COPING WITH STATE TERROR: COPING BEHAVIOUR OF ETHNIC TURKS AGAINST STATE ATROCITIES DURING THE JIVKOV REGIME IN BULGARIA

Çeşitli baskı (stress) durumlarına karşı başa çıkma (coping) yöntemleri insan psikolojisinin en önemli konularından birisidir. Bu konunun kişisel düzeyde ele alınmasıyla ilgili olarak birçok teknikler üretilmiş, çaresizliğe karşı alınabilecek ve hayat kalitesini yükseltebilecek önlemler tartışıla gelmiştir. Ancak, bir toplumun başka bir toplum üzerindeki baskılarıyla ezilen toplumun, silahlı çatışma dışındaki karşı koyma yöntemleriyle ilgili sistematik araştırmalar, yok değilse bile çok azdır. Yüzyılımızda teknolojiye bağlı ilerlemeler, bu ilerlemelerin insanlığa getirdikleri imkan ve mutlulukların yamsıra insanlığın saldırganlık insiyaklarının da daha dakik ve korkunç şekillere dönüşebileceğini göstermiştir. Daha Birinci Dünya Savaşı'nı takiben ve İkinci Dünya Savaşıyla birlikte ve onu takip eden sürede bazı politik sistemlerde devlet eliyle organize edilen ve bazı azınlık gruplarına karşı yöneltilen çeşitli baskı sistemleri, Buchenwald, Auschwitz, Gulag Takım Adaları, Kore esir kampları ve Belene gibi çeşitli terör odaklarını ortaya çıkarmıştır. Bunlar arasında bilhassa Nazi Almanya'sında olanlar, Savaşı müteakip çeşitli açılardan ele alınarak incelenmiştir. Jivkov'un Bulgaristan'ında olanlar ise, bilhassa 1980'lerden sonra Türk toplumuna yöneltilen baskı ve zulümler, Nazi Almanya'sında uygulananlarla pek çok bakımlardan benzerlik göstermesine rağmen batılı bilim adamlarının dikkatini pek çekmemiş, bilhassa çeşitli insanlık dışı baskılara maruz kalan Bulgaristan Türklerinin, başa çıkma (coping) yöntemleri üzerinde hiç durulmamıştır.