SİMÜLASYON VE YAŞLILARIN BAKIM PLNÂLAMASINA UYGULAMA

İncelemek istediğimiz sistemin modeli üzerinde deneyler yapma süreci olarak tanımlayabileceğimiz simulasyonun fizik modeller üzerinde kullanımı, çok eskilere dayanır. Buna örnek olarak rüzgar tünelinde uçak modeli üzerinde deneyler yapma sürecini verebiliriz. Simülasyonun yöneylem araştırmasında kullanımı ise yüksek hız ve hacimli digital bilgisayarların 1950'lerde piyasaya çıkmasıyla başlamıştır. Geniş anlamda bilgisayar ve simulasyon arasındaki ilişki, yapısal bir ilişki değilse de bugün için bilgisayar kullanmaksızın bir sistem simüle etmenin olanaksız olduğu iddia edilebilir. Hatta bazı yazarlar simülasyonu sistemin bilgisayar modeli üzerinde deneyler yapma süreci olarak tanımlamaktadırlar. Yöneylem araştırması çalışmalarında genellikle sistemin matematik modeli kurulmaya çalışılır. Fakat bazı hallerde, özellikle stokastik yapıdaki sistemlerde, sistemin matematik modelini kurmak olanaksız olabilir. Diğer bazı hallerde ise matematik model kurulabilir ama modelin analitik çözümü yoktur. Her iki halde de pahalı bir teknik olmasına rağmen simülasyon yegâne pratik yaklaşım olmaktadır. Bir sistemin simulasyon yöntemiyle analizi analitik yöntemlerin kullanıldığı anlamına gelmez. Sistemin birbirleriyle etkileşen bileşenlerine l i neer programlama, kuyruk kuramı, markov analizi gibi analitik yöntemler uygulanabilir fakat sistemin tümünün matematik modelini kurma olanağı olmayabilir. Özellikle belirli analitik yöntemlerin uygulaması sonucu yöneticinin karar alması ve bu karara dayalı olarak sistemin matematik anlizıne gerek duyulan durumlarda simülasyona başvurmak kaçınılmazdır. Simüîasyon uygulandığı sistemleri optimum arayan ve sistemi tanımlayan modeller olmak üzere iki grupta toplayabiliriz. Optimum arayan sistemler için simülasyon yöntemiyle optimum bulma olanağı yoktur. Simulasyon yöntemiyle ancak alternatif çözümler bulunabilir. Bunlar arasında en iyisi seçilir. Tesadüfen, bulunan çözüm optimal olabilir ama bütün çözümler bilinmediği için bu çözümün optimal olduğu iddia edilemez. Sistemi tanımlayan modeller için simülasyon, model üzerinde deneyler yapma sürecidir. Bu açıdan bakıldığında analistin iyi bir istatistikçi olması veya yöneylem araştırması bir ekip tarafından yapılıyorsa bu ekibin içinde iyi bir istatistikçi bulunması gereği açıktır. Yalnız, istatistikçi örneklemeyi gerçek dünyada, simülasyon yönetimi kullanan ekip ise model üzerinde yaptığından, model üzerinde deneyler yapmanın kendine has özellikleri nedeniyle istatistik deneylerin dizaynı arasında farklılıklar mevcuttur. Dolayısıyla ekipteki istatistikçinin simülasyon deneylerinin dizaynı üzerinde uzmanlaşmış olması gerekir.