TOMRUKLARIN RASYONEL BİR ŞEKİLDE SÜRÜTÜLMESİ

Q ağırlığında bir tomruğu yatay bir yol üzerinde yol eksesine paralel olan bir P kuvveti tatbik ederek sürütebiliriz. Tatbik edilen P kuvveti daima Q ağırlığından daha azdır. Aksi halde tomruğu kaldırıp taşımak daha az enerji }-. arayarak iş yapmak demektir. Gaye daha az kuvvet ve zaman sarfiJc tomruğun taşınmasını sağlamaktır. P/Q oranı ne-kadar küçük olursa enerjiden okadnr istifade etmiş, dolayısiyle gayemize okadar yaklaşmış oluruz. P/Q oranın a sürtünme katsayısı denir ve ekseriya harfi ile gösterilir. Sürtünme katsayısı yolun ve tomruğun yola temas eden yüzeyinin pürüzlülüğüne bağlı olarak değişir. 7011111 ve tomruğun yola temas eden yüzeyinin pürüzlülüğünü azaltmak, bir dereceye kadar mümkündür. Bu sayede sürtünme katsayısı üzerine büyük çapta etki yapılabilir. Yolun pürüzlülüğü her noktasında aynı değildir. Tomruğun yola temas eden yüzeyi de sürütme esnasında bir miktar aşınmakta, dolayısiyle pürüzlülüğü değişmektedir. Bundan başka tomruk sürütülürken ekseni etrafında az çok dönmekte, yola temas eden yüzey değişmektedir. Tomruğun yola temas eden yüzeyinin daima aynı kalmasına, yolun her noktasının da aynı pürüzlülük derecesinde bulunmasına imkân yoktur bu sebeple sürtünme katsayısı her an değişecektir. Sükûnet halinde bulunan Q ağırlığındaki bir tomruğu hareket geçireceğimiz zaman, tatbik edeceğimiz P kuvveti ile, hareket halinde olan aynı ağırlıktaki tomruğun hareketini devam ettirmek için tatbik edeceğimiz P kuvveti farklıdır, ikincisi daha küçüktür. Bu farktan dolayı sürtünme katsayılarını (sükûnet halindeki tomruk için sürtünme katsayısı) ve (hareket halindeki tomruk için sürtünme katsayısı) olarak iki gruba ayırmak mümkündür.