MEVLEVİ MUSİKİSİ VE ŞANLIURFA ORNEGI

Mevlânâ Celâleddin Rûmî'ye (ö. 672/1273) nispetle kurulan Mevlevî Tarikati'na mahsus tasavvuf mûsikîsine Mevlevî Mûsikîsi denir. Bu mûsikî, Türk dinî mûsikîsinin Câmi ve Tekke mûsikîsi şeklinde incelenen iki türünden Tekke mûsikîsinin en mühim ve geniş dalını oluşturur.1 Mevlevî tarikatını hariç tutarak, mûsikî tarihimizden bahsetmemiz oldukça zordur. Mevlevîlik, mûsikî, semâ' ve şiir gibi güzel sanatların üç asli unsurunu dinî bir şekle sokarak devam ettirmiş2 ve bu üç vasıtaya istinat etmiştir.3 Mevlânâ, mûsikîyi insanlığa armağan ettiği disiplinin vazgeçilmez unsurlarından biri haline getirmiştir.4 Mevlânâ, Mesnevî ve Divân-Kebîf de mûsikîyi övmüş ve onu yüksek bir sanat olarak görmüştür. Bazı eserlerde Mevlânâ'nın bir mûsikîşinâs, oğlu Sultan Veled'in (ö. 711/1312) de rebâbî ve bestekâr5 olduğu nakledilmektedir. XIII. asırdan zamanımıza notası ulaşmış en eski eserin Sultan Veled'e ait6 olduğu söylenmektedir. Ney, rebâb ve kudüm, Mevlevîliğin sembolü olan mûsikî âletleridir. Mevlevîhâneler, asırlar boyu mûsikî başta olmak üzere çeşitli güzel sanatların beşiği olmuş,7 birer Konservatuar vazifesi görmüşlerdir.