etmeye başladı. Sultan Tuğrul’un Anadolu seferi ile başlayan Türklerin yerleşme ve iskânı amaçlayan akınları, Sultan Alp Arslan ve Melikşah döneminde yapılan akınlar ile devam etti. XI. yüzyılın sonlarına doğru Selçuklu hükümdarlarının yaptıkları akınlar sırasında mücadele sahası olarak da karşımıza çıkan Tao-Klarceti artık konar-göçer Türk kitlelerinin hedef sahası haline gelmişti. Gürcü Kralı David’in giriştiği uzun mücadeleler soncunda bölgeden uzaklaştırmayı başardığı göçebe Türk kitlelerinin yerine Kıpçak ailelerinin yerleştirilmesi, Tao-Klarceti bölgesinin sosyo-kültürel yapısında büyük değişikliklere sebep oldu. Bu çalışmada Tao-Klarceti bölgesinde meydana gelen siyasi olaylar ile bölgenin Türk hâkimiyetine geçişi ele alınmıştır.

REFERENCES

References: 

ACAR, Turgut, Artvin ve Yöresi Ağızları, Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum 1972. Ahmed Bin Mahmûd, Selçuk- Nâme I, Haz.: Erdoğan Merçil, İstanbul 1977. ALASANİA, Guili, "Gürcistan Kıpçakları", Türkler, C.II., Ankara 2002, s.793-797. ALLEN, W.E.D., A History of The Georgian People, London 1932.
, The "March-Lands of Georgia", The Geographical Journal, VOl. 74, No 2 (
Aug. 1929), pp. 135-156.
Anonim Selçuknâme, (Anadolu Selçukluları Devleti Tarihi III) Nşr.: Feridun Nafız Uzluk, Ankara
1952.
Asolik, Histoire Universielle, (Etienne Asolik de Tarön), Traduite de L'Armenien at Annotee, Par Frederic Macler, Livre III, Paris 1917.
Azimi Tarihi, Selçuklular Dönemiyle ilgili Bölümler, Neş.: Ali Sevim, TTK. Yay., Ankara 2006.
Başkumandan Simbat Vekayinamesi, Türkçeye Çev.: Hrand D. Andreasyan, T.T.K. Basılmamış Nüsha, İstanbul 1946.
BEDROSİAN,
Robert
, Vardan Arewelts'i's Compilation of History, Long Branch, New Jersey
2007.
BERDZENİŞVİLİ, Nikoloz - Canaşia, Simon [İvane Cavahişvili], Gürcistan Tarihi, Çev.: Hayri Hayrioğlu, Sorun Yay., İstanbul 2000.
BEYGU, Abdurrahim Şerif, Erzurum Tarihi, Abideleri, Kitâbeleri, İstanbul 1936.
BOSWELL, A. Bruce, "The Kipchak Turks", The Slavonic Review, School of East European Studies ,V. 6.No, (London-Jun., 1927), pp.68-85.
BROSSET, Marie F.,
Gürcista
n Tarihi, (Eski Çağlardan 1212 yılına Kadar), (Çev.: Hrand D. Andreasyan), Not.: ve Yay., Erdoğan Merçil, TTK. Yay., Ankara 2003.
BROSSET,
Mari
e F.,Collection D'Historiens Armeniens,-Samouel D'Ani, Tables Chronologiques-, S-Petersbourg,1876.
CHAMİCH,
Fathe
r Michael, History of Armenian, From B.C. 2247 to the of Christ 1780, or 1299 of the Armenia Era, Trans.:Johannes Avdall, Calcuta 1827.
ÇİĞDEM Süleyman, "Urartu Krallığı'nın Doğu Karadeniz İlişkilerinde Diauehi Ülkesinin Rolü'', Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt IX, Sayı 1, Erzurum 2007.
Turkish Studies
International
Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013

