You are here

HİKMET VE FELSEFE İLİŞKİSİ

Journal Name:

Publication Year:

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (Original Language): 
Bu makale, felsefe ve hikmetin arka plânını incelemeye yönelik bir çalışma değildir. Bu çalışmamızdaki amacımız felsefe ve hikmet hakkındaki görüşlere yer vermekle birlikte daha ziyade hikmet kavramının felsefe ile örtüşüp örtüşmediği, eğer örtüşüyorsa bunun kapsamını irdelemektir. Yunanca yazılmış olan eserlerin Süryanice'ye; Süryanice'den de Arapça'ya çevirisinden sonra kelamcıiann ve İslâm filozoflarının felsefî kavramlarla ilgilendikleri ve bu geleneği devam ettirdiklerini kabul edebiliriz. Ancak Antik Çağ eserlerinin İslâm dünyasına girdikten sonra, kelam, fıkıh, tefsir, hadis ve tasavvuf ekolleri, Kur'an'da geçen "hikmet" kavramının çok geniş anlamları olduğunda birleşmişlerdir. Günümüzde hikmet kavramı ilk bakışta bu geniş anlamıyla anlaşılmakta olup, bu da bizi felsefe anlamındaki hikmetten uzaklaştırmaktadır. Özellikle, ulema sınıfının hikmeti vahyin etkisinde yorumladıklarını görmekteyiz. Bu tür bir tavır, asırlardan beri günümüze kadar çok az istisnalarla gelmiştir. Gerçekte kavramların esas itibariyle hangi anlamlara geldiği iyice tespit edilmeli ve buna göre düşünce geliştirilmelidir. Çünkü bütün kavramlar, bulunduğu devrin kültürel ve ilmî ortamını günümüze taşımaktadır. Bu çalışmamızı, hikmet ve felsefe kavramları hakkında tarihsel süreç içerisinde detaylara inmeden bilgiler verdikten sonra, genel bir değerlendirme ile bitirmeye çalışacağız.
86
118

REFERENCES

References: 

