You are here

PREKAMBRİYEN YAŞLI NECD FAY SİSTEMİNİN YENİDEN ETKİNLEŞMESİ VE SUUDİ ARABİSTAN PETROL BÖLGESİNDEKİ ÖNEMİ

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Abstract (Original Language): 
Orta Suudi Arabistan'ın Landsat, Radar görüntüleri, topoğrafya haritaları ve sismik veriler kullanılarak yapısal yorumu yapılmıştır. Eldeki jeoloji haritaları bu çalışmaya somut kanıtlar sağlar. Bölgede kuzeybatıya eğimli hari-talanan güçlü bir çizgiselliğin yeniden etkinleşmiş olan Necd Fay Sistemi ile bağlantılı olduğu yorumu yapılmıştır. Uzunlamasına tepeler, düz gidişli dereler, vadi ve sırtlar boyunca ötelenme ile çek-ayır havzaların varlığı sol yönlü Necd doğrultu atımlı hareketinin yeniden etkinleştiğini gösteren açık kanıtlardır. Jeoloji haritası Suudi Arabistan'da Güney Gavar'dan An Nufud Havzasına kadar uzanan bölgede KB gidişli bölgesel bir çizgisellik boyunca çökel örtüsü üzerinde kuzeybatıya doğru bir çekilmeyi yansıtan kanıtlar gösterir. Suudi Arabistan'da kuzeydoğuya eğimli yapılar Permiyen öncesi yapıları ve Umman-Masirah gerilme rejimiyle ilişkilidir. Yeniden etkinleşen Necd gerilme rejimi Gavar (Suudi Arabistan), Duhan (Katar) ve kuzey-kuzeybatı eğimli diğer antiklinalleri yeniden şekil¬lendirmiştir. Kuzeybatı eğimli sol yönlü Necd Fayı ilk kez Prekambriyen'de harekete geçmiş ve daha sonra muhtemelen Paleozoyik ve geç Jura dönemleri olmak üzere çeşitli kereler ve değişik şiddetlerde olmakla birlikte geç Kretase'den geç Tersiyer döneme kadar sürekli yeniden etkinleşmiştir. Bölgede Karbonifer, Geç Kretase ve Tersiyer olayları birbiri üzerine gelerek izlenir. Umman gerilme rejimi ile Masirah Ofiyolitinin yanal üzerlemesi ile bağlantılı gerilme rejimi birlikte Orta Arabistan'daki antiklinal yapıları denetleyen başlıca olaydır. Bölgenin egemen yapısal unsurları Umman ve yeniden etkinleşmiş Necd tektonik rejimleriyle tutarlı olan yaklaşık D-B sıkışmalı ge¬rilme yönü gösteren K-G yönlü antiklinal eksenidir. Doğu Arabistan'da Tersiyer orojenezi sunan Umman-Masirah gerilme rejiminin etkisi, Necd Fayı gibi yaşlı temel fayları boyunca hafif bir yeniden hareketlenme lehindedir. Yeniden etkinleşmiş Necd sistemi, Umman ana yatay gerilme rejimi ve Masirah Ofiyolitinin Arap kıtasını üzerleme-si birlikte Doğu Arabistan Levhasındaki yapılarda bileşik bir etki yaratmıştır. Zagros gerilme rejimi bölgede çok az bir etki yaratmış olabilir.
91-99

REFERENCES

References: 

