Buradasınız

Anasayfa » Content

HUKUK DEVLETİ: MODERN TOPLUMUN HUKUK ARACILIĞIYLA SİYASAL MEŞRUİYETİ

Journal Name:

  • İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası

Publication Year:

  • 2006
Author NameUniversity of AuthorFaculty of Author
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Uygarlık tarihinin incelediği toplumlara genel olarak baktığımızda, bu toplumların bütünsel varlığının belli bir iktidar düzeni içinde olanak dahiline girdiğini, kendilerini destekleyen iktidar yapılan etkisiz kaldığında varlıklarını da yitirdiklerini görürüz. Bu genelleme ile hemen devletçi bir siyasal tavır belirlemek veya sosyal bilimlere ilişkin konuların tümüne birer iktidar sorunsalı olarak bakmamız gerekmiyor. En azından, iktidarın türlerini, birbirleriyle bütünleşmelerini, siyasal meşruluğun inşası şekillerini, iktidara tabi olma durumunu ve çıkar çatışmalarını, ilk bakışta iktidarla ilgili olan, ancak sadece iktidar yapısının bilgisiyle aydınlatılamayan sorunlar olarak özel bir şekilde incelemek gerekir. iktidarın dağılımı ve meşrulaştırılması bakımından modem öncesi toplumlarda, kural olarak, egemenlik yapıları kuvvete dayalı olarak inşa edilmiş olan toplum yapılarının meşruluklarının yine aynı iktidar yapısıyla bütünlüklü din ve hukuk tarafından inşa edildiğini görürüz. Uygarlığın erken aşamalarından beri görülen yasaların (bildiğim kadarıyla en eskisi MÖ 2330 a tarihlenen Sümer uygarhğındaki Urugakina Yasasıdır) toplumsal yaşamı sürdürmeye dönük rol ve işlevi dinsel meşruluk tarafından inşa edilen daha kuşatıcı bir zihin yapısı ve din adamları tarafından işlenen kanon içinde yer tutar. Kapitalizmle birlikte, askeri kapasiteye bağlı kuvvet kullanımıyla iktidara sahip olan egemenlik yapısının önce burjuvazi tarafından yeni bir iktidar paylaşımına itildiği bir süreç yaşandı. Bu, tek merkezli olan iktidarın sermaye sahipliğinin yaygınlığı ölçüsünde birden fazla merkez arasında paylaşılmasının talep edildiği bir demokratikleşme sürecini ortaya çıkardı. İngiltere gibi, bu iktidarın krallık, toprak sahipleri ve burjuvazi arasında zamana yayılan çatışmalar ve alt üst oluşlarla tedricen paylaşıldığı örneğin yanında, monarşinin bu paylaşımda hasislik yaparak burjuvazi tarafından alaşağı edildiği örnek olarak iki ideal tipe sahibiz. Bu süreç, sadece düşünce dünyasına ait değil, dünyevi olarak da varlığı dikkati çeken bir kurum olarak dinin meşruluk üretme kapasitesinin sona ererek özel alana taşındığı bir gelişmeyi ortaya çıkardı. Abartılı çıkarsamaları bir yana bırakılırsa, Habermas'ın incelediği seküler söylemin meşruluğu inşa etmesi olarak "iletişimsel rasyonellik" bu dönemin meşruluk idealidir. Zira, burjuvazinin çıkarları sahiplerine pazarlık yapma cesaretini verecek düzeyde belirgin unsurdur. Bu durum din adamının okuyup üflemesiyle geçiştirilemez; bu yüzden hem din bu çıkarlara göre anlaşılacak şekilde özel alana ait hale gelir, hem de devletin muhatap almak veya dikkate almak zorunda olduğu bir kamusallığın inşasıyla sonuçlanır. Bu dünya sisteminin de kapitalist sistem olması koşullarında, devletin egemenlik yapısının burjuvazi aracılığıyla teşhis edildiği bir noktaya evrilir.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastirmax-hukuk-devleti-modern-toplumun-hukuk-araciligiyla-siyasal-mesruiyeti.pdf
  • 2
119-144
  • Turkish

REFERENCES

References: 

