Buradasınız

"DÖRT SEÇKİN DOST'UN PORTRESİ" Cevrî İbrahim Çelebi'nin Hilye-i Çihâr-Yâr-i Güzin'i

Hilye-i Çihâr Yâr-i Güzîn of Cevrî

Journal Name:

Publication Year:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Abstract (2. Language): 
Hilye-i Çihâr Yâr-i Güzîn of Cevrî İbrahim Çelebi (10057-1065/ 15957-1654} is one the well-known Turkish literatüre gengres. in this study, first, in addition to the known Information given about Çevri 's mesnevi, a repeated error about the written date of the work is corrected. Second, the place of the mesnevi among other similar genres is tried to be determined by comparing with each other. Thİrd, the influences of the mesnevi on the follovving Hityes is shown by using some samples. Finally. the text of the mesnevi is presented by vtrtue of a copy of the Writer. After the presentation of the mesnevi, a translation of the text is given in today Turkish.
Abstract (Original Language): 
Edebiyatımızda Hz. Muhammed'in ilk dört halifesinin hayatı ve şahsiyetiyle alâkalı olarak methiye, mevlit, menkıbe, kahramanlık hikâyesi, vecize ve hilye türünden çeşitli manzum yahut mensur eserler meydana getirildiği bilinmektedir. On yedinci asır divan şairlerinden Cevrî ibrahim Çelebi (I005?-I065/!5957-I654)nin Hilye-i Çihâr-Yâr-i Güzin'i de Türk Edebiyatı'nda bu tür eserlerin en tanınmış olanlarından biridir. Yazımızda Cevrî'nin söz konusu mesnevisi hakkında bilinenlere ilâve olmak üzere, manzumenin telif tarihine dair tekrar edilen bir yanlış düzeltilmekte; türü içindeki yeri. aynı çeşitten diğer bazı eserlerle mukayese edilerek tesbite çalışılmakta: sonraki hilyelere tesirleri örneklerle gösterilmekte; nihayet metni, müellif eliyle yazılmış bir nüshasına dayanılarak sunulmaktadır. Mesnevi metninin ardından, günümüz Türkçesiyle nesre çevirisi de takdim edilmiştir.

REFERENCES

References: 