c
XI.
Yüzyılda Tao-Klarceti Bölgesinde Türk Hâkimiyeti
727
DEMİRAY, Erdinç, Ahıska Türkleri Ağzı, Erciyes Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, Kayseri 2011.
DİAKONOFF, M.-M.Kashai, S., Geographical Namse According to Urartian Texts, Wiesbaden
1981.
DJOBADZE, Wachtang, Early Medieval Georgian Monasteries in Historic Tao, Klarjet'i and Savsat'i, Franz Steiner Verlag Stuttgart 1992.
EDWARDS, Robert W.,The Fortifications of Artvin: A Second Preliminary Report on the Marchlands of Northeast Turkey, Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University 1986, Vol. 40, p. 165-182.
FALLMERRAYER, Jakob Philipp, Trabzon İmparatorluğunun Tarihi,Ter.: Ahmet Cevat Eren, Yay/Haz.: Celalettin Yavuz-İsmail Hacıtettahoğlu, Not.: İbrahim Tellioğlu, TTK Yay.,
Ankara 2011.
FORSYTH, Jonh Harper, The Byzantine-Arap Chronicle (938-1034) of Yahya b.Sa'id al-Antaki, Vol. II, The University of Michingan 1977.
GOLDEN, Peter B., "The Turkic Peoples and Caucasia" Nomands and their Neighbours in the Russian Steppe,- Turks-Khazars and Qipchaqs- Variorum 2003, p.45-67.
"Cumanica I: The Qıpcaqs in Georgia" Nomands and their Neighbours in the
Russian Steppe,- Turks-Khazars and Qipchaqs- Variorum 2003, p.45-86.
"The Polovci Dikii" Nomands and their Neighbours in the Russian Steppe, -
Turks-Khazars and Qipchaqs- Variorum 2003, p. 296-309.
"The Case of Pre-Chinggisid Rus' and Georgia" Nomands in the Sedentary
World, England, Curzon 2001, p. 24-76.
Tür
k Halkları Tarihine Giriş, Çev.: Osman Karatay, Ötüken Yay., İstanbul
2012.
GÖKBEL, Ahmet, Kıpçak Türkleri, (Siyasi ve Dini Tarihi), Ötüken Yay., İstanbul 2000.
GREGORY, Abû'l-Farac (Bar Habraeus), Abû'l-Farac Tarihi, Süryaniceden İng. Çev.:Ernast A. Wallis Budge, Trk. Çev.: Ömer Rıza Doğrul, C.I., TTK. Yay., Ankara 1999.
GROUSSET Rene, Başlangıcından 1071'e Ermenilerin Tarihi, Çev.: Sosi Dalanoğlu, Aras Yayıncılık, İstanbul 2005.
GUMİLEV, L.N., Hazar Çevresinde Bin Yıl, Çev.: Ahsen Batur, Selenge Yay., İstanbul 2003.
GÜNAY, Turgut, Rize İli Ağızları (İceleme-Metinler-Sözlük), Ankara 2003.
Hamdullah b. Ebi Bekr b. Ahmed el-Kazvini Hamdullah Müstevfi, Nüzhet el-Kulûb, Trc.:Guy Le Strange, Edt.: Fuat Sezgin, Institut für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften, Frankfurt 1993.
Hamdu'llah Mustawfi -i- Qazwini, The Tarikh-i Guzide or "Select History", Compiled in A.H.730 (A.D.1330)
An
d Now Abridged in English from a Manuscript Dated A.H. 857 ( A.D.1453) Edward G. Browne, R.A.Nicholson, Leyden-London 1913.
H.A.R.Gıbb,
M.A.,Th
e Damascus Chronicle of The Crusades, Ext.and Trans from the Chronicle of İbn Al-Qalânısî, London 1932.
HEWSEN, Robert H. The Geography of Ananias of Sirak (Asxarhac'oyc'), The Long and Short Recensions, Wiesbadan 1992.
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013