Aktaş, Sururi, Hayek'in Hukuk ve Adalet Teorisi Ankara, Liberie, 2001.
Aristotle, Politics, Trans, by, B. Jowett, Vol. I, Oxford, Clarendon Press, 1885.
Assman, Jan, Kültürel Bellek, Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik KirnLik, Çev. Ayse Tekin, İstanbul, Ayrıntı, 2001.
Barkan, Ömer Lütfl, XV. Ve XVI. yy.'da Osmanlı İmparatorluğunda Zirai Ekorwminin Hukuki ve Mcdi Esasları C.I, İstanbul, İ. Ü. Edebiyat F., 1943.
Berman,Harold J., Law and Revolution, Cambridge, Mass. Harvard University, 1983.
Cotterell, Roger, Law's Community, Oxford, Clarendon Press, 1995.
Dallmayr, Fred, "Hermenutics and Rule of Law," Legal Hermeneutics, Ed. by, Gregory Leyh, Berkeley, University of California, 1992, pp. 3-20.
Dicey, A. V., Introduction of the Study of the Law of the Constitution, 8th ed., London, Mac Millan &Co, 1915.
Dicey, A. V., Lectures on the Relation Between Law & Public Opinion in England During the Nineteenth Century, London, MacMillan and Co, 1905.
Fornara, Charles W. and Loren J. Samons II, Athens from Cleisthenes to Pericles. Berkeley: University of California Press, 1991 c.
Fuller, Lon, The Morality of Law, revised ed. New Haven, Yale University Press, 1969 c.
Guerin, Daniel, Fascism and Big Business, Trans, by Frances and Mason Merill, New York, Monad Press, 1973.
Habermas, Jürgen,Between Facts and Norms. Trans. By. William Rheig, Cambridge, Polity Press. 1998.
Hayek, Friedrich A., Kanun, Yasama Faaliyeti ve Özgürlük, C.I (Kurallar ve Düzen), Çev. Atilla Yayla, (Ankara), T. İş Bankası Yay., 1994.
Hayek, Frederich A. von, Kölelik Yolu, Çev. Turhan Feyzioğlu ve Yıldıray Arsan, Ankara, Liberie, 2004 c.
Hatemi, Hüseyin, Hukuk Devleti Öğretisi 1. b., İstanbul. İşaret 1989.
Hobbes, Thomas, Leviathan,
Çev. Semih Lim, İstanbul, Yapı Kredi, 1992.
Huber, Ernst Rudolf, "Modem Endüstri Toplumunda Hukuk Devleti ve Sosyal Devlet," Çev. Tuğrul Ansay, Hukuk Devleti Ed. Hayrettin Ökçesiz, İstanbul, Afa, 1998 ©, s. 57-81.
Kant,Immanuel, The Philosophy of Law: An Exposition of the Fundamental Principles of Jurisprudence, Translated by, W. Hastie, Edinburgh, Clark, 1887.
Kelsen,Hans, "Legal Formalism and Pure Theory of Law," Weimar, A Jurisprudence of Crisis, Ed. by, Arthur J. Jacobson and Bernhard Schlink, Translated By Belinda Cooper with Peter C. Caldwell, Stephen Cloyd, David Dyzenhaus, Stephan
Hemetsberger, Arthur J. Jacobson, and Bernhard Schlink, Berkeley. University Of California Press, 2000, pp.76-83.
Kelsen,Hans, Pure Theory of Law, Trans by, Max Knight, Berkeley. University of California Press, 1978.
Kennedy, Duncan, The Rise and Fall Classical Legal Thought Cambridge, Afar, 1998.
Keynes, Edward, Life, Liberty and Privacy: Toward a Jurisprudence of Substantive Due Process, w. Place, Pennsylvania State University, 1996.
Kirchheimer, Otto. "Legality and Legitimacy," The Rule of Law under Siege, Ed. by, William E. Schuerman, Trans by., Anke Grosskopf and William E. Schuerman, Berkeley, University of California Press. 1996, pp. 44-63.
Kirchheimer, Otto, "The Rechstaat as Magic Wall" The Critical Spirit Essays in Honor of Herbert Marcuse, Ed. by, Kurt H. Wolff and Barrington Moore, Boston,
