You are here

Home » Content

YAZMA DERSİNİN SERÜVENİ: İNŞADAN KOMPOZİSYONA

THE ADVENTURE OF WRITING COURSE: FROM THE BELLES LETTRES TO THE COMPOSITION

Journal Name:

  • Türkiyat Mecmuası

Publication Year:

  • 2013

Key Words:

Keywords (Original Language):

Author NameUniversity of Author
Abstract (2. Language): 
A learner is able to make his/her cognitive skills more effective through writing. S/he organizes his/her emotions and thoughts as well. The usage of language with this awareness would influence the individual’s mother tongue education. Writing course, which is a significant part of the mother tongue education, tried to determine the role of the learner due to the education reforms constructed in the 19th century. In this study, we discussed the progressions of the writing course which took in time with regards to social changes in the history. We examined the course books and syllabuses which are prepared for the formal education. The course books are classified chronologically in order to show that what the social structural changes expect from the education, and according to the contents of the writing course. The content analysis of each book has been based on sociolinguistic approach. Eventually, the effects of the classical rhetoric, artistic purpose and elitist educational view have been diminished. The objectives of the formal education and the needs of modern individual took the floor, instead of the social hierarchy and aesthetic concepts which had previously settled on the course objectives and outcomes. Thus, due to the fact that the public education dictates the certain rules for the social order, the writing course has been designed on practicing communicative and cognitive skills for the benefits of modern individual.
Bookmark/Search this post with
Abstract (Original Language): 
Öğrenici yazarak bilinçli bir şekilde, zihinsel becerilerini daha etkin hale getirdiğinden; duygu ve düşüncelerini düzenlediğinden dilin, bu farkındalıkla kullanımı, bireyin anadil eğitimine etki etmektedir. Anadil eğitiminin önemli bir parçası olan yazma dersi, öğrenicinin rolünü 19. yüzyılda eğitimde yapılan reformlara göre belirlemeye çalışmıştır. Bu çalışmada, yazma dersinin eğitim ve öğretiminin zaman içinde kaydettiği aşamaları, tarihsel süreçteki toplumsal değişimleri göz önünde bulundurarak ele aldık. Örgün eğitim için oluşturulmuş ders kitapları ve ders programlarını inceledik. Değişen toplumsal yapının eğitimdeki beklentilerini daha iyi verebilmek için ders kitapları kronolojik olarak sıralanmış; ayrıca yazma dersinin içeriğine göre sınıflandırılmıştır. Her bir kitabın içerik analizi, toplum dilbilimsel yaklaşım açısından yapılmıştır. Klâsik belâgatın, sanatsal kaygının ve elitist eğitim anlayışının etkisi zaman içerisinde azalmıştır. Yazma dersinin hedef ve çıktılarını belirleyen hiyerarşik yapı ve estetik anlayış yerini örgün eğitimin hedeflerine ve modern bireyin ihtiyaçlarına bırakmıştır. Toplumsal düzene yönelik kitlesel eğitim-öğretimin belirli kurallara bağlanmasıyla iletişim ve kavrama becerilerinin modern bireyin yararına geliştirildiği bir ders halini almıştır.
FULL TEXT (PDF): 
PDF icon arastrmx_190861_23_pp_91-108.pdf
  • 1
91-108
  • Turkish

REFERENCES

References: 