c
728
Ömer SUBAŞI
, Armenia A Historical Atlas, The University of Chicago Press, Chicago
2001.
HOLMES, Catherine, Basil II and The Governance of Empire (976-1025), Oxford 2005. HONİGMANN, Ernst, Bizans Devletinin Doğu Sınırı, Çev.: Fikret Işıltan, İ.Ü.E.F. Yay., İstanbul
1970.
HÜBSCHMANN,
Heinrich
, Die Altarmenischen Ortsnamen, Amsterdam 1969.
IOANNES Zonaras, Tarihlerin Özeti, Çev.: Bilge Umar, Arkeoloji ve Sanat Yay., İstanbul 2008.
İbnü'l Adim, Buygetü't-taleb fi Tarihi Haleb, BiyografilerleSelçuklular Tarihi, (Seçmeler), Çev./Not./Açk.: Ali Sevim, TTK. Yay., Ankara 1989.
İbnü'l-Esir, El Kâmil Fi't-Tarih Tercümesi, Çev.: Heyet, Bahar Yayınları, İstanbul 1985.
İbn Kesîr, El Bidaye Ve'n-Nihaye, Çev.: Mehmet Keskin, Çağrı Yay., İstanbul 1985.
İbnu'l-Ezrak, Meyyâfârikîn ve Âmid Târihi (Artuklular Kısmı), İnc./Not.: Ahmet Savran, Erzurum 1992.
İmad ad-dîn Al-Kâtib Al-İsfahânî Al-Bundârî, Zubdat Al-Nusra va Nuhbat al 'Usra, (Irak ve Horasan Selçukluları Tarihi), Çev.:Kıvameddin Burslan, TTK. Yay., Ankara 1999.
JACOB, Xavier,
Le
s Turcs Au Moyen-Age, TTK. yay., Ankara 1990.
John Skylitzes,A Synopsis of Byzantine History, 811-1057, Introductıon, Text And NotesTranslated ByJohn Wortley, Cambridge Unıversıty Press 2011.
Juansher's Concise History of the Georgians, Trans.:Robert Bedrosian, New York, 1991.
KAFESOĞLU, İbrahim, Sultan Melikşah, Milli Eğitim Basım Evi, İstanbul 1973.
KAVRELİŞVİLİ, Rion, "Gürcistan Kralı IV. David Ağmaşenebeli'nin Tarihçisi (XII.YY) Tarafından Selçuklular Hakkında Verilen Bilgiler'', I. Uluslararası Selçuklu Sempozyumu, Kayseri 27-30 Eylül 2010.
KIRZIOĞLU, Fahrettin, Ani Şehri Tarihi (1018-1236), Ankara 1982.
,
Kars Tarihi, İstanbul 1953.
KSENOPHON, Anabasis
(Onbinleri
n Dönüşü), Çev.: Tanju Gökçöl, İstanbul 1998.
,
Yukarı-Kür ve Çoruk Boylarında Kıpçaklar, TTK Yay., Ankara
1992.
KONUKÇU, Enver, Selçuklulardan Cumhuriyete Erzurum, Ankara 1992.
KÖYMEN, Mehmet Altay, Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi- Alp Arslan ve Zamanı, TTK.Yay., Ankara 2001.
KURAT, Akdes Nimet, IV-XVIII. Yüzyıllarda Karadeniz Kuzeyindeki Türk Kavimleri ve
Devletleri, Ankara 2002.
LANG, David Marshall, Eski Halk ve Ülkeler, Gürcüler, Çev.: Neşenur Domaniç, Ceylan Yay.,
İstanbul 1997.
Lastivertli Aristakes,
Patmut'iw
n Aristakisi Lastiverte'woy; Aristakes Lastivertc'i's History, trans.: Robert Bedrosian, New York 1985.
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013