ABDÜLBAKİ, (1931), Melâmîük ve Melâmiler, İstanbul. ALİ ENVER, (1309), Semâhâne-i Edeb, İstanbul. AYAN, Hüseyin, (1981), Cevrî Hayâtı, Edebî
Kişiliği, Eserleri ve Divanının Tenkidli Metni, Erzurum. AYAN, Hüseyin, (1993), "Cevrî İbrâhim Çelebi", Türkiye Diyanet
Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul.VII, 460. BAĞDATLI İSMAİL PAŞA, (1951-55), Hediyyetü'l-'ârifîn, esmâ'ü'l-
müellifîn ve âsârü'l-musannifm, I (nşr. Kilisli Muallim Rifat-İbnülemin
Mahmud Kemal), II (nşr. İbnülemin Mahmud Kemal-
Avni Aktuç), İstanbul. BAN ARLI, Nıhad Sâmi, (1971-79), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, I-II,
İstanbul.
BEKAYÎ, Risale fî Hilyetü'l-enbiyâ ve Hilye-i Çihâr-Yâr-i Güzîn,
Süleymaniye Ktp., Fatih, nr. 5427/4. BURSALI MEHMED TÂHİR, (1333-1342/1915-1923-24), Osmanlı
Müellifleri, I-IH, İstanbul. CEVRÎ DEDE MERHUM, (1317/1900), Hilye-i Çihâr-Yâr-ı Güzîn,
(nşr. Mehmed Tâhir [Olgun]), İstanbul. CEYHAN, Âdem, Türk Edebiyatı'nda Hazret-i Ali Vecizeleri, Ankara 2006. ERDEM, Sadık, (1980), İbrahim Cevrî Çelebi'nin Hayâtı, Şahsiyeti,
Eserleri ve Hilye-i Çihâr-Yâr-ı Güzin'inin Edisyon Kritiği,
İÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Eski
Türk Edebiyatı Kürsüsü mezuniyet tezi, İstanbul. ERGUN, Sadeddın Nüzhet, (1936-45), Türk Şairleri, I-IV, İstanbul. ESAD MEHMED EFENDİ, Gülistân-ı Şemail, Süleymaniye Ktp. Damad
İbrâhim Paşa, nr. 381. ESRAR DEDE, (2000), Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye, (nşr. İlhan Genç),
Ankara.
FÂİK REŞAD, (1311-12/1895-96), Eslâf, tH,, İstanbul.
26
Sosyal Bilimler 4/1 (2006) s. i - 28
GIBB, E. J. W., (1900-1909), A History of Ottoman Poetry, I-VI, London. GÖLPINARLI, Abdülbâki, (1967-1994), Mevlâna Müzesi Yazmalar
Katalogu, I-FV, Ankara. [HÂKANÎ], (1991), Hilye-i Saadet, (haz. İskender Pala), Ankara. HAMMER-PURGSTALL, Joseph Freiherr von, (1836-1838), Geschichte
der Osmanischen Dichtkunst, l-l V. Pesth. HİMMETZÂDE ABDULLAH, Gencîne-i İ'câz, Süleymaniye Ktp. Reşid
Efendi, nr. 836.
"İhyâ-yı Âsâr", Mekteb Mecmuası, 30 Kânûn-ı evvel 1309, nr. 1, s. 37-39,
13 Kânûn-ı Sânî 1309, nr. 2, s. 74-77. İNEHÂN-ZÂDE MEHMET NÂİL, (1949), Tuhfe-i Nâffi, Divan Şairlerinin
Muhtasar Biyografileri, I-II. İSMAİL BELÎĞ, (1999), Nuhbetü'l-âsâr li-zeyli Zübdeti'l-es'âr, (haz.
Abdulkerim Abdulkadiroğlu), Ankara. İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Yazma Divanlar Katalogu, (1947-76),
I-IV, İstanbul.
KARA, Ömer, (2002), "Neşâtî'nin 'Hilye-i Enbiyâsı'nın Dînî Kaynaklan", Akademik Araştırmalar Dergisi, Mayıs-Temmuz 2002, Yıl 4, Sayı 13, s.1-48.
KARATAY, Fehmi Edhem, (1961), Top kapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi
Türkçe Yazmalar Katalogu, İstanbul. KÂTİB ÇELEBİ, Keşfii'z-zunûn 'an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn, (nşr. Kilisli
Muallim Rifat- Şerefeddin Yaltkaya) I-Il, İstanbul 1360-62/1941-43. KOCATÜRK, Vasfı Mahir, (1964), Türk Edebiyatı Tarihi, Ankara. KÜLEKÇİ, Dr. Numan, (1999), XI-XX. Yüzyıllar El Yazması Metinler
ve Özetleriyle Mesnevî Edebiyatı Antolojisi, I-II, Erzurum. MEHMED HÂLİD, (1927), "Edebiyat Tarihi: Cevrî", Millî Mecmua,
15 Nisan, c. 7, nr. 84, s.1351-1353 MEHMED HÂLİD, (1923), "İstanbullu Şairler: Cevrî", Yeni Mecmua,
1 Haziran, c. 4, Sayı 77, s. 222-223. MEHMED SÜREYYÂ, (1308-[1315]), Sicill-i Osmanî yâhud Tezkire-i
Meşâhîr-i Osmâniyye, I-IV, İstanbul. Mısır Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Katalogu, I V, 1987-1992. MUALLİM NÂCÎ, (1308/1890), Esâmî, İstanbul. MUALLİM NÂCÎ, (1304/1888), "Cevrî", Mecmua-i Muallim, 26 Safer
1306-19 Teşrîn-i Evvel /l Kasım. MUCÎB, (1997), Tezkire-i Mucîb, (haz. Kudret Alttın), Ankara. MÜSTAKİMZÂDE SÜLEYMAN SA'DEDDİN, Mccclletü'n-nisâb fî'n-
niseb vc'1-kunâ ve'l-elkâb, Süleymaniye Ktp. Hâlet Efendi, nr. 628. MÜSTAKİMZÂDE SÜLEYMAN SA'DEDDİN, (1928), Tuhfe-i Hattâtîn,
(nşr. İbnülemin Mahmud Kemal), İstanbul, Devlet Matbaası. NA'TÎ, Hilye-i Bakıyye-i Aşere-i Mübeşşere, Tire Necip Paşa Ktp., nr.136. NEŞÂTÎ, Hilye-i Enbiyâ, Süleymaniye Ktp. Lâleli, nr. 1715. ÖZÇELİK, Sâdettin, (1999), "Diyarbakır İl Halk Kütüphanesindeki Türkçe
27
Â.Ceyhan / DÖRT SEÇKİN DOST'UN PORTRESİ" Cevrî İbrâhim Çelebi'nin Hilye-i Çihâr-Yâr-i Güzin'
yazma eserler üzerine araştırmalar", Türk Dili Araştırmaları
Yıllığı Belleten 1996, s. 177-211. PEKOLCAY, Neclâ v.dğr., (1994), İslâmî Türk Edebiyatında Şekil ve
Nev'îlere Giriş, İstanbul. RÛHÎ-Î BAĞDADÎ, (1287/1870), Külliyâtı Eş'âr-ı Rûhî-i Bağdadî. SADETTİN NÜZHET, (1933), Neşatî, İstanbul. SAFÂYÎ, Nuhbctü'l-âsâr min fcvâ'idi'l-eş'âr, Beyazıt Devlet Ktp.
Veliyüddin Efendi, nr. 2585. SALÂHÎ ABDULLAH EFENDİ, (1327/1909), Hilye-i Haseneyn, (nşr.
Şeyh Vasfî), İstanbul. SEYYİD RIZÂ, (1316/1898), Tezkire-i Rızâ, İstanbul. SUYOLCUZADE MEHMED NECİB, (1942), Devhatü'l-küttâb,
(nşr. Kilisli Muallim Rifat), İstanbul. Ş.[EMŞEDDİN] SÂMİ, (1306-1316/1889-1898), Kâmûsü'l-a'lâra, I-VI,
İstanbul.
ŞENER, H. İbrahim, (1983), "Neşâtî'nin Hilye-i Enbiyâsı", Dokuz Eylül
Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, İzmir, s.285-301. ŞEYHÎ MEHMED EFENDİ, (1989), Vekâyiü'l-fuzalâ, (nşr. Abdülkadir
Özcan), m-IV, İstanbul. TABERÎ, (1992), Milletler ve Hükümdarlar Tarihi, (trc. Zâkir Kadiri
Ugan, Ahmet Temir), İstanbul. TAHİR, (1931), Edebiyat tarihimize dair Manzum Bir Muhtıra, İstanbul. UZUN, Mustafa, (1997), "Hâkânî Mehmed Bey", Türkiye Diyanet Vakfı
İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, c. 15, s.166-168. UZUN, Mustafa, (1998), "Hilye", Türkiye Diyanet Vakfı İslâm
Ansiklopedisi, İstanbul, c. 18, s. 44-47. Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu,
(2001), haz. Yücel Dağlı v.dğr., İstanbul. ZİYÂ BEY, (1291-92/1874-75), Harâbât, I-III, İstanbul.

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com