Agar, R. A., 1987, The Najd Fault System revisited; a two way strike-slip orogen in the Saudi Arabian shield: Journal of Structural Geology, 9, 41 48.
Arabian American Oil Company Staff, 1959. Ghawar oil field, Saudi Arabia. AAPG Bulletin 43, 434¬454.
Ayres, M.G., Bilal, M., Jones, R.W., Slentz, L.W., Tartir, M., ve Wilson, A.O., 1982. Hydrocarbon habitat in main producing areas, Saudi Arabia. AAPG
Bulletin 66, 1-9.
Beydoun, Z. R., 1991, Arabian plate hydrocarbon geo¬logy and potential-a plate tectonic approach: AAPG Studies in Geology 33, 77 s.
Billo, S.M., 1983. Petroleum geology of the Arabian Peninsula. The Oil and Gas Journal 81, 91¬101.
Edgell, H.S., 1991. Proterozoic salt basins of the Per¬sian Gulf area and their role in hydrocarbon generation, in: Walter, M.R. (Ed.), Proterozoic Petroleum Precambrian Research, 54, 1-14.
,1992, Basement tectonics of Saudi Arabia as
related to oil field structures, in: Rickard, M.J. ve diğerleri, (Ed.), Basement Tectonics. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, 169-193.
Halbouty, M.T., 1980. Geologic significance of Landsat data for 15 giant oil and gas fielda. AAPG Bul¬letin 64, 8-36.
Halsey, J.H., 1980, Tectonic Evolution of Arabia. Progress Report, Mobil Research and Dev. Corp., Dallas, Texas, 87 s.
Hariri, M., Perinçek D., ve Al-Ghamdi A., 1998, Lineament Trends and Their Relationship to the Stress Regimes and Geological settings in Ghawar Area. 5th Meeting of the Saudi Society for Earth Sciences, 1998, Dhahran. Abstracts, s.87, Proceeding.
Henson, F.R.S. 1951. Observations on the Geology and Petroleum Occurrences of the Middle East. 3rd World Petroleum Congress, The Hague, Proceedings, Section 1, 118 140.
PREKAMBRİYEN YAŞLI NECD FAY SİSTEMİ
99
Husseini, M. I., 1989, Tectonic and depositional model of late Precambrian Cambrian Arabian and adjoining plates: AAPG Bulletin, 73, 1117 1131.
,1995 (Ed.), Middle East Petroleum Geoscien-
ces, GEO'94. Gulf PetroLink, Bahrain, 939 s.
,1997. Jurassic Sequence Stratigraphy of the
Western and Southern Arabian Gulf Geo-
Arabia, 3, 3, 361-382.
,2000. Origin of the Arabian Plate Structures:
Amar Collision and Najd Rift. GeoArabia, 5, 4,
527-542.
İbrahim,
M.W.
, Khan, M.S., ve Khatib, H., 1981. Struc¬tural evolution of Harmaliyah Oil Field, Eastern Saudi Arabia. AAPG Bulletin 65, 2403-2416.
Laboun, A.A., 1998, Lithostratigraphy and oil and gas fields of Saudi Arabia. 5th Meeting of the Saudi Society for Earth Sciences. Riyadh, 1998, s.38.
Loosveld, R.J.H., Belland A., ve Terken J.J.M., 1996, The tectonic evolution of interior Oman. GeoArabia, 1, 1, 28-51.
Marzouk, I., ve El Sattar, M.E., 1995. Wrench tecto¬nics in Abu Dhabi, United Arab Emirates, in: Al-Husseini, M.I. (Ed.), Middle East Petroleum Geosciences, GEO'94, 2. Gulf PetroLink, Bahrain, 655-668.
Perinçek,
D.
, Saner S., Al-Ghamdi A., Cole J. ve Kamal R., 1998 a, Structural Surface Indica¬tions of the Ghawar Anticline. 5th Meeting of the Saudi Society for Earth Sciences, , 1998, Dhahran. Abstracts, s.82, Proceeding.
, ve Al-Hinai K. G., 1998 b, Late Tertiary
rejuvenation of the Najd Fault System in Cent¬ral Saudi Arabia, 5th Meeting of the Saudi Society for Earth Sciences, 1998, Dhahran. Abstracts, p.80, Proceeding.
,Al-Hinai K. G. ve Saner S., 2000 a, Rejuvena¬tion of the pre-Cambrian Najd Fault System and its importance in the oil province of Saudi
Arabia, TURKIOG 1st Turkish International Oil & Gas Congress and Exhibition, 16-18 Novem¬ber 2000, Extended abstracts, 75-82.
Perinçek, D.,
Sane
r S. ve Al-Hinai K. G., 2000 b, Reactivation of the pre-Cambrian Najd Fault System and its importance in the oil province of Saudi Arabia, Exploration beyond 2000, Australian Society of Exploration Geophysicists (ASEG) 14th International Conference and Exhibition, Abstracts, p.11. (in English).
, , Al-Ghamdi A., Cole J. ve Kamal R.,
2000c, Surface to Subsurface Data Integration for an Improved Understanding of the Struc¬tural History of the Ghawar Field, Saudi Arabia. Geo2000, GeoArabia, 5, 1, Abstracts, s.159.
Saner, S., Al-Hinai K., ve Perinçek D., 2002, Surface Manifestations of the Ghawar Structure, Saudi Arabia, AAPG (The American Association of Petroleum Geologists) Annual Meeting. Hous¬ton, USA, Abstract, p. 608 (in English).
, ve , 2005, Surface expres
sions of the Ghawar structure, Saud Arabia. Marine and Petroleum Geology, 1-14
Stoesser, D. B., ve V E. Camp, 1985, Pan African microplate accretion of the Arabian shield: Geological Society of America Bulletin, 96, 817
826.
USGS and ARAMCO, 1963, Geologic Map of the Arabian Peninsula. The Kingdom of Saudi Arabia, Ministry of Petroleum and Mineral Resources, and the U.S Department of State. Special edition for the 26th International Geol. Cong., Paris 1980.
Wender, L. E., Bryant J. W., Dickens M. F., Leville A. S. ve Al-Moqbel A. M., 1998, Paleozoic (Pre-Khuff) Hydrocarbon Geology of Ghawar Area, Eastern Saudi Arabia. GeoArabia, 3, 2, 273¬302.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com