Leoni,Bruno, Freedom and The Law, Princeton, New Jersey, D. Van Nostrand Co. Inc., 1961 ©.
Locke, John, Two Treatises of Civil Government, Introduction by, William S. Carpenter, London, Everyman's Library, 1966.
Neumann Franz L., 'The Change in the Function of Law in Modern Society (1937)," The Rule of Law Under Siege, Ed. by., William E. Scheuerman, Berkeley, University of California, 1996 c. pp. 101-141.
Ökçesiz, Hayrettin, "Hukuk Devleti," Hukuk Devleti, Ed. Hayrettin Ökçesiz, İstanbul, Afa, 1998 ©, s. 17-34.
Özay, İl Han, Günışığında Yönetinx İstanbul, Alfa. 1996.
Ozcan, Mehmet Tevfik, Hukuk Sosyolojisine Giriş, 2. b., istanbul, Set, 2003.
Preuss, Hugo, "The Significance Of The Democratic Republic For The Idea Of Social Justice (1925)," Weimar, A Jurisprudence of Crisis, Ed. by. Arthur J. Jacobson and Bernhard Schlink, Translated By Belinda Cooper with Peter C. Caldwell, Stephen Cloyd, David Dyzenhaus, Stephan Hemetsberger, Arthur J. Jacobson, and Bernhard Schlink, Berkeley Los Angeles, University of California Press, 2000, pp. 116-127.
Puchta, G.F.."Outlines of Jurisprudence, as The Science of Right, A Juristic Enyclopedia," Outlines of The Science of Jurisprudence, Ed. and Trans by, W. Hastie, Edinburgh, T. & T. Clark, 1887, pp. 1-134.
Raz, Joseph, The Authority of Law: Essays on Law and Morality, Oxford, Oxford University. Press, 1979.
Repp, Richard,"Osmanlı Bağlamında Kanun ve Şeriat," Sosyal ve Tarihi Bağlantı İçinde İslam Hukuku, Der. Aziz el-Azme, Çev. Fethi Gedikli, İstanbul, İz, 1992, s. 155-181.
Rousseau, Jean-Jacques. The Social Contract and Discourses, Trans, and Introduction by, G. D. H. Cole, London, Everyman's Library, 1973 c.
Schmitt, Carl, "Parlamentarizmile Modem Kitle Demokrasisi Arasındaki Tezat Üzerine," Çev. A. Emre Zeybekoğlu, İ. Ü. Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. LXTV, No: 1 (2006), s. 359-374.
Schimitt, Cari, Siyasi ilahiyat, Çev. Emre Zeybekoğlu, Ankara, Dost, 2000.
Schimitt, Cari, "Tarafsızlaşma ve Depolitizasyon Çağı," Çev.
A. Emre Zeybekoğlu, /. U. Hukuk Fakültesi Mecmuası, C: LXIII, No: 1-2 (2005) s. 359-372.
Schmitt,Carl. "The Liberal Rule Of Law," Weimar, A Jurisprudence of Crisis, Ed. by, Arthur J. Jacobson and Bernhard Schlink, Translated By Belinda Cooper with Peter C. Caldwell, Stephen Cloyd, David Dyzenhaus, Stephan Hemetsbcrger, Arthur J. Jacobson, and Bernhard Schlink, Berkeley Los Angeles, University Of California Press, 2000, pp. 294-300.
Schuerman, Bill, "The Rule of Law and the Welfare State: Toward a New Synthesis," Politics and Society, Vol.22, No:2 (June 1994), pp. 195-213.
Spencer, Herbert, The Man Versus The State, London, Williams & Norgate, 1885.
Thompson, E. P., Wliigs and Hunters, London, Penguin Books, 1990. -< - ^ 3s$fe
Thucydides, The History of the Grecian War, Trans by, Thomas Hobbes, Vol. I, London, John Bohn. MDCCCXLIII (1843).
Waldron, Jeremy, The Law, London, Routledge, 1990.
Weber, Max, On Law in Economy and Society, Ed. by, Max Rheinstein, Trans, by, Edward Shils and Max Rhinestein, New York, Simon and Schuster, 1954

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com