c
XI.
Yüzyılda Tao-Klarceti Bölgesinde Türk Hâkimiyeti
729
Lastıvertlı Arıstakes, Patmut'iwn Aristakisi Lastiverte'woy; Aristakes De Lastivert, Recıt Des Malheurs De La Natiom Armenienne, trans.: Karen Yüzbashıan, (Marius Canard-Haig Berberian) Bürksel 1973.
LORDKİPHANİZDE, Mariam, Georgia in The XI-XII Centuries, Tbilisi 1987.
MERÇİL, Erdoğan, Selçuklular-Makaleler, -Emir Savtegin- İstanbul 2011. MESKİHA Sh. A., An Outline of Georgian History, Tblisi 1968.
METREVELİ, Rion, The Golden Age, Georgia from the 11 th Century to the First Quarter of the
13 th Century, Tbilisi 2010.
Mevdûdî, Selçuklular Tarihi I., Çev.: Ali Genceli, Hilal Yay. Ankara 1971.
Michaelis Attaliotae, Historia, (Invent, Descript, Correct Immanel Bekkerus), Bonnae 1853.
MİKABERİDZE, Alexander, Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia, Vol. I, (22jul2011), http://books.google.com.tr/books.
Mikhael Attaleiates, Tarih, Çev.: Bilge Umar, Ark. Sant. Yay., İstanbul 2008.
Mikhail
Psellos'u
n Khronographia'si, Çev.: Işın Demirkent, Ankara 1992.
MİNORSKY, Vladimir, Studies in Caucasian History, Cambridge 1953.
, "Caucasica in the History of Mayyafariqin",Bulletin of the School of
Oriental and African StudiesVol. 13, 1(1949) pp. 27-35.
Müneccimbaşı Ahmed b. Lütfullah, Câmiu'd-Düvel, (Selçuklular Tarihi I, Horasan-Irak, Kirman ve Suriye Selçukluları), Yay.: Ali Öngül, İzmir 2000.
Müverrih Vardan, Türk Fütuhatı Tarihi, (889-1269), Çev.: Hrand D. Andreasyan, İ.Ü.E.F. Tarih Semineri Dergisi, c.I, Sayı:2, İstanbul 1937.
PEACOCK, Andrew C.S. " Nomadic Society and the Seljuq Campaigns in Caucasia", İran &
Caucasus, Vol. 9. No.2, 2005, p. 205-230.
, "Georgia and the Anatolian Turks in the 12th and 13 th Centuries" ,
Anatoian Studies, Vol.56 (2006), pp.127-146.
PEREİRA,
Michael
, East of Trebizond, London, 1971.
RAPP, Stephan H.,Studies in Medieval Georgian Historiography: Early Texts and Eurasian Contexts, Lovanıı in Aedibus Peeters 2003
Reşîdü'd-dîn Fazlullah, Cami'ü't Tevâtih, Selçuklu Devleti, Çev.: Erkan Göksu-H. Hüseyin Güneş, Selenga Yay., İstanbul 2010.
SAFRAN, Mustafa, " Kuman/Kıpçaklar", Türkler, C.II., Ankara 2002, s.785-792.
SEVİM, Ali, "Mir'âtü'z-Zaman Fî Târîhi'l-Âyân" Türk Tarihi Belgeler Dergisi,C.XIV, S:18, TTK.Yay., Ankara 1989-1992.
SEVİM, Ali, "İbnü'l Cevzi'nin El-Muntazam Adlı Eserindeki Selçuklularla İlgili Bilgiler (H.430-485-13038-1092)", Türk Tarih Belgeleri Dergisi, C.XXVI, S: 30, TTK Yay., Ankara
2005.
Sıbt İbnu'l Cevzî, Mir'âtü'z-Zaman Fî Târîhi'l-Âyân'da Selçuklular, Seçme, Tercüme ve Değ.: Ali Sevim, TTK Yay., Ankara 2011.
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013
tro**§S