ARGIT (Ökten), Celile, 2004, Tanzimattan Sonra Türk Dili-Edebiyatı Eğitimi
ve Öğretimi (1839-1923), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Yayınlanmamış Doktora Tezi, 649 s.
BERLİN, James A. ,1987, Rhetoric and Reality Writing Instruction in American
Colleges, 1900-1985, Carbondale: Southern Illinois University Press, 240
s.
BERLİN, James A.,1990, “Writing Instruction in School and College English,
1890-1985”, J. J. Murphy (ed) A Short History of Writing Instruction
from Ancient Greece to Twentieth- Century America, 183-220, Davis,
CA: Hermagoras Press.
BİLGEGİL, M. Kaya, 1989, Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Belâgat), Enderun
Kitabevi, 360 s.
CARR, Jean Ferguson, Carr, Stephen L., ve Lucille M. Schultz, 2005, Archives
of Instruction: Nineteenth-Century Rhetorics, Readers, and Composition
Books in the United States. Carbondale: Southern Illinois UP, 283 s.
CROWLEY, Sharon, Güz 2003, "Composition Is Not Rhetoric", Enculturation
5.1 : http://enculturation.gmu.edu/5_1/crowley.html
Ebuzziya Tevfik, 1911, Nümûne-i Edebiyat-ı Osmaniye, Konstantiniyye, 544 s.
ELKATMIŞ, Veysel, 2008, Mehmet Rıfat’ın Eserlerinde Türkçe Eğitimi ile
İlgili Hususlar, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek
Lisans Tezi., Konya. http://www.belgeler.com/blg/1ayi/mehmet-rifat-ineserlerinde-
trke-eitimi-ile-ilgili-hususlar-aspects-related-to-turkisheducation-
in-the-works-of-mehmet-rifat
GÜLTEKİN, Hasan, 2009, “İnşâ ve Tarihi Gelişimi”. International Journal of
Central Asian Studies Volume 13, 317-341.
http://www.iacd.or.kr/pdf/journal/13/Binder19.pdf
HALLORAN, S. Michael, 1990, “From rhetoric to composition: The teaching
of writing in America to 1900”, J. J. Murphy (ed.), A Short History of
Writing Instruction from Ancient Greece to Twentieth- Century America,
151-182, Davis, CA: Hermagoras Press.
106
Türkiyat Mecmuası, C. 23/Bahar, 2013
HAKSEVER, Halil İbrahim, 2009, “Münşeâtlarda Yer Alan Tarihi Bilgiler”.
Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2/1, 24-31.
http://sosyaldergi.usak.edu.tr/2009_1/200901HIbrahim_HAKSEVER.pdf
İNCE, Özdemir, Kış 2009, “Toplumsal Hayatın Münşeât Geleneğindeki İzler”,
Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature
and History of Turkish or Turkic Volume 4/2, 634-653.
http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20%20EDEBIYATI/omer_in
ce_munseat_toplumsal_hayat.pdf
İPŞİRLİ, Mehmet, Basım 1995, “Osmanlılarda Kitâbet-i Resmiyyeye Dair
Eserler Hakkında Bazı Gözlemler”. 1-8. Osmanlı Diplomatiği Semineri-
30-31Mayıs 1994, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih
Araştırmaları Merkezi Yayınları, İstanbul.
ÖZARSLAN, Ersin, 2007, “Harf İnkılabından Önce Neşredilmiş Türkçe İnşa,
Kitabet ve Münşeat Kitapları / The Books Of The Belles Lettres [İnşâ],
The Literary Composition [Kitâbet], And The Writings [Münşeât] In
Turkish, That Published Before The Alphabet Reform ”, A.Ü. Türkiyat
Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 34, 63-78, Erzurum.
REYNOLDS, Nedra; Bizzell, Patricia, ve Herzbeg, Bruce, 2004, “Brief History
of Rhetoric and Composition”. The Bedford Bibliography for Teachers of
Writing. http://bedfordstmartins.com/Catalog/static/bsm/bb/history.html
SARAÇ, M. A. Yekta, 2001, Klâsik Edebiyat Bilgisi Belâgat, Bilimevi, s. 295
YETİŞ, Kâzım, 1996, Tâlim-i Edebiyat’ın Retorik ve Edebiyat Nazariyatı
Sahasında Getirdiği Yenilikler, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları,
Ankara, 686 s.
WEEKS, Brian Douglas, 2009, “Chapter Two: Pedagogical Philosophies”, A
Critical Approach to Rhetorical Modes. A Thesis Submitted to the
University of North Carolina Wilmington in Partial Fulfillment Of the
Requirements for the Degree of Master of Arts Department of English