A. Adı var- A.Arat- A.Ateş- l.Köseoğiu (Kom.), İslam Ansiklopedisi. MEB-1%4
Aclünî. İsmail b. Muhammed, Kesjü 'I-Hûjü ve Muzilii'l-lihâs. il. Beyrut-1932
Açıkgenç, Alparslan, Bilgi Felsefesi, İnsan Yayınları, İstanbul-1992 Aristoteles, Organon IV, (çev. H. Rağıp Atademir). M.E.B. Yay., İstanbul-i 989
Altıparmak. O.F., "Muhammed b. Mustafa Akkirrnaııî, ve eseri Iklîlü '(•
ferâciın "(Y.L.Tezi) Alto Simon, Siiıyanice-Türkçe sözlük. Holland,1989 Ana Britaıınica Ans. Ana Yay. İst.- 1994
Anuwaii, Georges, Legacy
of İslam (nşr. Joseph Schacht), Oxford-1974 Aştiyâni, Seyyid Celâleddin, Mukaddimetü Kayseri her Füsüsü 7-
W/Âcm.Tahran.l370 Ateş, Süleyman, Kttr'an-ı Kerim Tefsin
Babawi, William Wahba,
Dâiretü
1-meâıift'l-kitabiyye, Kahire-19*) 1
Bağdadî, EbuM-Berckât. Kitâhu 'l-Mu'teber ani'l-hihne. Haydarabat-1957
Bauers, Walter. Greek-English Lexcon af (ite New Testament
Bedevi, Abdurrahman, Eflatunfî'l-lslatn, Beyrut-1982
Bursevî, İsmail Hakkı, Rûhıt 'l-Bcyan, İstanbul-13S9
Buhar i. Ebu Abdillah Muhammed b. İsmail. Sahîhi'l-Buhârî, Tecridü's-
sarih ve şerhi, c. XII. trc. Diyanet İşleri Başkanlığı, Ankara-1984 Cevheri, İsmail b. Hammad, es-Sıhah, Tâcu'I-Iüga ve sıhahu'l-arabiyye,
Beyrut-1990
Cevizci, Ahmet; Felsefe Sözlüğü, Ekin Yay., Ankara-1996 Costaz, Louis, Dietionaire 5vv7f«/Ht?-Français. Beyrut ts. Corbin, Henry, islam Felsefe Tarihi. İletişim Yay.. İstanbul-1986 Cürcanî, Seyyid Şerif, Kitabti V- Ta 'rifat. Kahire. Mektebetü'I-Vehbe. 1866 Deleuze, Gilles-Guattari,Felix. Felsefe Nedir'!, çev. Turhan İlgaz, Y.K.Y.. İstanbul-2000
Diemer. AKvin, 'Felsefe1, Günümüz Felsefe Disiplinleri içinde, çev. Doğu Özlem, Ara yay., İstanbul-1990
115.
Hikmet Ve Felsefe İlişkisi
Ebu Hizam Enver Fuat, Mu 'cemu Mustalahâtu 's-Süfîyye, Beyrut-1993 Fârâbî, Ebû Nasr, Füsûi Münteze 'a (thk. Fevzi Mitri Neccar) Beyrut-1971
,
Tahsilü 's-Sa 'âde (nşr.Cafer Ali Yasin) Beyrut-1983
,Ârâu
ehl'i-Uedîneti'l-Fâzûa, (nşrAlbertN. Ader,
Beyrut-1985
Ferhat, Germanos, Babu'l-İ'rab an Lügati7-Arab, Beyrut-1986 Firûzabâdî, Mecdü'd-Din Muhammed b. Yakub, el Kamusu 'l-Muhît, 4. Baskı, 1994
Gazzâlî, Ebu Hâmid, îhyâ u ulûmi'd-din, Beyrut ts.
,
Risâletü 'l-Ledüniyye, Beyrut-1986 (Mecmûatu'r-
Resâil içinde)
,
el-Munkiz mine 'd-Dalâl, Beyrut, 1987
Göze, Ayferi, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, İstanbul -2000 Hârizmî, Muhammed b. Ahmet b. Yusuf, Mefâtihu 't-ulûm7 Beyrut-1989 Horovitz, Jozef, Koranische Untersuchungen, Leipzig,1926 İbn Fâtik, Ebu'l Vefa el-Mübeşşir, Muhtâru 'l-hikem ve 'l-mehâsinu 'l-kelim
(thk. A. Bedevi), Beyrut- î 980 İbn Hacer, Ahmet el-Askalânî, Fethu'l-Bârî Şerhu sahihi'l-Buhâriy Dâru'r-
Reyyân, Beyrut-1996 İbn Hanbel; Ahmet, Ebu Abdillah, Ahmet b. Muhammed, Müsned I-II,
İstanbul, 1982
İbnü'l Kayyim el-Cevziyye, Tehzîbu medârici's-sâliJdn, B.A.E. 1990 İbn Kesîr, (ihtisar ve tahkik, Muhammed Ali es-Sabûnî),
Dâru' l-Kur'ani' 1-Kerim, Beyrut-1978 İbn Mâce, Ebû Abdillah, Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî, Sünen,I-II,
İstanbul-1982
İbn Manzur., Ebu'l-Fadl Cemalüddin Muhammed b. Mükerrrem, Lisânu 7-
'Arab-Dâru'l-Arabi, Beyrut-1300 İbn Nedim, Muhammed b. İshak, el-Fihrist (thk. Gustav Flugel) Beyrut-
1872
İbn Miskeveyh, el-Hikmetü 'l-hâlide, (thk. Abdurrrahman Bedevi),Beyrut-1983
,
Tehzîbu'l-ahlâk, Beyryt-1968
Ö. Faruk Altıparmak
116
İbn Rüşd, Faslü 'l-makâl, Felsefe -Din İlişkisi (trc. ve neşr. Bekir Karlığa), İstanbul-1992
. , Tefsîru mâ ba'de 't-tabîa, (nşr. Maurice Bouyges), Beyrut-1986
_Tehâfötü
't-Tehâföty(nşT. Maurice Bouyges), Beyrut -1982
İbn Sînâ, eş-Şifa, (nşr. Said Zayed), Kahire-1960
Uyûnü
'l-hikme, (nşr. Ahmet Fuat Ehvani), Kahire-1996
_____
Fi 't-Aksâmi 'l-ulûmi 'l-akliyye, (Tis'u Resâil içinde) (nşr. Abduîemîr Z. Şemsüddin), Kuştan ti niyye, 1298