c
730
Ömer SUBAŞI
SİNCLAİR,
T.A.,Easter
n Türkey: An Architectural And Archaeolgical Survey, C.II, Londra
1989.
Smbat Sparapet's Chronicle,Trans.: Robert Bedrosian, Long Branch, New Jersey 2005.
SİHARULİDZE, Yuri - Manvelişivli ,Alexandre - J. Gogebaşvili-Tsate Batsaşi-İvane Canavhişvili-Biçi Tezelişvili-Mihako Tseretli-Mariam Lortkipanidze, Trabzon'dan Abhazya'ya Doğu Karadeniz Haklarının Tarihi ve Kültürü, Çev.: Hayri Hayrioğlu, Sorun Yayınları, İstanbul
2005.
Stephanos Orbelyan, Histoire de la Siounie, Trans.:Marie F. Brosset, Saint- Petersbourg 1864.
SUNY, Ronald Grigor, The Making of the Georgian Nation, Indiana Universty Press 1994.
Süryani
Patri
k Mihail Vakainamesi, İkinci Kısım (1042-1195), Türkçeye Çev.: Hrant D. Andreasyan, T.T.K. Basılmamış Nüsha, İstanbul 1944
Şaduddîn Ebu'l-Hasan 'Ali İbn Nâşır İbn 'Ali El-Hüseynî, Ahbârü'd-Devleti's-Selçukiyye, Çev.:
Necati Lügal, TTK. Yay. Ankara 1999 ŞENGELİYA, N.N., "XI-XIII. Yüzyıl Gürcü Tarihçilerine Göre Selçuklular", Tarih İncelemeleri
Dergisi, Çev.: Mehmet Mürselov, C. XXII, S: 2, Aralık 2007. s. 227-240. Tabakat-ı Nasiri, Selçuklular, Ter./Not.: Erkan Göksu, Tokat 2011.
TELLİOĞLU, İbrahim, XI-XIII. Yüzyıllarda Türk-Gürcü İlişkileri, Serander Yay., Trabzon 2009 TELLİOĞLU, İbrahim, Osmanlı Hakimiyetine Kadar Doğu Karadeniz'de Türkler, Serander Yay.,
Trabzon 2007.
,
"Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Bugünkü Etnik Yapısına Tesir Eden
Göçler", Karadeniz Araştırmaları, S:5, Bahar 2005, s.1-10.
TEZCAN, Mehmet, ''Selçuklu Fethi Öncesi II. Basileios'un İberia Seferleri (1021-22) Sırasında Trabzon'daki İkameti ve Bu Seferlerin Türk Fetihlerine Tesirleri'', Uluslararası Trabzon ve Çevresi Kültür ve Tarih Sempozyumu Kültür ve Tarih Sempozyumu, Türk Ocakları
Yay 16-18 Mayıs 2006Trabzon.
The Georgian Chronicle The Period of Giorgi Lasha, text/edit.: S.Qaukhchishvili, Trans, Katharine Vivian, Amsterdam 1991.
The Russian Primary Chronicle: Laurentian Text, Translated and Edited by Samuel Hazzard Cross and Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor, Cambridge, Massachusetts, 1953.
THOMSON, Robert W., Rewriting Caucasian History, The Medieval Armenian Adaptation of the Georgian Chronicle, The Orginal Georgian Texts and The Armenian Adaptation, Oxford
1996.
TOGAN, Zeki Velidi, Umumî Türk Tarihi'ne Giriş, İstanbul 1981.
TOUMANOFF, Cyril, Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press, Washington 1963.
, "Amenia and Georgia", The Cambridge Medieval History, Vol. IV. The
Byzantine Empire part I. Chapter XIV., Cambridge 1966, p.593-637.
TURAN, Osman, Selçuklular Tarihi ve Türk İslam Medeniyeti, İstanbul 1998.
,
Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi, Ötüken Yay., İstanbul 2004.
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8/5 Spring 2013

c
XI.
Yüzyılda Tao-Klarceti Bölgesinde Türk Hâkimiyeti
731
URAS, Esat, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, Belge Yay., İstanbul 1987.
Urfalı Mateos, Vekayi-Nâmesi (952-1336) ve Papaz Girgor'un Zeyli (1136-162), Çev.: Hrand D. Andreasyan, Not.: Edouard Dulaurer, M. Halil Yınanç, TTK. Yay., Ankara 2000.
UYĞUR, Sinan, "Yusufeli Ağzındaki Kıpçakça Kelimeler", Geçmişten Geleceğe Yusufeli Sempozyumu, İstanbul 2010, s.341 -344.
VRYONİS, Speros, The Decline of Medieval Hellenism in Asia and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century, London 1971.
, "Nomadization and Islamization in Asia Minor", Dumbarton Oaks Papers, Vol.
29 (1975), pp.41-71.
Yaı
y
a ibn Said al-Antâkî, Histoire de Yahya-ibn-Saîd d'Antioche, continuateur de Said-ibn-Bitriq, Krachkovskî I.(Ignatî Iulianovich), Alexander Alexandrovich Vasiliev, Paris : Brepols,
2002.
YİNANÇ, M. Halil, Türkiye Tarihi Selçuklular Devri, Anadolu'nun Fethi, İstanbul 1944. YÜCEL, Muallâ Uydu, İlk Rus Yıllıklarında Göre Türkler, TTK. Yay., Ankara 2007.
Turkish Studies
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
Volume 8

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com