University of North Carolina Wilmington. Retrieved from
http://libres.uncg.edu/ir/uncw/f/weeksb2005-4.pdf
YAZMA DERSİ KİTAPLARININ DÖKÜMÜ
Ahmet Râsim, (1907/1908 genişletilmiş baskı), Hazine-i Mekâtib Yahut
Mükemmel Münşeât
Ahmet Râsim, (1900/1901), İlâveli Hazine-i Mekâtib Yahut Mükemmel Münşeât
107
Türkiyat Mecmuası, C. 23/Bahar, 2013
Ahmet Said, (1852/1853), Hülâsetü’l-Münşeât
Alaybeyizâde Nâci, (1889/1890), Lisân-ı Kitâbet
Ali Cezmi, (1910/1911), İlâveli Güldeste-i Hürriyet Yahut Mükemmel ve
Mufassal ve Edebi Hazine-i Mekâtib
Ali Seydi, (1903/1904), Kitâbet Dersleri (Mülki-İdadi)
Ali Seydi, (1906/1907), Kitâbet-i Hususiyye ve Ticariyye Dersleri (İdadi)
Ali Seydi, (1909/1910), Güldeste-i Bedâyi İlâveli Usul-ı Meşrutiyete Göre
Tadilen Tertip Edilmiş Muharrerât-ı Resmiyyenin Suret-i Tahririne Dair
Bazı Kavâid ile Müteaddid Nümunelerini ve Malumat-ı Kanuniyye ve
Müfideyi ve Muharrerât-ı Hususiyye ve Ticariyye Hakkında Bazı Emsâli
ve Bir Lügatçesi Hâvidir
Âsımzâde Ali Haydar (1895), Çocuğun Münşeâtı 2. Kısım Nazarî ve Amelî
Usul-ı Kitâbet , İstanbul: Kasbar Matbaası, 80 s.
Aziz, (1841/1842), Münşeat-ı Osmaniyye (rüşdiye)
Bâdi Nedim, Mustafa Nuri, (1916/1917), Usul-ı Tahrir (Sultani 8.sene ile
Dârülmuallimin İbtidâi)
Baha Necip, (1907/1908), Sanat-ı Tahrir
Ebu’l Muammer Fuad, (1910/1911), Usul-ı Kitâbet-i Resmiyye
Emin, (1894/1895), Çocuklara Münşeât Yahut Rik’a Hattıyla Mektup
Nümuneleri
Fâik Reşâd, (1892), Fenn-i İnşâ
Fâik Reşâd, (1894/1895), Nümûne-i Kitâbet
Fâik Reşâd, (1889/1890), Amelî ve Nazarî Tâlim-i Kitâbet Yahut Mükemmel
İnşâ
Fâik Reşâd, (1890/1891), Tâlim-i Kitâbet Zeyl İmlâ ve Galatat
Hasan Vasfi, (1869), Muarrif-i Kitâbet ve İnşâ-yı Askerî
Hüseyin Agâh, (1889/1890), Diplomasi Usulü Kitâbet
Hüseyin Cevdet, (1906/1907), Kitâbet-i Resmiyye
Hüseyin Râgıp, (1916/1917), Kitâbet Ezber ve İnşâd Dersleri 2. Kısım (sultânî,
dârülmuallimin, dârülmuallimat, idadi)
İbnü’l-Âkif Abdülfeyyaz, (1912/1913) Yeni Usulde Muharrer Fenn-i Tahrir ve
Kitâbetten Usul-ı Tahrir ve Kitâbet-i Hususiyye
İbrahim Edhem, (1911/1912), 8 Yaşından 12 Yaşına Kadar Çocuklara Usul-ı
İnşâ ve Kitâbet
İsmail Hakkı, (1921/1922), Yazının Usul-ı Tedrisi (Dârülmuallimin)
108
Türkiyat Mecmuası, C. 23/Bahar, 2013
İsmail Nihad, (1908/1909), Nahv-ı Kitâbet Kısm-ı Evvel (rüşdiye)
Kâtipzâde Nazif, (1901/1902), Usul-ı Kitâbet-i Türkiyye (rüşdiyye)
Manastırlı Mehmet Rıfat, (1891), Mecâmiü’l-Edeb
Mehmet Âsım, (1912/1913), Amelî Kitâbet Usul-ı Tahrir’de (ibtidâiler)
Mehmet Âsım (1914/1915), Mekâtib-i İbdaiyyede Tahrir Dersi Nasıl Tedris
Edilmeli
Mehmet Âsım, Ahmet Cevdet, (1919/1920), Anadolu Yavrusunun Kitabı
serisinin 5. kitabı olan Tahrir (İbtidaiyye 6.sınıf)
Mehmet Celâl, (1899/1900), Musahhah, Mükemmel ve Mufassal Gülşen-i
Muharrerât Yahut Muharrerât-ı Resmiyye ve Gayr-ı Resmiyye ve
Ticariyye
Mehmet Fevzi Efendi, (1870), Kevâib-i Şiir ve İnşâ
Mehmet Fuad, (1898/1899), Hanımlara Mahsus Usul-ı Kitâbet ve İnşâ
Mehmet Fuad, (1903/1904), 12 Yaşından 16 Yaşına Kadar Çocuklara Osmanlı
Kitâbeti
Mehmet Fuad, (1910/1911), Kitâbet Hocası
Mehmet Fuad, (1910/1911), Usul-ı Kitâbet-i Resmiyye
Mehmet İhsan, (1899/1900), Mektubâtü’l-Etfâl
Mehmet Münib, (1903/1904), Etfâle Yadigâr Yahut İmlâya Medar
Mehmet Nüzhet, (1869), Mugni’l Küttâb
Muallim Nâci, (1915/1917), Hazine-i Mektubât Yahut Mükemmel ve Mufassal
Münşeât
Mustafa Aşkî, (1898/1899), Kavâid-i Lisân Yahut Usul-ı İmlâ
Mustafa Reşid, (1892), İnşâ Muallimi
Mustafa Reşid, (1884/1885), Bedâyi’l-İnşâ
Mustafa Reşid, (1892), İnşâ Muallimi
Nâsıf bin Mün’imü’l-Mâhif, (1851/1852), İnşâ Kitabı
Necip Âsım, (1892), Usul-ı İnşâ,
Nuri, (1908/1909), Aile Mektupları
Recâizâde Mahmut Ekrem, (1881/1882), Tâlim-i Edebiyat
Süleyman Şevket, (1911/1912), Kavâid-i Tahrir

Thank you for copying data from http://www.arastirmax.com