İhvânu's-Safa, Resâilü İhvâni's- Safâ, Beyrut-1957
İsfehânî, Râğıb, Müfredâtü elfâzi'UKur'an-Btymt
İslam Ansiklopedisi (M.E.B.)
İslam Ansiklopedisi, (T.D.V.)
Kâşânî, Kemâleddin Ebi'l-Genâim Abdürrezak b. Cemâleddin, Kitâbu İstilahâti's-sûfıyye, (İng. Tercüme Nebil SafVet), London-1991
Katip Çelebi, Hacı Halife Mustafa b. Abdullah, Keşfü 'z-zünûn 'an esmâil-kütüb ve 'l-fünûn (nşr.Gustvus Fluegel), London-1842
Kaya, Mahmut, İslam Kaynaklan ışığında Aristoteles ve Felsefesi, İstanbul-1983
Keklik, Nİhat, Felsefenin İlkeleri, İstanbul-1982
Kelabâzî, Ebu Bekr b. İshâk Muhammed, Kitâbu 't-Taarrufli mezhebi't-
tasavvuf Kahire-1960 Kindî, Ebu Yusuf Ya'kup b. İshâk, Felsefî Risaleler (trc. Mahmut Kaya), İz
yay. İsttanbul-1994 Kûfî, Ebu'l Bekâ Eyyub b. Musa el-Hüseyni, el-Külliyât Mu 'cemun fı 7-
mustalahât ve 't-turuku'l-lugaviyye, Müessesetü >-rwâ/e,Lübnan-1993 Kuğman, Yehzekiel, Kamus-u İbri Arabi, Amman-1970 Kurtubî, Ebu Abdullah b. Muhammed, el- Câmi' li ahkâmi'l-Kur'an,
Kahire,1966
Kuttuer, İlhan, İlim ve Hikmetin Aydınlığında, İz Yay. İstanbuI-2001
,
İs lamın Klasik Çağında Felsefe Tasavvuru, İz Yay.
İstanbul, 1996
Küçük, Abdurrahman- Tümer Günay, Dinler tarihi, Ocak yay., Ankara-1993 Mecdî Veheb, Kamil el-Mühendis, Mecmû-u mustalahâti'l-arabiyyeti
117
Hikmet Ve Felsefe İlişkisi
fı'l-lugati ve'l- edebi, Beyrut-1984 Mekkî, Ebu Tâlİb, Umu 'l-kulûb, (thk. Abdulkâdir Ahmet Ata),Kahire,ts Müslim, Ebu'l-Hüseyin, Sahih (thk..Fuad Abdulbâki), İstanbul-1955 Nâsır, Hüsrev, Kitâbu Cami 'u 'i-hikmeteyn, (nşr. Henry Corbın), Tahran-1984
Nasr, Seyyid Hüseyin, Molla Sadra ve İlahî Hikmet, (trc. Mustafa Armağan),
İnsan yay., İstanbul, 1990 Râzî, Fahreddin, el-Metâlibu 7- 'âliyye mine 7- 'ilmi 'l~İlahî (thk. Ahmet
Hicazı es-Saka), Beyrut-1987
el-Mebâhisü
'l-meşrikiyye (nşr. Muhammed el-Bağdâdî),
Beyrut-1990
el-Erbâînfı
Usûli'd-din,Kah'\TQ 1986
Şerhu
Uyûni 'l-hikme (nşr. Ahmet Hicazı es-Saka), Tahran-
1415
Râzî, Muhammed b. Ebubekr, Muhtdru 's-sıhah, Dâru'I-kütübüM-
Mısnyye,Beyrut-1967 Rudolf, Kurt, "Wisdom" md., E.R. (Almancadan İngilizceye trc. Matthew j.
O'Connell), New
York-198
7 Sahakian, William, ideas of the Greet Philosophers, New York,1967 Sahih-i Tirmizi, Dâru 'l-kutübi'l-ilmiyye, Beyrut-1990 Şahin, Hasan, İslam Felsefesi Tarihi Dersleri, Ankara-2000 Şehrezurî, Şemseddin Muhammed b. Mahmut, Nüzhetü 'Uervâh ve ravzatü 7-efrâh (thk. Abdulkerim Ebu Şuveyrib), Trablus-1988
Şerhu
Hikmeti 'l-İşrâk, (thk. Hüseyin Ziyâî Tebrizî), Tahran-
1993
Şehristanî, Ebu'l Feth Abdulkerim, Kitâbu 'l-milel ve 'n-nihâJ,(nşr-
Muhammed Seyyid Kîlânî, Kahire-1317 Şİrazî, Kutbeddin, Dürretü 't-Tâc, thk. Seyyid Muhammed Meşkût),
Tahran,1375
Şirazî, Sadeddin Muhammed b. İbrahim, e/-Hikmetü'l-müte'âliye fı'I-
esfari'I-akliyyti'l erbaa, Kum-1379 hş. Sühreverdî, Şihabüddin, Kitabu'l-MeşârV ve'l-mutârahât (nşr.Henry Corbın, Opera Metaphysica içinde) Tahran-Paris,1952
ö. Faruk Altıparmak
118
Taberî, Ali b. Rabben, Firdevsü'l-hikme, (nşr. M..Z. es_Sıddıkî), Berlin-1928
Taftazânî, Ebu'l Vefa, İbnSeb'în ve felsefetu's-sûfıyye, Beyrut-1973 Tilmisanî, Afıfü'd-din Süleyman, Şerhu Menâzili's-sâirin ila hakki't-
mubîn, Dârü't-Türkî li'n-neşr-1989 Tuğcu, Tuncar, Batı Felsefesi Tarihi, Alesta yay., Ankara-2000 Turhan, Kasım, Amiri ve Felsefesi, İfav, İstanbul-1992 Tûsî, Nasîruddîn, Ahlak-ı Nasırı, (trh. Müctebâ Minovî, Ali Rıza Haydarı),
Tahran-1990
Ünal, Ali, Kur 'an 'da Temel Kavramlar, Beyan Yay., İstanbul, 1996 Watkins, Calvet, indo-Eurpean Roots, "American Heritage Dictionary" nın
eki, houghton Mifflin Company, Boston, New York, London-1992 Yazır, Elmalılı Hamdi, Hak Dini Kur'an Dili Tefsiri, Çelik Şura
nşr.,İstanbul,ty.
Ziener,
George
, "Wisdom" md. Encylopedia of Biblical Theology,1959

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com